Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2012/154 K.2018/301

Mahkememizde görülmekte bulunan alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'in ... tarihleri, ...'un ve ...'nın ... tarihleri, ...'nın ... tarihleri arasında davacı kooperatifin yönetim kurulu üyeliğini yaptıklarını, tarihinde yapılan genel kurulda 2004 yılından itibaren görev yapan yönetim kurulunun yerine yenilerinin seçildiğini, kooperatifin ... tarihinde yapılan olağan genel kurulunda geçmiş yıllarda yöneticilik yapan kişilerin kooperatife verilen zararın tazmini için dava açılmasına oy birliği ile karar verildiğini,

yeni yönetim kurulunun bilanço dışı alacak taleplerine muhatap olması üzerine denetleme kurulu tarafından yapılan araştırma neticesinde kooperatifin tapulu arsalarına ail emlak vergilerinin 1999 yılından beri ödenmediğinin tespit edildiğini, kooperatif adına tesis edilen ... nolu elektrik aboneliği üzerinden yüklenicilere elektrik enerjisi kullandırıldığını, yükleniciden hiçbir tahsilat yapılmadığını, sözleşmelerde elektrik enerjisi bedelinin kooperatif tarafından ödeneceğine ilişkin hüküm de bulunmadığını, ayrıca ...Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas ve ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyalarında alınan bilirkişi raporları ile genel kurullardan gizlenen usulsüz ve karşılıksız olarak büyük miktarlarda harcamaların varlığının tespit edildiğini, kooperatife verilen zararın henüz tam olarak tespit edilememesi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 20.000,00.-TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı ... vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacı kooperatifin talebinde haksız olduğunu, aradan uzun zaman geçmesi nedeniyle zaman aşımı itirazda bulunduklarını, talep edilen harcamalarla ilgili genel kurul, yönetim kurulunu ibra ettiğini, sorumluluk süresinin iki yıl olduğunu, davalı ...'nin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluk doğuran bir eylemin varlığı dahi sorumluların başkan ve diğer yöneticilerin olduğunu, ödenmediği iddia edilen emlak vergilerinin ait olduğu yıllarda davalının yönetim kurulu üyesi olmadığını,

yapılan işin mahiyeti gereği elektrik giderlerinin yükleniciye ait olduğunu, yüklenici tarafından kooperatife ödettirilen elektrik aboneliğine ilişkin bedellerin usulsüz olduğunu, kooperatif tarafından alınan bir karar bulunmadığını, müvekkilinin hiçbir bilgisinin de bulunmadığını belirterek müvekkili davalı yönünden açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacı kooperatifin talebinde haksız olduğunu, aradan uzun zaman geçmesi nedeniyle zaman aşımı itirazda bulunduklarını, talep edilen harcamalarla ilgili genel kurul, yönetim kurulunu ibra ettiğini, sorumluluk süresinin iki yıl olduğunu, dava konusunun somutlaştırılmadığını, soyut zarar iddiasına dayalı alacak talepli davanın dinlenemeyeceğini, müvekkili davalı ...'in hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluk doğuran bir eylemin varlığı dahi sorumluların başkan ve diğer yöneticilerin olduğunu,

ödenmediği iddia edilen emlak vergilerinin sonradan kooperatif tarafından ödenip ödenmediğinin belli olmadığını, ödenmiş ise belgelerin sunulması ve davalıların geç ödenmesinde bir sorumluluklarının bulunup bulunmadığının tartışılması gerektiğini, davacı tarafça sunulan tutanakta bile emlak vergilerinin yüklenici firmalara ödetilmesi gerektiğinin yazılı olduğunu, yapılan işin mahiyeti gereği elektrik giderlerinin yükleniciye ait olduğunu, yüklenici tarafından kooperatife ödettirilen elektrik aboneliğine ilişkin bedellerin usulsüz olduğunu, kooperatif tarafından alınan bir karar bulunmadığını,

müvekkilinin hiçbir bilgisinin de bulunmadığını belirterek müvekkili davalı yönünden açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... ve ... tarafından cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, vekilleri aracılığıyla duruşmadaki beyanları ile davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Davacı vekili mahkememize ibraz ettiği ... tarihli ıslah dilekçesi ile 20.000,00.-TL'lik açılan dava değerinin arttırılarak 104.994,51.-TL'ye çıkarmış, harcını da ikmal etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından dava açılmasına ilişkin genel kurul toplantı tutanağı ibraz edilmiş, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden davacı kooperatifin 1999 yılından itibaren genel kurul toplantı tutanakları ve sicil dosyası getirtilmiş, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... ve ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyaları getirtilerek incelenmiş, ...

Belediyesinden emlak vergisi kayıtları getirtilmiş, ...'tan kooperatife ait abonelik dosyası ve tüm ödeme belgeleri getirtilmiş, kooperatifin tüm defter ve kayıtları da inceletilerek yeminli bilirkişi ve mali müşavirden rapor alınmış, itiraz üzerine talimatla Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla kooperatifler konusunda uzman bir bilirkişiden yeniden rapor alınmış, rapora yönelik itirazlar ve karar vermeye yeterli görülmemesi nedeniyle yine İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinden talimatla bir mali müşavir ve bir kooperatifler hukuku konusunda uzman akademisyenden oluşan bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınmıştır.

Davacı vekili tarafından ibraz edilen genel kurul toplantı tutanağının incelenmesinden; davacı kooperatifçe ... tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında 9. gündem maddesi ile kooperatifi zarara uğratan eski yönetim kurulu üyeleri hakkında sorumluluk davası açılmasına yönelik karar alındığı anlaşılmıştır.

... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasının incelenmesinden; davacı kooperatif tarafından davalılar hakkında yapılan şikayet sonucu açılan davanın yapılan yargılaması sonunda ... tarihinde sanık ... hakkında kararın zaman aşımı nedeniyle düşürülmesine, sanıklar ..., ... ve ... hakkında açılan davada da görevi kötüye kullanmaktan TCK'nun 257/1 maddesi gereğince cezalandırılmalarına karar verildiği anlaşılmıştır.

... Asliye Ceza Mahkemesinin ...esas sayılı dava dosyasının incelenmesinden; davacı kooperatifin şikayeti nedeniyle sanıklar ..., ... ve ... hakkında görevi kötüye kullanmaktan dolayı açılan davanın yapılan yargılaması sonunda ... tarih ... karar sayılı kararla görevi kötüye kullanma suçundan TCK'nun 257/1 maddesi gereğince cezalandırılmalarına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı kooperatifin sicil dosyasının incelenmesinden; davalılar ... ve ...'nın ... tarihleri arasında, davalı ...'nın ... tarihleri arasında, davalı ...'in ise ... tarihleri arasında yönetim kurulu üyeliği yaptıkları anlaşılmıştır.

Davacı kooperatifin tüm defter ve kayıtlarını inceleyen hukukçu bilirkişi ... tarihli raporunda özetle ve sonuç olarak; ...Belediyesi tarafından 2006 ve 2007 yılı için davacı kooperatife 8.034,39.-TL vergi cezası kesildiği, bu dönemde yönetim kurulu üyelerinin ..., ... ve ... olduğu, ... tarafından kooperatifin borcundan dolayı 2009 yılında icra takibi başlatıldığı, elektriği kimin kullandığının dosyadan anlaşılamadığı, 4.086,63.-TL alacak için icra takibi başlatıldığı, alacağın 12.593,98.-TL'ye ulaştığı, takip tarihindeki yönetim kurulu üyelerinin ..., ... ve ... olduğu, ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı kararıyla kooperatifin ... Turizm İnş. Ltd. Şirketinden 88.800,00.-TL alacaklı olduğu ve fazla tutulan 83.800,00.-TL için alacağın tahsili yoluna gidilmediği, bu nedenle ...

Asliye ceza Mahkemesinin ... tarih ... esas ... karar sayılı ilamıyla ..., ... ve ...'nın mahkumiyetine karar verildiği, genel kurul kararları ile yönetim kurulu üyeleri ibra edilmiş ise de; genel kurullarda yönetim kurulunun faaliyet ve kesin hesap raporları ile tahmini bütçe ve denetme raporlarında tespit edilen zararların gösterdiği konusunda herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı belirtilmiştir.

Davacı ve bir kısım davalı vekillerinin rapora yönelik itirazları üzerine dosya kooperatifin tüm defter ve kayıtları ile birlikte resen seçilen mali müşavire tevdi edilerek rapor alınmış, yeminli bilirkişi tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda özetle ve sonuç olarak; davalıların yönetim kurulu üyesi oldukları dönemlerde davacı kooperatifin ticari defterlerinde kayıtlı olan toplam 77.788,18.-TL tutarında gider kayıtlarının bir kısmının tevsik edici belgesinin olmadığı ve bir kısım belgesi olan kayıtların da kooperatifle ilgisinin olmadığı,

bu miktardan yönetim kurulu üyeleri ... ve ...'nın tamamından, yönetim kurulu üyesi oldukları dönemler itibariyle 55.928,92.-TL'lik kısmından davalı ...'in 21.859,26.-TL'lik kısmından ...'nın müteselsilen sorumlu oldukları, kooperatifin toplam 32.268,95.-TL tutarında emlak vergisi gecikme zammı ve vergi cezası ödediği, bu tutarın tamamından ... ve ...'nın, 11.334,19.-TL'lik kısmından ...'in, 20.934,76.-TL'lik kısmından ...'nın müteselsilen sorumlu oldukları, yine davacı kooperatif tarafından ödenen 4.801,83.-TL tutarında elektrik tüketiminden ... , ... ve ...'nın sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Mahkememizce alınan raporlar hüküm vermeye yeterli görülmediğinden, dosya talimat yoluyla kooperatif kanunu konusunda uzman bilirkişiye gönderilmiş, yeminli bilirkişi tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak kooperatifin uğradığı zararın tespiti için ana sözleşmesinin, karar defterlerinin ve genel kurullara sunulan bilançoların ve denetçi raporlarının, bakanlık müfettiş raporlarının incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.

Mahkememizce bilirkişi ön raporundaki eksiklikler ikmal edilerek dosya yeniden talimatla bilirkişiye tevdi edilmiş, yeminli bilirkişi tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda özetle ve sonuç olarak; dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları ve kayıtlara göre kooperatif adına belgeli olmasına rağmen usulsüz kaydedilen harcamaların 14.200,44.-TL, belgesi olmayan ve gereksiz yapılan harcamalar toplamının 63.587,74.-TL olduğu, bunların toplamının 77.788,18.-TL olduğu, emlak vergileri ile ilgili gecikme zammı vergi cezaları toplamının 32.268,95.-TL olduğu,

yüklenicinin kullandığı fakat kooperatif adına tahakkuk eden 4.801,83.-TL elektrik borcunun da icra sonucu ödenmiş olduğu, yargıtay uygulamalarına göre usulüne uygun olmasa dahi kooperatif yöneticilerinin kooperatif yararına yaptıkları harcamalardan sorumlu tutulamayacakları, buna göre ana sözleşmenin 51 maddesinde yöneticilerin kooperatif işleri için personel istihdam edebileceğinin belirlendiği ve uzunca bir süredir kooperatif işleri için sekreter çalıştırıldığı, ücret ödendiği, genel kurullarda da karar altına alındığı,

bu nedenle de sekreter ödemelerinden davalıların sorumlu tutulamayacağı, yönetim kurulu başkanı olan ...'un şahsi telefonunun kooperatif işleri için kullanıldığı, kooperatif adına ayrı bir telefon tahsis edilmediği, bu nedenle kooperatif yararına ve kooperatif işleri için yapılan telefon giderleri olarak ödemelerin yarısı olan 4.971,79.-TL telefon giderinden davalıların sorumlu tutulamayacağı, kooperatif işlerini takip için akaryakıt harcaması yapılmasının kooperatif yararına olduğu,

bu nedenle yakıt giderlerininden de sorumlu tutulamayacakları, kırtasiye giderlerininden de sorumlu tutulamayacakları, emlak vergisi ile ilgili gecikme zammı ve cezaları yönünden kooperatif kasasında dönemler itibariyle yeterli bakiye bulunmadığından,

bu miktardan da sorumlu tutulamayacakları, buna göre davalıların toplam 31.166,28.-TL zarardan sorumlu oldukları, davalılar ... ve ...'nın yönetici oldukları ... tarihleri itibariyle zararın tamamından, davalı ...'nın yönetici olduğu ... tarihleri itibariyle 8.018,67.-TL'lik kısmından, davalı ...'in ... tarihleri itibariyle 19.280.94.-TL'sinden sorumlu oldukları, davalı ...'in ... tarihinde yöneticilik görevinden ayrıldığı, davanın ise ... tarihinde açıldığı,

aradan 8 sene geçtiğini, ana sözleşmenin 48 maddesine göre sorumluluğun 5 sene devam edeceğinin belirlenmiş olup, TBK'nun 126 maddesindeki 5 yıllık zaman aşımı süresinin geçmiş olduğunu belirtmiştir.

Taraf vekillerinin rapora yönelik itirazları ve raporlar arasındaki çelişkiler nedeniyle dosya yeniden talimatla İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş talimat mahkemesince iki yeminli bilirkişiden oluşan heyetten alınan ... tarihli raporda özetle ve sonuç olarak; kooperatife ait olmadığı halde gider yazılan belgelerin toplamının 14.200,44.-TL olduğu, kooperatife ait belgesi bulunmayan harcama tutarının ise 53.723,26.-TL olduğu, emlak vergisi nedeniyle ödenen gecikme zammı vergi cezaları toplamının 32.268.95.-TL olduğu, vergilerin tahakkuk ettiği dönemler itibariyle kooperatifin yeterli nakit mevcudunun olmadığı,

ödemelerde önceliğin yönetim kurulunun tasarrufunda olduğu, bu nedenle sorumlu tutulup tutulmayacaklarının mahkemenin takdirinde olduğu, yüklenici firma tarafından kullanılan ve davacı kooperatif tarafından ödenen elektrik borcunun 4.801,83.-TL olduğu belirtilmiştir.

Dava, davacı kooperatifin eski yöneticileri olan davalılar hakkında açılmış sorumluluk davasıdır.

Dava açılmasına ilişkin olarak ... tarihli genel kurulda karar alınmış ve dava denetçilerden alınmış vekaletname ile açıldığından dava şartları tamamlanmıştır. Dosyada mevcut sicil dosyası kayıtlarına göre davalılardan ... ...tarihleri arasında, ... ve ... ... tarihleri arasında, ... ise ... tarihleri arasında davacı kooperatifin yönetim kurulu üyeliğini yapmışlardır. Dava tarihi ... tarihi olmakla aradan 7,5 yıldan fazla süre geçmiş olmakla, davalı ... yönünden dava tarihi itibariyle hem ana sözleşmede belirtilen 5 yıllık sorumluluk süresi hem de uzamış ceza zaman aşımı süresi dolmuş olmakla, davalının süresinde zaman aşımı itirazında da bulunması göz önüne alınarak bu davalı yönünden davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Diğer davalılar yönünden ise yönetim kurulu üyesi oldukları döneme ilişkin olarak davacı kooperatifle ilgisi olmayan gider belgeleri, belgesi olmayan harcamalar, emlak vergisi ödememeleri nedeniyle kooperatif tarafından ödenen gecikme zammı ve vergi cezaları ve davacı kooperatif adına kayıtlı olup, dava dışı yüklenici firma tarafından kullanılan elektrik nedeniyle kooperatifin ödemiş olduğu elektrik tüketim bedeli nedeniyle kooperatifi zarara uğrattıkları, her ne kadar belgesi olmayan harcama kalemleri olarak sorumlulukları talep edilmiş ise de;

belgesi olmadan yapılan sekreter personel giderleri, kırtasiye giderleri, kooperatif başkanının şahsi telefonundan kooperatif adına ve kooperatif işleri için yapılan görüşmeler mahsup edilerek ödenen telefon faturalarının yarısı ve yakıt giderleri yönünden kooperatif adına ve kooperatif yararına harcama yapıldığı, genel kurullarda da ödemelerin görüşüldüğü, genel kurulun harcamalardan haberi olduğu,

bu tür harcamaların kooperatif adına yapılmasının mutat ve olağan olduğu anlaşılmakla bu harcamalardan sorumlu tutulamayacakları, buna göre sorumlu tutulamayacakları harcamalar mahsup edildiğinde kooperatifin uğradığı zarar olarak yönetici oldukları döneme ilişkin kooperatifle ilgisi olmayan gider belgeleri nedeniyle yapılan 14.200,44.-TL, belgesi olmayan 53.723,26.-TL harcamadan sekreter, yakıt, kırtasiye ve kısmen telefon faturası giderlerinin mahsup edilmesi ile bakiye 27.876,28.-TL,

vergi cezası ve gecikme cezası olarak toplam 32.268,95.-TL ve yüklenicinin kullandığı elektrik enerjisinin tüketim bedeli olarak ödenen 4.801,83.-TL'nin tamamı olan 79.147,50.-TL kooperatif zararından davalılar ..., ve ...'nın sorumlu oldukları, davalı ...'nın ise görev yaptığı ... arası dönemde yapılan harcamalara ilişkin olarak 14.200,44.-TL ilgisiz harcama tutarının 9.812,38.-TL'sinden, belgesi olmayan harcama tutarının 2.546,78.-TL'sinden, emlak vergisi gecikme zammı ve cezasının 21.995,31.-TL'sinden ve 4.801,83.-TL elektrik borcu olmak üzere toplam 39.156,30.-TL'sinden sorumlu olduğu anlaşılmakla;

davalılar ..., ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulü ile; toplam 79.147,50.-TL tazminatın davalı ... 39.156,30.-TL'sinden sorumlu olmak üzere ve 20.000,00.-TL'sin dava tarihinden 59.147,50.-TL'sinin de ıslah tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · (E-İmzalı) · Üye ... · (E-İmzalı) · Üye ... · (E-İmzalı) · Katip ... · (E-İmzalı)