Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/586 K.2025/516

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... tarihinde Müvekkile kullandığı ... Plakalı aracına ...'a ait ... plakalı araç ... Sokaktan ... Caddesine çıkarken çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç ... nolu poliçe ile sigortalı olduğunu, davalı aracın onarımının, kasko şirketi tarafından karşılandığını, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı mevcut olduğunu, karşı tarafla Antalya Adliyesi Arabuluculuk Bürosu .../...

Dosya no ile başvurulmuş olup anlaşılaşmaya varılamadığını, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruyada her hangi bir cevap ... ...-TL. araç mahrumiyet tazminatı sadece aracın sahibinden, ...-TL. değer kaybı her iki davalıdan. davalı şirketin kaza öğrenme tarihinden itibaren ticari faiziyle, araç sahibinden haksız fiil tarihinden yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın HMK 121. Maddesine göre dava ile ilgili delillerini müvekkil şirkete tebliğ etmesi gerektiğini, davacı tarafın müvekkili şirkete herhangi bir başvuru yapmadan işbu davayı açtığını,.

6704 sayılı torba Kanunu uyarınca davadan önce başvuru yapmak zorunlu hale getirildiğini, bu nedenle esas hakkında inceleme yapılmasına gerek olmadan, davanın usulden reddi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacının değer kaybına ilişkin talebinin reddi gerektiğini, ayrıca davacının değer kaybı taleplerinin öncelikle kusurlu aracın trafik sigortacısından karşılanması gerektiğini, trafik sigortası teminatları üzerinde kalan kısım için sigortalısı oldukları aracın kasko sigortasında verilen teminatlardan davacının zararının karşılanması gerektiğini,

ayrıca davacının araç mahrumiyeti talebinin poliçe özel şartı gereği teminat dışı olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın, sigortalılarının kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddini, davacı taraf sigortaya başvuru dava şartını yerine getirmediğinden davanın usulden reddini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın sigorta şirketine herhangi bir başvuru yapmadan işbu davayı açtığını, ravanın usulden reddi gerektiğini,

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin meydana gelen kazaya ilişkin kusur raporunda ise müvekkile ait ... plakalı aracın kazanın oluşumunda kusursuz olduğu (%0), davacıya ait ... plakalı aracın ise meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğunun açıkça tespit edildiğini, ayrıca müvekkilinin meydana gelen kazada kusuru bulunmadığı için karşı tarafın hiçbir zararından sorumluluğu bulunmadığını, sonuç olarak, davanın öncelikle usulden reddine, mahkemeniz aksi kanaatte ise itirazlarımız doğrultusunda esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Adli trafik bilirkişisi ... ve otomotiv mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"Dava konusu aracın hasar toplamının KDV Dahil ...-TL olacağı,

Aracın onarılması için 10 gün gerekeceği,

KURAL İHLALLERİ VE KUSUR DEĞERLENDİRMESİ

Yukarıda arz edilen hususlar dikkate alındığında: Dosyanın tetkiki, sonucu sürücüler tarafından sadece ihlal edilen trafik kuralları açıklanmıştır. A. ... Plakalı araç sürücüsü ..., 2918 sayılı Yasada belirtilen, 47/ 1-C, 57/ 1-A, 84/ H, Mad. ile Yön. 95. 101. ve 109. Mad.lerini ihlal ettiği. B. ... Plakalı araç sürücüsü ... ise; Aynı Kanunda belirtilen, 47/ 1- D, 52/ 1-A Maddesi ile Yön. 95. ve 101. Mad. ihlal ettiği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız fiil nedeniyle değer kaybı ve mahrumiyet maddi zarar tazminat istemine ilişkindir.

Davacı sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi ZMMS sigortası kapsamında davalı gerçek kişinin de karşı yan araç sürücüsü olarak araçtaki değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının giderilmesini talep etmiştir.

Davacının sürücüsü olduğu dava konusu ... plakalı aracın malikinin davacı ...'ın eşi ... olduğu uyaptan alınan sahiplik kayıtlarından ve eksper raporundan anlaşılmakla; davacı vekili tahkikat aşamasında ... tarihli dilekçe ile aracın davacının eşi ...'a ait olduğunu farkettiklerini, HMK124 maddesi kapsamında kabule edilebilir bir yanılgı olduğundan bahisle taraf değişiklik talebinde bulunmuştur.

Taraf sıfatı, bir başka ifadeyle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, maddî hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini; davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti; davalı sıfatı da pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukukî koruma isteniyorsa o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının belirlenmesinde olduğu gibi maddî hukuka göre tespit edilir.

Sıfat dava şartı değil, itirazdır. Zira bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı ancak davanın esası incelendikten sonra tespit edilebilir ve bu durumda dava ret veya kabul ile sonuçlanır. Diğer bir ifadeyle bir davada taraflardan birinin, aktif ya da pasif husumet ehliyetinin (davacı veya davalı sıfatının) olmadığı belirlenirse, artık uyuşmazlığın esastan çözülmesine geçilmeden, davanın sıfat yokluğundan reddi gerekir. Sıfat, ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen ilk itiraz ya da davalı tarafından ortaya konulması gereken def’i niteliğinde olmadığından, davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece re’sen nazara alınması gerekli hukukî bir durumdur.(Antalya BAM4.Hukuk Dairesi 2023/2582E.-2024/381K. İlamı)

Dava konusu kazaya karışan ve değer kaybı ve mahrumiyet zararı istenen araç malikinin dava dışı ... olduğu, davacının malik-işleten sıfatının bulunmadığı, her ne kadar davacı vekili aracın davacı ...'in eşine ait olduğunu farkettiklerini beyan etmiş ise de davacı vekilinin arabulucu görüşmelerine davacı ... ve eşi ... adına başvurduğu, davayı ise ... adına açtığı, aracın ruhsat kayıtlarının dilekçe ekinde sunulduğu,

dava açım aşamasında aracın davacı veya eşi adına kayıtlı olup olmadığı bilinebilecek olduğu,HMK124 maddesi kapsamında maddi hatadan kaynaklı kabul edilebilir bir yanılgı olmadığı kanaatiyle araç sürücüsü olan ...'in aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı(Benzer Antalya Bam 11.Hukuk Dairesi 2021/1981E-2023/860K. 25/04/2023 tarihli ilam) kanaatiyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalı Hakim ... · ¸e-imzalı