Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/620 K.2019/113

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalının yetkilisi olduğu ...Yat Turizm San. Tic. Ltd Şti arasında ... tarihinde ürün alımı için sözleşme yapıldığını, Müvekkilinin ürün teslimatı karşılığında önceden davalı lehine ... keşide tarihli 15000,00 TL bedelli çek keşide ettiğini, sözleşmenin 4. Maddesinde ürünün ... tarihinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, fakat davalının bugüne kadar herhangi bir ürün teslim etmediğini, müvekkiline ait çekin iade de edilmediğini belirterek bedelsiz kalan çek yönünden borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davacı vekili yargılama sırasında sunduğu ... havale tarihli beyan dilekçesi ile; dava konusu çekin dava açıldıktan sonra ... tarihinde ödenmiş olduğunu bu nedenle davanın istirdata dönüştüğünü belirterek dava konusu çek bedelinin istirdatına karar verilmesini talep etmiş, beyan dilekçesi ekinde çekin ödendiğini gösteren dekont suretini sunmuştur.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı davaya süresinde yanıt vermemiş, sonradan sunduğu ....havale tarihli beyan dilekçesinde; davacı ile ... tarihinde tekne yapım sözleşmesi düzenlediklerini, teslim günü olarak ... gününü kararlaştırdıklarını, satış bedelinin 165.000,00 TL olduğunu, bu ücretin bir kısmı nakit bir kısmı çeklerle olmak üzere 150.000,00 TL nin tarafında ödendiğini, bu sürede teknenin %70 lik kısmının tamamlandığını, fakat o dönem işlerinin bozulması sebebiyle tekneyi tamamlayamadıklarını, davacıdan ek süre istediklerini, davacının tekneyi başkasına yaptırmak istediğini söyleyerek istediğini,

davacının talebi üzerine teknenin 2016 yılının temmuz ayında davacının Antalya adresine gönderildiğini, ayrıca davacıya teknenin fatura CE belgesi ile gemi inşa belgesini de verdiklerini, bundan dolayı herhangi bir ücret de istemediklerini, davacının bu belgeleri liman başkanlığına ibraz ederek ruhsat aldığını, kendilerinin ise iş yerlerini kapatmak zorunda kaldıklarını, davacıdan öğrendiği kadarıyla davacının tekneyi tamamlatarak denize indirmiş olduğunu, davacıya tekne için katlandığı masrafları bir borç bildiğini belirttiğini,

işlerini düzeltince davacının masrafını nakit olarak veya eş değerde tekne vererek ödeyeceğini belirttiğini ancak davacıya ulaşamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından sözleşme ve çek sureti, çekin dava sırasında ödendiğini gösteren dekont sureti davalı tarafça da dava konusu olmayan çek suretleri, gemi inşa başvuru belgesi delil olarak sunulmuş, Mahkememizce davalının isticvaben beyanının alınması için talimat yazılmış tüm deliller toplanmıştır.

Dava, mal alım satım sözleşmesine dayalı olarak avans verildiği iddia edilen çekten ötürü malın teslim edilmediği ve çekin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı açılmış menfi tespit davası olup, sonraki süreçte çekin dava sırasında ödendiği gerekçesiyle istirdat istenmiştir.

Dava dilekçesine ekli çekin incelenmesinde; çekin 15.000,00 TL bedelli ... keşide tarihli olup keşidecisinin davacı, lehtarının davalı olduğu görülmüştür.

Davacının dava dilekçesine ekinde sunduğu ... tarihli sözleşme ve çek istinabe yoluyla davalıya meşruhatlı isticvap davetiyesi ile tebliğ edilmiş olup, davalı usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmaya katılmamıştır.

İstinabe Mahkemesince davalının davetiye tebliğine rağmen duruşmaya katılmadığı gözetilerek talimatın kapatılıp dosyanın Mahkememize gönderilmesi gerekirken gelmeyen davalının zorla getirilmesine ilişkin sehven verilen ara karar doğrultusunda davalının bir sonraki duruşmaya zorla getirilerek beyanının alındığı görülmüştür.

Her ne kadar davalı bu şekilde zorla getirilip beyanı alınmışsa da; hukuk usulünde olmayan ve sehven yapıldığı anlaşılan bu işlemin sonuçlarına yani alınan beyana hukuken itibar edilmemiştir. Sonuç olarak usulüne uygun meşruhatlı isticvap davetiyesine rağmen duruşmaya katılmayan davalı, yapılan ihtarat gereği isticvap konusu vakıaları yani sözleşme içeriğini, imzayı ve çek karşılığı mal tesliminin yapılmadığını kabul etmiş sayılmıştır.

Ki esasen davalıda beyan dilekçesinde aynı sözleşmeden bahsetmiş olup, beyan dilekçesi ekinde sözleşmenin sadece son suretini sunmuştur.

Taraflar arasında varlığı ihtilafsız hale gelen ... tarihli sözleşmenin incelenmesinde; davalının mal/hizmet teslim etmeyi davacının ise karşılığında bedel ödemeyi üstlendiği mal/hizmet satışına ilişkin sözleşme olduğu, mal/hizmetin ... tarihinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin son maddesinde mal/hizmet satış bedeli olarak 165.000,00 TL nin davacı tarafından davalıya nakit olarak ödenmiş olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Çek bir ödeme vasıtası olup, peşin satış karinesi gereğince çek karşılığı olan malın teslim edilmediğini veya işin yapılmadığını ispat yükü keşideciye aittir. Somut olayda ... tarihinde düzenlenen sözleşmede malın teslim tarihinin ileri bir tarih olarak kararlaştırılmasına rağmen sözleşme bedeli olarak belirlenen 165.000,00 TL nin nakit olarak önceden satıcıya ödenmiş olduğu belirtilmiştir.

Satış bedelinin ödenmiş olduğu yazılmışsa da ödemenin ne şekilde yapıldığıyla ilgili sözleşmede açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla dava konusu çekin yapılan bu ödeme içerisinde bulunup bulunmadığı sözleşme metninden anlaşılamamaktadır.

Durum böyle olmakla birlikte, davalı meşruhatlı isticvap davetiyesi tebliğine rağmen duruşmaya katılmayarak yapılan ihtarat gereği sözleşme ile ilgili olarak dava konusu çek karşılığı mal teslimi yapılmadığını kabul etmiş sayılmıştır. Ki davalı beyan dilekçesinde sözleşmenin tekne yapımına ilişkin olduğunu belirterek tekneyi tam olarak tamamlamadığını yani tam olarak teslim yükümlülüğünü yerine getirmediğini de ikrar etmiştir.

Bu itibarla çekin dava konusu sözleşmeye ilişkin olarak mal teslimi karşılığı önceden yapılan ödeme içerisinde olduğu ve fakat mal teslim edilmediğinden çekin bedelsiz kaldığı kanaatine varılmıştır. Çekin dava sırasında ... tarihinde davacı hesabından yapılan ödemeyle ödendiği görüldüğünden İİK nun 72/6 maddesi doğrultusunda davanın kabulüyle çek bedelinin istirdatına karar verilmiş, davacının faiz istemi bulunmadığından bu konuda ayrıca hüküm kurulmamıştır.

Katip · *E-imzalıdır. Hakim · *E-imzalıdır.