Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/715 K.2024/816

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket sigortalısı ... (...) idaresindeki ... plakalı aracın ... tarihinde davalı tarafından ... tamiri için açılan ve gerekli güvenlik önlemleri alınmayan münferit çukura çarpması nedeniyle meydana gelen maddi hasar neticesinde müvekkili ... tarafından Kasko Poliçesi kapsamında sigortalı aracın tamiri için toplam ...

TL ödemede bulunulduğunu, süreci takiben ödenen tutarın tahsili amacıyla taraflarınca ...'ne başvuruda bulunulduğunu, ... tarafından cevabî yazıda olayda sorumluluğun davalıya ait olduğu belirtildiğini, bu kapsamda davalıya başvuruda bulunulduğunu ve yanıt alınamadığını, bu doğrultuda arabuluculuk başvurusu yapılmış olup anlaşma sağlanamadığını, davanın kabulü ile, müvekkili Şirket'in sigortalısının zararı için ödemede bulunduğu ve halefi olduğu ...

TL maddi tazminat alacağının ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek bankalar arası uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte hasar ve zarardan sorumlu davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu dava görevli Mahkemede açılmadığını, Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğunu, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini, söz konusu kazanın oluşumunda müvekkili ... herhangi kusuru bulunmadığını, kaza tespit tutanağında da çalışmanın kim tarafından yapıldığı açıkça yer almadığını, bu husus dahi müvekkili ... tek taraflı olarak suç isnadının yüklenmemesini gerektirdiğini, kaldı ki müvekkili kurum ... ... ilgi yazısında da görüleceği üzere bahse konu yerde ve zamanda müvekkili kurumun hiçbiri çalışması bulunmadığını,

ayrıca mahkemece gerek görülür ise müvekkili kuruma müzekkere yazılarak bu durum teyit edileceğini, dolayısıyla davanın müvekkili kurum yönüyle husumetten reddine karar verilmesini, bunun yanında iddia edilen kazanın meydana gelmesinde sürücü kusuru, sürücünün hızı, sürücü tarafından karayolları trafik kanunu gereği uyulması gereken kurallara uyulup- uyulmadığı gibi etkenler de etkili olacağından bu hususların ve olaya etkili olabilecek diğer hususların mahkemece araştırılması gerektiğini, zira dava dilekçesinden iddia edilen dava konusu kaza yerleşim birimi içinde meydana geldiği anlaşıldığını,

olay gündüz vakti meydana gelmiş ise yerleşim birimi içinde çok hızlı araç kullanmasından, dikkatsizliğinden, trafik kurallarına aykırı hareket etmesinden kaza meydana geldiğini, aracın da; olması gerekenden fazla yere yakınlığı vs yönünden ve trafiğe çıkmaya elverişli olup - olmaması yönünden araştırılması gerektiğini, dava konusu olay araçta bulunan kusur yada sürücü kusuruyla meydana geldiğini, davaya konu uyuşmazlığın idari yargının görev alanına girmesi sebebi ile davanın görev yönünden ve husumetten reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise , öncelikle davanın ilgili ... ve araç sürücüsüne ihbarı ile Dava dilekçesi ekleri,

dosyada yer alan diğer dilekçesi, duruşma zabıtları, varsa kaza tespit tutanağı, varsa faturalar ve varsa bilirkişi raporu ile dosya içerisindeki diğer tüm bilgi ve belgeler müvekkili ... tebliğ edildikten sonra davaya cevap, itirazları ,bilirkişi raporuna ayrıntılı beyanları ve delil sunma haklarını saklı tutarak; davanın reddine ve yargılama gideri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, kasko sigorta poliçesine istinaden sigortalının sigortalısı ... (...) idaresindeki ... plakalı aracın ... tarihinde davalı tarafından ... tamiri için açılan çukura çarpması nedeniyle meydana gelen maddi hasar neticesinde davacı ... tarafından Kasko Poliçesi kapsamında sigortalı aracın tamiri için toplam ... TL ödenen tazminatın davalı ...den TTK'nın 1472. Maddesi gereği rücuan tazmini istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı" düzenlemesine; TTK'nın 16/2. maddesinde "kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları" hükmüne, yer verilmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınmalıdır.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda; 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının halefiyete dayalı açtığı davanın aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.

Somut olayda; davacı kasko şirketi olup, rücu tazminatına konu uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. davalı ... TTK'nın 16/2. Maddesi anlamında tüzel kişiliği haiz tacir olsa da, davacı ...'nin sigortalısı ... tacir olmadığı gibi kazaya karışan sigortalı araç da kullanım amacı hususi- özel araç niteliğindedir. Ticari değildir.

O halde somut olayda TTK'nın 4/1 cümlesindeki “her iki tarafın tacir olması” koşulu gerçekleşmediği gibi esasen haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlık TTK'nın 4. maddesinde sayılan ihtilaflardan da olmadığına göreyine görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup yorum yolu ile genişletilemeyeceği, davacı tacir olup, uyuşmazlık kendi işletmelerini ilgilendirse de; davacının halefi olduğu sigortalısı tacir olmadığından mahkememizin görevli bulunmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla, Mahkememizin görevsizliğine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 20. HD. 29/11/2016 T, 2016/11967-2016/11487 E-K,Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2021/1643-2023/1233E-K)

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı