Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/599 K.2026/247

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalının maliki- işleteni olduğu ... plakalı araç, müvekkil şirket tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, müvekkil şirkete sigortalı olan ve davalının maliki ve işleteni olduğu ... plakalı araç, ... tarihinde trafik kazasına karıştığını, bu kaza sebebi ile ... plakalı araç zarar gördüğünü, müvekkil şirket tarafından ... plakalı araçta oluşan hasar sebebi ile hak sahiplerine ödeme yapıldığını, davaya konu kaza sırasında , sigortalı araç sürücüsü 'nün geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığından rücu şartlarının oluştuğunu,

davalı hakkında Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyası ile, ödenen ana para ve ferilerinin ödenmesi için ...-TL alacak için takip yapılmış ,ancak borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmesi sebebi ile takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ve icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının haksız ve mesnetsiz işbu davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilin üzerine düşen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmekle kusurlu bir davranışta bulunmadığını, araçlarını sevk ve idare eden sürücünün kazada tamamen kusurlu olmadığı, kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, bu nedenle müvekkil çalışanı işe alırken gerekli dikkati ve özeni gösterdiği için rücu şartlarının oluşmaddığını, doğan zarardan sorumlu olamdığını beyanla haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyası celp edilmiştir. Hasar dosyası celp edilmiş, makine mühendisi bilirkişiden rapor aldırılmıştır. IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ Dava sigorta şirketinin genel şartlar uyarınca sigortalısına rücu için yapmış olduğu takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

Zorunlu mali mesuliyet sigortalarında sigortacının sahip olduğu rücu hakkı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 maddesinde genel olarak düzenlemeye tabi tutulmuştur.

Bu düzenlemeye göre, anılan maddenin ilk fıkrasında belirtilen ve sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller, sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.

Bu rücu hakkı kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacının, bu hakka dayanarak kendi akidine dönmesini sağlamaktadır.

Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4 Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı başlıklı maddesinin c alt bendine göre tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş olması halinde sigortacının sigorta ettirene rücu hakkının bulunduğu açıklanmıştır.

Yine takip tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4.

Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı maddesinin b alt bendine göre tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş olması halinde sigortacının sigorta ettirene rücu hakkının bulunduğu belirtilmiştir.

Poliçede yer alan bu şart, esasen KTK'nun 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür. Somut olayda, davalının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü ... ...'sın sürücü belgesinin yetersiz olduğu (... tarihinden itibaren ehliyetinin olması ile) taraflar arasında ihtilafsızdır.

Davalı yan gerekli özeni gösterdiğinden bahisle sorumluluğu olmadığını savunsa da, Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi hükmü uyarınca bu dava zorunlu malu mesuliyet sigorta şirketi tarafından sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi, sigortalısı) hakkında açılabileceğinden ve sorumluluk işletenlikten ileri geldiğinden savunmalarına kıymet verilmemiştir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davaya konu kazanın, geçerli ehliyeti bulunmayan ... plakalı araç sürücüsünün kendisiyle aynı şeritte seyir halinde olan ... plakalı araca arkadan çarpması ile meydana geldiği, ... plakalı aracın nizami seyir halinde olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün takip mesafesini korumaması nedeniyle kazanın meydana geldiği, başka bir etken olmadığı kanaatine varılmış ve ... plakalı araç sürücüsü kazanın cereyanında %100 kusurlu bulunmuştur.

Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerine göre, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir.

Bu hususlar nazara alınarak ... tarihli raporunda makine mühendisi bilirkişinin davacı sigorta şirketi tarafından dava konusu ... plakalı araç için ödenen ...-TL hasar onarım bedelinin eksper raporu doğrultusunda gerçek zarar bedeli ile kısmen uyumlu olduğu belirlenmiş, hesaplanan ...-TL hasar tazminatının oluşa uygun ve makul olduğu yönündeki kanaati denetime ve hüküm vermeye elverişli görülmüştür. Bu miktarla takibin devamına dair davanın kısmen kabulü gerekmiştir.

Dava konusu araç tacir adına kayıtlı ticari faaliyette kullanılan araç olduğundan avans faizi istemi haklı kabul edilmiş davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

İİK’nun 67/2. madde hükmündeki düzenlemeye göre, borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına; alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde ise istem varsa, borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.

Alacağın likid olmasından, borçlunun borcun miktarını tereddütsüz bir şekilde bilmesi ya da belirleyebilecek durumda olması anlaşılır. Somut olayda, dava konusu itirazın haklılık nispeti, konusunda uzman bilirkişi marifeti ile saptanmış, davacı tarafından ödenen bedellerin makul olup olmadığı teknik incelemeyi gerektirmiştir. Şu halde boçlunun borcun miktarını tereddütsüz şekilde bilmesi ya da belirleyebilmesi beklenemeyeceğinden, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır