Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/608 K.2019/57

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili .... Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu ... havale tarihli dava dilekçesi ile özetle; davalı ile müvekkil arasında dikenli salatalık alım satımı yapıldığını, bu nedenle sözleşme düzenlendiğini, müvekkil ...bank ... Şubesinin ... nolu .... keşide tarihli 125.000,00-TL tutarlı çeki keşide edip davalıya elden verdiğini, ancak davalının teslim etmekle yükümlü olduğu ürünleri teslim etmediği gibi çeki de iade etmediğini, malın teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığını, çekin davalının haksız olarak zenginleşmesine yol açacağını, bu nedenlerle davanın kabulüne, müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, davalı şirket vekili, ... tarihli cevap dilekçesi ile özetle; yetkiye itiraz ettiklerini, davaya bakmakla görevli mahkemelerin Antalya mahkemelerinin olduğunu, davacı her ne kadar malların kendisine teslim edilmediğini iddia etse de malların teslim edilmediği ile ilgili dosyada bir belgenin bulunmadığını, davacının hem 125.000,00-TL bedelli çek ile borçlu olmadığını hem de muavin defterine göre alacaklı olduğunu iddia ettiğini, bu hususlar doğrultusunda dava ile icra takibinin derdest olduğunu, müvekkilinin davacı tarafa hiçbir borcunun olmadığını,

davacının davayı kötü niyetli olarak açtığını, bu nedenlerle yetki itirazlarının kabul edilerek dosyanın yetkili mahkemelere gönderilmesini, davanın reddi ile %20 si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

.... Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) yapılan yargılama sonucu ... tarih, ... Esas ... Karar sayılı ilam ile yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir. Denizbank Demre Şubesi'ne ait dava konusu çekle ilgili kayıtlar ve hesap dökümü getirtilmiş, dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından çek ve sözleşme suretleri, çekin dava sırasında ödendiğine ilişkin banka yazısı ve hesap hareketleri delil olarak sunulmuş, yetkisizlik kararı veren mahkeme tarafından dava konusu çek ile ilgili kayıtlar ve hesap dökümü getirtilmiş, Mahkememizce davacı tarafın defterlerinin incelenmesi için talimat yazılmış, davacıya yemin hakkı hatırlatılmış, tarafların tüm delilleri toplanmıştır.

Dava, Mal Satış Sözleşmesine dayalı olarak avans verildiği iddia edilen çekten ötürü malın teslim edilmediği ve çekin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı açılmış menfi tespit davası olup, dava sırasında çekin takastan dava dışı üçüncü kişiye ödendiği, davacının davasının istirdata dönüştüğü anlaşılmıştır.

Muhatap bankadan gelen müzekkere yanıtında, dava konusu çekin Türkiye ... Bankası A.Ş tarafından ibraz edildiği ve çek bedelinin ödendiğinin bildirildiği görülmüştür.

Dava dilekçesine ekli çekin incelenmesinde; ... tarihli, 125.000,00.-TL bedelli çekin keşidecisinin davacı, lehtarının davalı şirket olduğu görülmüştür.

Taraflar arasındaki ... tarihli sözleşmenin incelenmesinde; dikenli salatalık satışına ilişkin olarak ürünün davalı tarafça davacıya teslim edileceği, ürün bedelinin ...tarihli 100.000,00.-TL bedelli ve ... tarihli 125.000,00.-TL bedelli çeklerle ödeneceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Çek bir ödeme vasıtası olup, peşin satış karinesi gereğince çek karşılığı olan malın teslim edilmediğini veya işin yapılmadığını ispat yükü keşideciye aittir. Somut olayda sözleşmede çeklerin avans olarak verildiğine veya verileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle peşin satış karinesi uyarınca malın teslim edilmediğini ispat yükü davacıdadır.

Davacı meşruhatlı tebligata rağmen defterlerini sunmadığından ve HMK'nun 222/5 maddesi uyarınca davalının defterlerine de münhasıran dayanmadığından davalının defterleri incelenmemiştir.

Dava, takip öncesi menfi tespit istemine ilişkin olup, bedelsiz kaldığı iddia edilen çek işleme konulmadığından ve bu nedenle konusunun suç teşkil etmediği kanaati ile davacıya yemin hakkı hatırlatılmış, davacı yemin hakkını kullanacağını beyan etmekle davalı şirket temsilcisinin yeminli beyanı alınmıştır. Davalı şirket temsilcisi yeminli beyanında dava konusu çek karşılığında olan ürünleri davacıya teslim ettiklerini belirtmiş olup yemin delilinden de bir sonuç alınamamıştır.

Neticeten davacı davasını ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmiştir. İİK'nun 72/4 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmişse de çek ciro yoluyla devredilerek üçüncü şahsa çek bedeli ödendiğinden ve bu nedenle davalının alacağına geç kavuşması söz konusu olmadığından davalının tazminat talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E- imzalı Hakim ... · E- imzalı