Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/312 K.2025/534

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... Şube adresi olan '' ... Mah. ... No: ... ... / ...'' adresinde müvekkil şirkete ait ... isimli ... işletmesinin ... tarihinde meydana gelen fırtına ve sel neticesinde zarar gördüğünü, müvekkilinin ... Şubesi için müdür ataması yapmak istediğinde, şirket karar defteri gerektiğini ve şirket karar defterinin anılan fırtına sonrası oluşan sel ile zayi olduğunu ... tarihinde öğrenildiğini, ... tarihinde meydana gelen fırtına ile ilgili olarak Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden alınan yazı cevaplarının dilekçe ekinde mevcut olduğunu, müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Vergi Dairesine müzekkere yazılarak davacının inceleme ve soruşturması bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Çevre Şehircilik İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğünden davaya konu adreste ... tarihinde fırtına neticesinde sel olup olmadığına ilişkin belgeler, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacı şirketin sicil dosyası celp edilmiştir. Tanık dinlenmiştir.

Davacı Tanığı ... Beyanında; " ben davacı şirkette 2024 yılı ... ayından buyana güvenlik müdürü olarak çalışırım. ... tarihinde gün kuvvetli bir yağış ile başlamıştı. Saat ...-... sularında ise ... adlı işletmemizde hortum meydana geldi. Hortum nedeniyle tenteler, camlar, çam ağaçları ve otelin bir çok emtiası zarar gördü. Değerli evrakların yer aldığı bir ofisimiz vardı. Bu ofis otelin lobi katındaydı. Bu ofisteki evrakların da bir kısmı hortuma karışarak zayi oldu.

Olayın vehametini ertesi gün daha iyi anladık. Odanın içerisindeki kolilenmiş eşyaların bile bir çoğu ortadan kaybolmuştu. Nisan ayında bana şirketin karar defterinin nerede olduğu soruldu. Bilmediğimden eski işletme müdürünü aradım, az önce bahsettiğim ofiste bulunduğunu söyledi. Aramalarımıza rağmen bulamayınca şirket karar defterinin hortumda ortadan kaybolduğu kanaatine vardık. Karar defteri yeni işletme müdürünün ataması yapılacağı için gerekmekteydi.

Neden daha önce yapılmadı da Nisan ayına kaldı bilmiyorum. Karar defterinin ilgili ofiste olduğunu ve zayi olduğunu daha önce tespit etseydik mutlaka tutanak tutardım. Biz muhasebe ile ilgili defterleri muhasebeci uhdesinde muhafaza ederiz. Zaten çoğu e defterdir. Şirketin işleyişi ile ilgili bizim tarafımızdan tutulması gereken defterler ilgili ofisteydi dedi. Benim bilgi ve görgüm bunlardan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur.

III.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:

Dava TTK 82/7 uyarınca açılan defter zayiine ilişkin tespit davasıdır.

6102. Sayılı TTK'nun 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğince, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden celp olunan belgelerde, saniyede 10,8-17,1 metre hızdaki rüzgarların kuvvetli rüzgar olacağının ve zayi iddiasına esas doğal afet günü olan ... tarihinde Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne bağlı ... ...'nun teknik nedenlerle ölçüm yapamadığının, davacı şirket adresine en yakın ... verilerine göre ... tarihinde saat ... da 12,6 m/s, saat ... da 13,8 m/s, saat ... da 16,2 m/s rüzgar hızının ölçüldüğü,

davacı şirketin defterlerinin bulunduğu tanık beyanları ile kanıtlanan adres ile ... arasındaki mesafenin yaklaşık 50 km olup, şirket adresinde ... günü ... saatinden itibaren fırtınanın cereyan ettiğinin, davacı şirket bünyesindeki ... Şirketinin hasar dosyasına esas evraklarında fırtına nedeniyle şirket adresindeki emtiaların zarar gördüğü ve dava konusu evrakların fırtınanın gerçekleştiği alanda muhafaza edilirken zayi olduğu kanıtlanmıştır.

Davanın süresinde açılıp açılmadığı konusunda yapılan değerlendirmede ise, tespite konu defterin yönetim kurulu karar defteri olup, bu defter ticari faaliyetin devamı sırasında devamlı mahiyette kayıtlanan bir defter değildir.

Davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarının tetkikinden karar defterine son olarak ... tarihinde müdür ataması sebebi ile gerek duyulmasının ve bu tarihten ... tarihine kadar karar defterine yazılması gereken bir yönetim kurulu kararı olmamasından davacının defterlerin zayi olduğunu öğrendiği tarihin ... tarihi olduğuna vicdanen kanaat getirilmiştir.

Şu halde, davanın süresinde açıldığı, davacının vergi dairesi nezdinde inceleme ve soruşturması bulunmadığı, davacı şirkete ait 2024 yılı Yönetim Kurulu Karar Defterinin zayi olduğu, davacının ziyada kusurunun olmadığı davanın kabul şartlarının oluştuğu görülmekle, davanın TTK 82/7 maddesi uyarınca kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır