Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/511 K.2018/325

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize sunduğu dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı arasında davalının müvekkiline özel olarak imal edip teslim etmeyi taahhüt ettiği makinalarla ilgili sözleşme yapıldığını, bu sözleşme gereğince müvekkilinin davalıya 50.000,00 EURO'yu peşin olarak ödediğini ancak davalının sözleşmeye uygun olarak kalıp revizyonunu tamamlayıp 100 adet de numuneyi müvekkiline göndermediğini, müvekkili şirket yetkililerinin de davalının bu işi tamamlamaya yeterli kapasitesinin olmadığını tespit ettiklerini,

bilahare davalının sözleşmeyi ... tarihinde feshettiğini buna ilişkin müvekkiline gönderilen ihtarnameye müvekkili tarafından verilen cevapta yapılan ödemenin faiziyle birlikte iadesi gerektiğinin davalıya bildirildiğini ve yine bildirimde davalının makul masraf taleplerinin değerlendirileceğinin de kendilerine bildirildiğini ancak müvekkilinin bu konudaki ihtarna- mesine davalının cevap vermediğini belirterek yapılan ödemenin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle, taraflar arasında sözleşmenin yapılması üzerine müvekkilinin final tasarımına başladığını, başlangıçta yapılan ödemeden sonra başka ödeme yapılmamasına rağmen iyi niyetle kalıp revizyonları yapıp numunelerini davacıya gönder- diğini ancak davacının üzerine düşen ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini bunun üzerine de sözleşmeyi feshettiklerini, müvekkilinin bu sözleşmenin gereğinin yerine getirile- ceği düşüncesiyle proje detay taslak çizimleri yaptığını, davacının bu çizimleri sözleşme feshedildikten sonra talep ettiğini,

bu detay taslak çizimlerinin bedelinin yerinde inceleme yapılarak tespiti gerektiğini, imal edilecek enjeksiyon makinesinin şasesinin müvekkili tara- fından imal edildiğini, ...işleme merkezinin satın alındığını başka firmalardan imalata ilişkin alışverişler yapıldığını, asıl davacının finansman sıkıntısına düşerek sözleşme gereğince üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ise, davalının gerekli revizyonu belirtilen sürede tamamlamadığını ve 100 adet numuneyi de hiçbir zaman göndermediğini numune diye gönderdiklerini belirttikleri ... tarihli kargo faturasına konu malzeme miktarının, müvekkiline teslimi gereken 100 adet numuneyi içermediğini, zaten bu sayıda bir numunenin gönderi bedelinin 9,45 TL olamayacağını davalının işi yapamayacağının anlaşılması üzerine müvekkili tarafından başka ödeme yapılmadığını beyan etmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde sözleşme konusunun bir kısım makinaların imal nakliye montaj ve çalışır hale davalı tarafından getirilip teslim edilmesi ve davacının da bu sözleşme gereğince toplam 700.000,00.-TL + KDV'nin 100.000,00.-TL'sine sözleşmenin imzasını takip eden 6 gün içinde yani ... tarihine kadar sonraki 100.000,00.-TL'yi ... tarihine kadar sonraki 213.000,00.-TL'yi ... tarihine kadar eğer yatırım teşvik belgesi alınırsa 150.000,00.-TL olarak ödemeyi kalan ödemenin 250.000,00.-TL'sinin makinaların fabrikaya tesliminde, 100.000,00.-TL'sinin de montajından sonra ödenmesinin kararlaştırıldığını buna göre sözleşme gereğince ... tarihinde işlerin tamamlanması gerektiği anlaşılmıştır.

Davacının ... tarihinde 142.265,00.-TL ödeme yaptığı ihtilaf konusu değildir. Yani davacı ikinci ödemeye ilişkin miktarın bir kısmıyla birlikte birinci ödeme miktarını ikinci ödeme tarihinden önce ödemiştir. Yine sözleşmeye göre sözleşme tarihinden itibaren 30 iş günü içinde yani ... tarihine kadar 100 adet numunenin de alıcıya teslimi gerekmektedir.

Mahkememizce davalı defterler üzerinde ticari inceleme yapılabilmesi için Ankara ve Kırıkkale mahkemelerine talimat yazılmış ancak bu konuda defter incelemesi davalının defterlerini hazır etmemesi sebebiyle yapılamamıştır. Davalının defter inceletmemesi sebebiyle uğradığı zarara ilişkin delil ibrazından vazgeçtiğinin kabulü gerekmiştir.

Davalı tanığı dinlenmiş; beyanında özetle, kendilerinin imalata başladığını ancak davacının üzerine aldığı ödemeyi yapmadığını bildirmiştir.

Davacı şirket yetkilisinin isticvap davetiyesindeki beyanında kendisinin incelediği dava konusu sözleşmeden teslimi gereken makinaların sözleşme konusu bedel ile temini mümkün olmadığını anladığını yine davalının imalathanesi ve personeli itibariyle bu işi yapmaya yeterli olmadığını gördüklerini kendilerine devlet teşvikiyle alınan numune kalıpları teslim edildiği halde imalata başlanmadığını gördüklerini davacı tarafça hazırlanıp gönderilen teknik projenin gönderilmediğini yalnızca bir kısım makina parçasıyla kalıbını verdikleri 2 adet ürün geldiğini gelen ürünlerin de kalıplara göre üretilmediğini anladıklarını bildirmiştir.

Davacı tanığı ise, kendisinin makina mühendisliği fakültesinde öğretim üyesi olduğunu davacı ile davalının ...'deki atölyesine gittiklerinde üzerine aldığı işi tamamlayabilecek kapasitede olmadığını gördüklerini beyan etmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacının davalıya ... tarihine kadar toplam 200.000,00.-TL ödemesi gerekirken bunun 57.735,00.-TL'sini ödemediği yine bu sözleşmeye göre satıcının 100 adet numune teslimini ikinci ödeme yani ... tarihinden önce yapması gerektiğini dolayısıyla kendisi numune teslimini üzerine aldığı sürede yerine getirmeyen davalının ... tarihinde ödemesi gereken bakiyeyi göndermesini istemeye hakkı da yoktur.

Dolayısıyla sözleşmeyi haklı sebeplerle feshettiği de ileri sürülemez. Bu durumda uyuşmazlığa TBK 125. maddesi gereğince dönme hükümleri uygulanmalıdır. Buna göre de tarafların daha önce ifa ettikleri edimlerini geri isteme hakları doğmaktadır.

Davalı kendisinin temerrüde düşmekte kusurlu olmadığını -yani 100 adet numuneyi gönderdiğini ispat etmesi halinde ki bunu ispatlayamamıştır- ispatlaması halinde sözleşmenin hükümsüz kalmasından doğan zararını isteyebilme imkanı da yoktur bu sebeple aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...