Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/588 K.2025/427

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dilekçesinde özetle. Müvekkili aleyhine davalı tarafından Antalya Genel İcra Dairesi .../...

E numarasına kayıtlı takip başlatıldığını, yapılan takip açıkça usule aykırı olduğu gibi davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacakların kesinlikle hiç bir hukuki dayanağı olmadığını, müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkili hakkında açılan icra takibinde hiçbir yasal dayanak belirtilmeden açılmış olup takip talebinde borcun sebebi olarak ... ve ... tarihli iki adet fatura gösterildiğini, bu faturalar davalı tarafından gerçeği yansıtmayacak şekilde tek taraflı olarak düzenlendiğini,... numaralı fatura taraflar arasındaki hizmete karşılık kur farkına ilişkin olarak kesilmiş olan ...

TL'ye karşılık gelen fatura iken; ödeme emrindeki ikinci asıl alacak kaleminin ise ... numaralık fatura taraflar arasındaki hizmete karşılık gelen kur farkına ilişkin olarak kesilmiş bulunan ...

TL'den oluştuğunu, müvekkili duvar kağıdı işi yaptığını, duvar kağıdının ana maddesini davalıya teslim ederek bu duvar kağıtlarına duvar kağıtlarını satın alan otelin tercih etmiş olduğu renk ve modeldeki baskıları davalı gerçekleştirdiğini, müvekkili ile baskı işlemlerini ifa etmekle yükümlü olan karşı taraf bu hizmetlerin yabancı para cinsinden yerine getirilmesi kararlaştırmış olduklarından davalının kur farkına yönelik fatura kesme zorunluluğu olduğunu,

fakat müvekkilinin duvar kağıtlarını sözleşmede kararlaştırıldığı gibi teslim etme borcunun bulunduğu otel söz konusu duvar kağıtları baskılarının renklerinin istenildiği gibi olmadığı gerekçesi ile teslim almadığını ve duvar kağıtlarına sözleşmede belirtilen şekle uygun baskıların yeniden yapılarak teslimini talep ettiğini, bunun üzerine müvekkilinin davalıya teslim etmiş olduğu ilk parti duvar kağıtlarının ham maddeleri yanlış baskı sebebi ile tamamen boşa gittiğini, müvekkili davalıya tekrardan yeni bir paket ham duvar kağıdı teslim etmek zorunda kaldığını,

dava dilekçesinde ekli olan müvekkili ve davalı arasındaki hukuki ilişkiye ilişkin cari hesap tablosundan da anlaşılacağı üzere en son ...'te kaydı yapılan alacak kalemi ile toplam alacak kaleminin TL üzerinden bakiyesi ...

TL çıktığından dolayı bu cari hesap tarafların birbirlerinden artık karşılıklı olarak alacak ve vereceklerinin kalmamış olduğunu gösterdiğini, bu hususun tarafların ticari defterlerinin incelenmesinin ardından da anlaşılacağını, davalı tarafından haksız kazanç elde etmeye çalışılarak ilamsız takip açılmış ve "ya tutarsa" mantığıyla hareket edilerek ilamsız icra takibi yapıldığını, davalı yalnızca kendisinin düzenlediği faturaya dayanarak alacağını ispat edemeyeceğini, davalı faturaya dayanarak alacaklı olduğunu iddia ediyorsa bunu somut ve kesin delillerle ispat etmesi gerektiğini,

zira fatura tek başına hukuki ilişkinin varlığını ispata yetmediğini, fatura tek başına bir sözleşme olmayıp sözleşmenin ifasını gösteren bir belge niteliğinde olduğunu, bu nedenle davalı alacağını TMK madde 6 ile HMK madde 190 ve 200'e göre yazılı delillerle ispatlamak mecburiyetinde olduğunu, davalı yanlış ve haksız olarak müvekkiline karşı icra takibi başlattığını müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, dava konusu icra takibinin usule uygun olduğunu, davalı takibe dayanak gösterilen faturaların içeriği hakkında yasal süresi içerisinde itiraz edilmediğinden faturaları kabul etmiş sayıldıklarını, ispat yükünün davacıda olduğunu, ürünlerin davacıya teslim edildiğini ve karşı tarafca kabul edildiğini, davacının, haksız iddialarının borçtan kurtulma amacı taşıdığını, haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Tarafların esnaf-tacir araştırmasına ilişkin ilgili Esnaf ve Sanatkarlar Odasından, Ticaret Sicil Müdürlüğünden, Vergi Dairesinden evraklar celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine toplam ... TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacının süresinde itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;

