Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/694 K.2019/498

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından müvekilleri aleyhine Antalya .... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası üzerinden ... Bankasının ... seri nolu, ... tarihli, ... TL tutarlı, ... Bankasının ... seri nolu, ... tarihli, ... TL tutarlı, ...'ın ... seri nolu, ... tarihli, ... TL tutarlı, ... Bankasının ... seri nolu,... tarihli, ... TL tutarlı, ...'ın ... seri nolu, ... tarihli, ...

TL tutarlı çekleri için kambiyo senetlerine mahsus örnek ... icra takibinde bulunduklarını, davacı ... ile davalı arasında ... imtiyaz sözleşmesinin feshi konulu anlaşmanın akdedildiğini, takibe konu çeklerin davacı müvekkil ... ...'e iade edileceği hususunda anlaşmaya varıldığını, dolayısıyla bu çeklerden ötürü borcun bulunmadığı hususunun açık ve net olduğunu ancak davalı tarafça iadeye konu çeklere ilişkin başlatılmış dava konusu icra takibine devam edilmekle birlikte sözleşmede belirtilen yeniden ödeme planına konu senetlerin de icra takibine konu edildiğini, Antalya ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden tahsilat yapılabileceği düşünüldüğünde aynı bedel için mükekker tahsilat yapılmış olacağının izahtan vareste olduğunu, davalı tarafça sözleşmede iade edileceği belirtilen çeklere dair borcun bulunmadığı kabul edildiğinden bu çeklere ilişkin icra takibine devam edilemeyeceğini, kaldı ki sözleşme içeriğinde belirtilen yeniden ödeme planına konu senetlere ve çeklere ilişkin ödemelerin yapıldığını, ödeme belgeleri ve banka kayıtları ile ticari defter ve kayıtları incelendiğinde ödemelerin ayrıntılı olarak görülebileceğini belirterek Antalya ...

İcra Müdürlüğünün... esas sayılı takibin müvekkiller yönünden dava sonuçlanıncaya kadar durması için ihtiyati tedbir kararı tesis edilmesine, davanın kabulü ile takibin iptaline, davalı yanın kötü niyetli olmasından dolayı %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacılardan ... şirketinin bahse konu fesih sözleşmesinde imzası bulunmadığını, taraf ehliyetinin bulunmadığını, bahse konu fesih sözleşmesinin tüm şartlarının yerine getirilmesi halinde sözleşmenin geçerlilik kazanacağını, davacıların feshin geçerli olmasını sağlayacak ödemeleri yapmadıklarını, dolayısıyla ibra olasılığının mümkün olmadığını, sözleşmenin 5. Maddesinde davacı ... asıl alacakların tümünü ve ferilerini ödememesi halinde haciz işlemlerine devam edileceğinin belirtildiğini ispat yükünün davacıda olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacılar vekili tarafından ... imtiyaz sözleşmesinin feshine ilişkin sözleşme sureti, dava dilekçesinde belirtilen takiplere ilişkin ödeme emirleri, ödemeye ilişkin çek bilgileri ve dekont delil olarak sunulmuş, mahkememizce Antalya .... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası, Antalya ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası getirtilmiş, davacının bildirdiği çek ve senetlerin ödenip ödenmediği konusunda ilgili bankalardan yazı cevapları alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış tüm deliller toplanmıştır.

Dava, takip konusu çeklerin daha sonradan yapılan sözleşme ile iptal ve iadesi konusunda anlaşıldığı ve bu nedenle bedelsiz oldukları iddiasına dayalı açılmış menfi tespit davasıdır.

Antalya .... İcra Müdürlüğünün dava konusu... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davalı tarafça davacılar aleyhine ferileri ile birlikte ...-TL alacak üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe girişildiği, takip tarihinin ... olduğu, takip konusu çeklerin davacı ... Şirketi tarafından davalı emrine düzenlenen çekler olup diğer davacı ... Şirketinin ise cirosunun bulunduğu anlaşılmıştır.

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; aynı sözleşmedeki iadesine karar verilen çeklerden ... bankasına ait ... tarihli ....-TL bedelli çek nedeniyle girişilen takipten ötürü aynı davacılar tarafından aynı davalıya karşı açılmış menfi tespit davası olduğu, davanın konusu çek ve takibin eldeki davaya konu çek ve takipten farklı olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında ... sözleşmesinin feshine ilişkin sözleşme yapıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlık; sözleşmenin 1. ve 5. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde takip konusu çeklerin davacıya iadesinin gerekip gerekmediği, bu çeklerden ötürü başlatılan takip sebebiyle davacıların sorumlu tutulup tutulamayacakları noktalarında toplanmaktadır.

Davalı taraf davacılardan ... Şirketinin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını belirtmişse de, takip konusu çeklerde davacının keşideci olarak imzasının bulunması takibin bu davacıya karşı da yöneltilmiş olması sebebiyle davacı ... şirketinin aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Taraflar arasında varlığı ihtilafsız olan ... sözleşmesinin feshine ilişkin sözleşmenin incelenmesinde; davacılardan ... şirketinin ..., davalının ise ... olduğu sözleşmenin feshi konusunda tarafların sözleşmedeki şartlar dahilinde anlaşmaya vardıkları, sözleşmenin birinci maddesine göre davacı ... şirketinin davalıya olan borcunun ...-TL olup bunun ...-TL'lik kısmının ...-TL ve ...-TL bedelli iki adet çek ile kalan ...-TL'lik kısmının ise ...,'şer.-TL'lik dört adet bono ve ...,.-TL'lik bono ile ödeneceği,

davalının elinde bulunan değişik bedelli toplam dokuz adet çekin ise davacı ... şirketine iade edileceği konusunda tarafların anlaştıkları, sözleşmenin 5.maddesinde ise iş bu protokolün imzalanması ile birlikte Antalya ....

İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosya borcunun asıl alacak ve tüm ferileri ile birlikte tahsil edilmiş sayılamayacağı, davacının bu takip konusu asıl alacağın tümünü ve sair masrafları ödedikten sonra takip dosyasının davalı tarafından fek edileceği ve kapatılacağı, ödemenin yapılmaması halinde haciz işlemlerine devam edileceği kararlaştırılmıştır. Antalya ....

İcra Müdürlüğünün... esas sayılı takip dosyasına konu çekler, sözleşmenin 1.maddesinde yer alan dokuz adet çek arasındaki ... bankasına ait ... tarihli ...,.-TL bedelli, ... tarihli ...,-TL bedelli, ... tarihli ...,-TL bedelli çekler ile ...'a ait ... tarihli ...,.-TL bedelli, ... tarihli ...,-TL bedelli çeklerdir.

Görüldüğü üzere sözleşmenin 1.maddesinde yer alan dokuz adet çekin davacıya iadesine yönelik karar alınmışsa da 5.maddede bu düzenlemenin aksine söz konusu çeklerden bir kısmının takip konusu yapıldığı takip dosyasının, protokolün düzenlenmesi ile tahsil edilmiş sayılamayacağı ve takip borcunun asıl alacak ve ferileri ile birlikte kapatılması halinde ancak o zaman dosyanın infaz edilmiş sayılacağı kararlaştırılmıştır.

Sözleşmenin bu şekilde birbiri ile çelişir düzenlemeler içermesi sebebiyle tam anlamı ile bir ibra iradesinden söz etmek mümkün değildir. Yani davalı taraf, 5.maddedeki düzenleme sebebi ile davacıyı daha evvel vermiş olduğu çeklerden ötürü ibra etmemiştir. Bu nedenle davacının çeklerden dolayı sorumlu olmadığına yönelik iddiaları kabul edilmemiştir.

Ve fakat tarafların da kabulünde olduğu üzere aynı sözleşme ile düzenlenen yeni ödeme planına göre davacının verdiği yeni çek ve senetler de davalıya teslim edilmiş olup bunların bir kısmı da ödenmiştir. Davalı hem 5.maddede belirtilen dava konusu takip dosyasına devam etmekte hem de yeni ödeme planı uyarınca teslim edilen bonoları ödenmedikleri gerekçesiyle bir başka takip dosyasına konu etmektedir.

Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalının aynı borç için düzenlenen birden fazla kambiyo senedini takip konusu yapması mümkündür. Nitekim yeni ödeme planı uyarınca verilen senetlerin konu edildiği Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında, davalının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip yaptığı görülmektedir.

Somut olayda aynı borç için yeni ödeme planına göre davacı tarafça verilen çek ve senetlerin bir kısmının ödendiği sabit olup yapılan bu ödemelerin aynı borca ilişkin olması sebebiyle Antalya .... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosya borcundan düşülerek dava tarihi itibariyle davacının bu takip dosyasından borçlu bulunmadığı kısmın tespit edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacının ... teslim tarihli dilekçesi ve ekindeki çek bilgileri dikkate alınarak ilgili bankalardan çeklerin ödenip ödenmediği ile ilgili bilgiler celp edilip dosya arasına alınmıştır. Gelen cevap yazılarına göre; sözleşmenin 1.maddesinde yeni ödeme planına göre davacı tarafça teslim edilen ...-TL ve ...-TL'lik iki adet çek ile ...,-TL'lik bono olmak üzere borcun toplam ...-TL'sinin ödenmiş olduğu, borcun kalan kısmını oluşturan diğer toplam ...

TL'lik bonoların ise ödenmediği, borcun ...-TL'lik kısmının ödendiğinin davalının da kabulünde olduğu anlaşılmıştır. Ve yine davalının beyanına göre ödenen bu tutar yönünden dava konusu takip dosyasına yapılmış herhangi bir bildirimin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bilgiler celp edildikten sonra tarafların defterleri üzerinde de inceleme yaparak ödemeler sebebiyle davacının takip konusu çeklerden ötürü kalan borcun hesaplanması için dosya mali müşavir bilirkişiye verilmiştir.

Bilirkişi kök raporunda ödenen ...-TL yönünden tarih ve ödeme bilgisi olarak tespitlerde bulunmuş olup borcun ...-TL'lik kısmının ödendiğini belirttikten sonra sözleşme üzerinde hukuki değerlendirme yaparak davacının takip konusu çeklerden ötürü borçlu olmadığını belirtmiştir.

Mahkememizce yukarıda anlatılan gerekçeye binaen davacının takip konusu çeklerin borcundan ibra edilmemiş olduğu kabul edildiğinden dosya yeniden bilirkişiye verilip ...-TL'lik ödemelerin takip konusu borçtan gerekli faiz ve masraf hesabı da yapılmak suretiyle mahsup edilerek takip dosyasının dava tarihi itibariyle borç durumunun belirlenmesi akabinde takip dosyasının ödemeler mahsup edilmeden mevcut haliyle dava tarihi itibariyle ulaştığı borcun hesabı yapılarak neticeten dava tarihi itibariyle takip dosyasının mevcut halindeki borç tutarı ile gerçek borç tutarı arasındaki farkın tespitine yönelik ek rapor aldırılmıştır.

Düzenlenen ... tarihli ek raporda bilirkişi görevlendirmeye uygun olarak gösterilen yöntemde hesap yaparak takip konusu borcun ödemeler mahsup edilmeksizin dava tarihi itibariyle ...-TL'ye ulaştığı, ödemelerin mahsubu halinde ise dava tarihi itibariyle takip konusu borcun ...-TL olduğu, bu iki tutar arasındaki farkın ...-TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi ek raporu görevlendirmeye uygun ve denetime açık olması sebebiyle hükme esas alınmış olup neticeten dosyanın dava tarihi itibariyle mevcut halinde oluşan ...-TL tutarlı borcundan gerçek borç tutarı olan ...-TL'nin mahsup edilmesi sonucu davacıların yapılan ödemeler nedeniyle dava tarihi itibariyle takip konusu borcun ...-TL'sinden sorumlu olmadığı anlaşılmakla davanın bu tutar yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş, dava konusu takibin sözleşmeden önce yapılmış olması nedeniyle haksız bir takip olmadığı kanaatine varılarak koşulları oluşmadığından davacıların tazminat talebi reddedilmiş,

davalının ise tazminat talebi süresinde yapılmadığından yani cevap dilekçesinde talep edilmiş bir tazminat olmadığından davalının da tazminat talebinin reddine karar verilerek açıklanan hususlara dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · *E-imzalı Hakim ... · *E-imzalı