Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/546 K.2019/497

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... işletmecisi olduğunu, müvekkilinin, yetkilisi ... olan davalı şirketten ... alarak ... davalı şirket tarafından kesilmesi sonrasında müvekkilinin soğuk hava deposuna teslim edilmesi hususunda tarafların anlaştığını, davalının bu iş için müvekkilinden, alacaklısı davalı olan ... ödeme tarihli ... nolu ...-TL bedelli, ... tarihli ... nolu ...-TL bedelli, ... tarihli ... nolu ...-TL bedelli ... tarihli ... nolu ...-TL bedelli, ... tarihli ... nolu ...TL bedelli toplam 6 adet çeki teslim aldığını,

...yı daha önceden tanıyan müvekkilinin güven duygusu ile hareket edip çekleri karşı tarafa teslim ettiğini, ve ... teslim edileceği ... tarihini beklediğini, ancak ... teslim edilmediğini, karşı tarafın telefonlara cevap vermediğini, dolandırıldığını anlayan müvekkilinin ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... esas sayılı dosyası ile şahıslardan ... tarihinde şikayetçi olduğunu, verilen 6 adet çeke karşılık herhangi bir ... teslimi yapılmadığından çeklerden ötürü borçlu bulunmadıklarını belirterek davaya konu olan 6 adet çekten ötürü davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili süresinden sonra ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin çeklerin karşılığı olan ... teslim ettiğini, buna ilişkin ... tarih, ... sıra nolu ...-TL bedelli,... tarih, ... sıra nolu ...-TL bedelli, ... tarih ... sıra nolu ...-TL bedelli, ... tarih ... sıra nolu ...-TL bedelli, ... tarih, ... sıra nolu ...-TL bedelli faturalar kestiğini ve davacı şirkete gönderdiklerini, davacı şirketin çekleri ödememek için bu davayı açtığını belirterek davanın reddine, mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından savcılığa sunulan şikayet dilekçesi örneği, çek hamillerine çekilen ihtarname suretleri, davalı tarafından ise kesilen fatura suretleri ile defter kayıtları olduğu belirtilerek e-fatura ile bir kısım ... formları delil olarak sunulmuş, mahkememizce ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası celp edilmiş, davacı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış tüm deliller toplanmıştır.

... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; dava konusu olayla ilgili olarak davacı şirket yetkilisi tarafından ..., ... ve ... isimli kişilere karşı dolandırıcılık iddiası ile yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşturmada konunun hukuki uyuşmazlık olduğu kanaatiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, karara yapılan itirazın ise Antalya ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... tarihli kararı ile reddedildiği anlaşılmıştır. Dava konusu

Dava, ... alımı karşılığı önceden verildiği iddia olunan çeklerin ... teslim edilmediği ve bedelsiz kaldıkları iddiası ile açılmış menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasında davalı tarafça davacıya ... satılması konusunda anlaşma bulunduğu, dava dilekçesinde belirtilen çeklerle ödeme yapıldığı noktasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık çeklerin mal alımı öncesi avans olarak verilip verilmediği, ... teslim edilip edilmediği, çeklerin bedelsiz kalıp kalmadıkları noktalarında toplanmaktadır.

Davalı tarafın defterlerinin istinabe yoluyla incelenmesine karar verilmiş olup istinabe edilen mahkeme tarafından defter ibrazı için çıkartılan ve davalıya tebliğ edilen meşruhatlı tebligata rağmen davalı defterlerini ibraz etmemiştir. Davacı defterleri üzerinde mahkememizce yaptırılan inceleme sonucu sunulan ... havale tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu 6 adet toplam ...-TL tutarındaki çeklerin davacının usulüne uygun tuttuğu defterlerde sipariş avansları bölümünde kayıtlı oldukları karşılığında herhangi bir mal tesliminin bulunmadığı davalının sunduğu faturaların defterlerde kayıtlı olmadığının belirtildiği görülmüştür.

Çek bir ödeme vasıtası olup, peşin satış karinesi gereğince çek karşılığı olan malın teslim edilmediğini veya işin yapılmadığını ispat yükü borçluya aittir. Somut olayda çeklerin avans verildiğini gösterir herhangi bir sözleşme veya belge bulunmamaktadır. Davalının açıkça kabul etmemesi karşısında peşin satış karinesi uyarınca malın teslim edilmediğini ispat yükü davacıdadır. Davacı delil olarak ticari defterlerine ve soruşturma dosyasına dayanmıştır.

Davacı bunun dışında cevaba cevap dilekçesinde tanık deliline dayanmışsa da; davalının cevap dilekçesi süresinde olmadığından, sürenin sona erdiği tarih itibariyle dilekçeler aşaması sonlanmış kabul edileceğinden, bu aşamadan sonra yeni delil bildirilemeyeceğinden ve ayrıca senede karşı senetle ispat kuralı gereğince davacının iddialarını ancak yazılı delil ile ispatlaması gerektiğinden tanık dinlenmemiştir.

Davacının ticari defterlerinde çekler avans olarak kayıtlı olup karşılığında mal teslimi yapılmadığı tespit edilmişse de, bu kayıtlar sadece davacı tarafından tutulduğundan ispata yeterli görülmemiştir. Davalının defterini ibraz etmemesi sadece daha sonra bu hakkından vazgeçmiş sayılacağı yani ibrazdan kaçınmış sayılacağı sonucunu doğurmakta olup davacının defterlerindeki aleyhe kayıtları kabul etmiş sayılacağı anlamını taşımamaktadır.

Zira ispat yükü davalıda değil davacıdadır. İspat yükü kendisinde olmayan tarafa defter ibrazını zorunlu kılmak ve ibraz edilmediği takdirde karşı tarafın aleyhe kayıtlarını kabul ettiğini varsaymak ile ilgili herhangi bir kanuni düzenleme bulunmamaktadır. Konu ile ilgili soruşturma dosyası da takipsizlik ile sonuçlanmış ve kesinleşmiştir.

Soruşturma dosyasında şüpheli olarak yer alan davalı şirketi fiilen işleten ... ile ...'ın ifadelerinin incelenmesinde; çeklerin ... teslimi sonrasında ödeme olarak kendilerine teslim edildiğini ifade ettikleri, karinenin aksini gösterecek herhangi bir kabul ve beyanlarının bulunmadığı görülmüştür. Hal böyle olunca ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · *E-imzalıdır. Hakim ... · *E-imzalıdır.