Tarafların ticari defterleri ve dava dosyası kapsamına göre, taraflar arasındaki ticari ilişkinin EURO para birimi cinsinden yapıldığının kabul edilmesi durumunda, takip/dava tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL tutarında davalı tarafa borcunun olduğunu, kabul edilmemesi durumunda, takip/dava tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL tutarında davalı tarafa borcunun olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Alınan ... tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak;

Dava dosyası ile tarafların ticari defterler üzerinde yapılan incelemelerde,

*Dava dosyası ve tarafların ticari defterlerinin birlikte değerlendirilmesi ile, dava konusu olan Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı icra takip dosyasına konu edilen faturalara istinaden davacının davalı tarafa bir borcunun olmadığı,

*Dava dosyasına sunulan kök raporum ile bu rapor arasındaki farklılığın sebebinin, dava dosyasına sunulan kök raporumda sehven maddi hata yapılarak, davalının ...-Euro tutarında davacıdan alacağının olduğu kabul edilmesinden kaynaklandığı olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Alınan ... tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak;

Dava dosyası ile tarafların ticari defterler üzerinde yapılan incelemelerde,

Dava dosyası ve tarafların ticari defterlerinin birlikte değerlendirilmesi ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin EURO para birimi cinsinden yapıldığının kabul edilmesi ile, dava konusu olan Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı icra takip dosyasına konu edilen faturalara istinaden davacının davalı tarafa bir borcunun olmadığı tespit edildiği bildirilmiştir.

IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:

Dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olup yargılama sırasında istirdat davasına dönüşmüştür.

Davaya konu, Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esasy sayılı dosyası üzerinde yapılan incelemelerde, davalı tarafından; toplam ...-TL. tutarındaki alacağın tahsil için davacı hakkında ... tarihinde başlatılan icra takibi olduğu, icra takip alacağının dayanağı olarak da; ... tarihli ... numaralı ... TL bedelli "Dijital Baskı" açıklamalı fatura ve ... tarihli ... numaralı ... TL bedelli "Kur farkı" açıklamalı fatura ve cari hesaptan kaynaklı alacak olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; icra takibine konu faturalardan davalının borçlu olup olmadığı, kur farkı faturasının kesilip kesilemeyeceği noktasındadır.

Taraflar iddia ve savunmalarını ticari defterlere dayandırmış olup, Mahkememizce davalı şirkete ticari defterlerinin ibrazı için TTK 83. ve HMK 220-222 ihtarlı davetiye çıkartılmış, tebliğ edilmiş, her iki tarafın da ticari defterlerini ibraz ettiği tespit edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Yine 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi (3. Fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere eklenen cümlele uyarınca) diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; tarafların mali müşavir bilirkişi aracılığı ile incelenen ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı şirketin davalı tarafa mal ve hizmet satılması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu belirlenmiştir. Tarafların defterlerinin farklı kayıtlar içerdiği, davaya konu ... tarihli ... numaralı ... TL bedelli "Dijital Baskı" açıklamalı fatura ve ... tarihli ... numaralı ... TL bedelli "Kur farkı" açıklamalı faturaların davacı defterinde kayıtlı olmadığı, davalı defterlerin göre davalının Türk Lirası cinsinden bakiye ...-TL tutarında davacı taraftan alacağının kayıtl bu alacağın kur farkından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Dava dilekçesinde, davacı ile baskı işlemlerini ifa etmekle yükümlü olan karşı taraf bu hizmetlerin yabancı para cinsinden yerine getirilmesi kararlaştırmış olduklarından davalının kur farkına yönelik fatura kesme zorunluluğu kabul edilmiştir.

Dava dilekçesi ekinde sunulan imzasız cari hesap içeriğinde 2022 yılında taraflar arasında düznelenen kur farkı faturaları olduğu görülmekle, 2023 yılına devreden cari hesap bedellerin tespiti ve taraflar arasında kur farkı fatura temaülünün tespiti için taraflara 2022 yılı ticari belge ve dosyaları da incelenmiş, neticeten taraflarca kabul edilen EURO para birimi cinsindeki ticari ilişkiye göre, davacının fazla ödemeden dolayı oluşan ...-EURO tutarındaki davacı alacağı karşılığında davalının davacı adına ...-TL/...

Euro tutarında kur farkı faturası keserek ...-TL-Euro tutarındaki davacı alacağı kapatılmış ve taraflar arasındaki borç alacak ilişkisi sona erdiği anlaşılmakla, davacının davalıya davalı defterlerince de borçlu olmadığı kesin delil mahiyetinde ispat edildiğine kanaat getirilmiş, davacının icra dairesine ... ve ... tarihlerinde ödediği bedellerin istirdadına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır