Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/790 K.2019/514

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı ... idaresindeki ... plakalı araç ...istikametinden ... istikametine doğru seyir halinde iken aracın kontrolden çıkarak orta refüje çarpması sonucu kaza meydana geldiğini ve aracın arka koltuğunda oturan...'nin vefat ettiğini, araçta bulunan diğer yolcular ve sürücü davalı ...'ın yaralandığını, kaza sonucu düzenlenen kaza tespit tutanağına göre davalı ...'ın direksiyon hakimiyetini kaybederek aracın sağ şeritten sol şeride geçmesi ve orta refüj taşlarına çarpması ve tekrar sürüklenmesi sonucunda oluştuğunu,

olayla ilgili açılmış Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında alınan birikişi raporuna göre de davalı ... asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müteveffanın araçta üçüncü kişi konumunda bulunması sebebiyle kendisine herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğini bildirerek müvekkilleri için ... TL destekten yoksunluk tazminatı, anne ... için ....-TL, baba ... için ....-TL kardeş ... için ....-TL olmak üzere ...

TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminattan sigorta şirketlerinin sorumlu tutulmamasını talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiş olup davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkiline ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, kazadan dolayı yapılan ihbar üzesine hasar dosyası açıldığını, aktüer hesabı yaptırıldığını, baba ... için ....-TL, anne ... için ....-TL olmak üzere toplam ....-TL'nin ... tarihinde davacıya ödendiğini, bakiye teminat miktarının ....-TL olduğunu, yapılan ödemenin faiz güncellemesi yapılarak dikkate alınması gerektiğini, davacının kusuru ve zararı ispatlaması gerektiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur sebebiyle tazminatta indirim yapılması gerektiğini,

ölenin emniyet kemerini takmadığını, SGK tarafından varsa rücuya tabi ödemelerin mahsubunun gerektiğini, müvekkili yönünden faize dava tarihinden itibaren hükmedilebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu tazminat isteminin dayanağı olan kazaya karışan ve davacıların miras bırakanı Müteveffa...'NİN içinde bulunduğu ... plaka sayılı aracın davalı vekil eden tarafından ...A.Ş(...Hotel) firmasının... tarihli kira sözleşmesi ile 12 ay süre ile aylık ... Dolara kiraya verildiğini, dava dışı ...A.Ş ile davalı arasında uzun süreli kira sözleşmesi yapılmış olduğunu, müvekkilinin işleten olmayıp pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, somut olayda hatır taşıması olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili tarafından ... plakalı araç için ... poliçe numarası ile...-... başlangıç ve bitiş tarihli "...sigorta poliçesi" düzenlendiğini, sigorta şirketinin poliçesi uyarınca sorumluluğunun, sigorta genel şartları hükümleri kapsamında poliçe üzerinde yazılı limitler ve kusur oranında sınırlı sorumlu olduğunu, kasko sigortasına bağlı olarak ... teminatı verildiğini, ... teminat bedeli üst sınırının ...

TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tam olarak tespit edilemediğini, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında hasar tazminatı ödemekle yükümlü olduğunu, bu nedenle öncelikle kusur durumunun mahkemece bilirkişi kanalı ile tespit edilmesi gerektiğini, müvekkil şirket sigortalısının kusurunun ispatı halinde kusur oranında tespit edilecek maddi tazminat, belirtilen zorunlu trafik sigortası yasal limitlerini aşması halinde müvekkili şirket poliçesini devreye gireceğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... usulüne uygun davetiyeye rağmen süresinde cevap dilekçesi sunmamış, aşamalardaki yazılı ve sözlü beyanlarında davanın reddini istemiştir. Davalı ... şirket vekilinin talebi üzerine dava ... A. Ş.'ye ihbar edilmiş, ihbar olunan tarafından ... havale tarihli dilekçe ile davaya cevap verilmiştir. Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucu ... tarih ... esas ... karar, sayılı ilam ile görevsizlik kararı verilmiş, kararın kesinleşmesine müteakip davacının başvurusu üzerine dosya mahkememize gönderilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından trafik ve kasko poliçe suretleri, araç ruhsat sureti, kaza tespit tutanağı ve olay yeri inceleme raporu, müteveffanın ücret bordrosu, ... ile ... arasındaki adli yardımlaşma antlaşması, mirasçılık belgesi, davalı ... vekili tarafından tazminat ödemesine ilişkin dekont sureti, davalı ... vekili tarafından kira sözleşmesi,

araç ruhsat suretleri, araç kiralama ücretine ilişkin faturalar, sigorta poliçeleri, bir kısım soruşturma evrakları, yevmiye defteri, damga vergisi defteri, muavin defterlerine ilişkin kayıtlar delil olarak sunulmuş, Asliye Hukuk Mahkemesince davacıya yapılan ödemelerle ilgili sigorta şirketlerine müzekkereler yazılmış, ceza dosyası getirtilmiş, davalı ...'ın sosyal ekonomik durumu araştırılmış, davalı ... şirketinin kiralama savunmasına göre ticari defterler üzerine mali müşavir bilirkişi inceleme yaptırılmış, davacıların sosyal ekonomik durumun tespiti için yurtdışı istinabe yoluna başvurulmuş, aktüer uzmanı bilirkişiden rapor aldırılmış,

Mahkememizce davalı sigorta şirketlerinden ZMMS poliçesi, İMMS poliçesi ve hasar dosyaları getirtilmiş tüm deliller toplanmıştır.

Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin... esas, ... karar sayılı ... tarihli kararının incelenmesinde dava konusu trafik kazası ile ilgili olarak davalı ... hakkında taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucu kazada sanığın asli kusurlu olduğu kabul edilerek cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı kararın ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Ceza yargılamasında alınan ... tarihli Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kurulunun raporunda; davalı sürücü ...'ın kazada asli kusurlu olduğu, meydana gelen ölümde ...'nin emniyet kemeri takmaması sebebiyle araçtan fırlayarak ölümle sonuçlanan olayda alt düzeyde tali kusurlu olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce davacı vekiline müvekkillerinin vefat eden ile akrabalık bağını gösteren belgeleri sunması, mirasçılık belgelerindeki hususları açıklaması gerekirse alınmış yeni bir mirasçılık belgesini sunması ve maddi tazminat talebini her bir müvekkili için ayrı ayrı belirtmesi hususunda süre verilmiş olup, davacı vekili ... havale tarihli beyan dilekçesinde dosyaya sundukları mirasçılık belgesinin geçerli olduğunu, belgeye göre müvekkili ...'un mirası reddettiğini, yine ... yasalarına göre kardeşlerin miras hakları olmadığından davacı kardeş ...'nin mirasçı olmadığını, bu nedenle ... ve ... yönünden açtıkları davalardan feragat ettiklerini, davaya ... için devam ettiklerini, ...-TL maddi tazminatı ... için talep ettiklerini belirtmiştir.

Mahkememizce davacı vekiline yeniden ...TL maddi tazminat talebi yönünden her bir müvekkili için ne kadar talep ettiğini belirtmesi konusunda süre verilmiş olup davacı vekili sunduğu ... tarihli dilekçe ile ...-TL'nin ... için ...-TL'nin ..., ...-TL de ... için talep ettiklerini belirtmiş, feragat beyanını duruşmada yinelemiştir.

Davacıların sosyal ekonomik durumlarının tespiti için yazılan yurtdışı istinabe evrakının uzun bir müddet cevaplanmaması ve sonunda bila ikmal yanıt verilmesi sebebiyle dosyanın sürüncemede kalmaması amacıyla bu konuda tekrar araştırma yapılmamıştır.

Dava, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1, 85/1 ve 01/06/2015 tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.1 maddesi uyarınca trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma zararının ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1. maddesinde işletenlerin bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarını karşılamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu,

bir motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olması nedeniyle sigortacının sorumlu olacağı düzenlenmiştir. ... günü davalı ... şirketine Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile davalı ... şirketine ...Sigorta poliçesi(İhtiyari Mali Mesuliyet) ile sigortalı bulunan ve davalı ...'ın yönetimindeki ... plaka sayılı otomobil,

... istikametinden ... istikametine seyri sırasında sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sebebiyle orta refüjdeki taşlara ve direğe çarpması neticesinde araçta arka koltukta yolcu olarak bulunan... araçtan fırlayıp vefat etmiştir. Aynı kazada arka koltukta yolcu olarak bulunan dava dışı ... ise yaralanmıştır.

Davacı vekilince sunulan ...tarihli mirasçılık belgesine göre ölenin geriye mirasçı olarak sadece anne ... ...'yi bıraktığı, baba ...'un mirası reddetmiş olduğu anlaşılmıştır. Somut verilere dayalı ve denetime açık olması sebebiyle mahkememizce hükme esas alınan Adli Tıp kurumu Trafik İhtisas Kurulunun raporuna göre; davalı ... kazada asli kusurlu olup meydana gelen ölüm olayında ölenin emniyet kemerini takmaması sebebiyle tali kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Ölene yüklenen bu kusur meydana gelen zarara ilişkin olup kazada tüm kusur davalı ...'a yüklenmiştir.

Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecek kişiler, mirasçılardan başka kişiler de olabilir.

Davacılar vekili davacılardan ... ve ... yönünden bu müvekkillerinin mirasçı olmamaları sebebiyle açtıkları davalardan feragat ettiklerini belirtmiş olup buna ilişkin özel yetkisinin vekaletnamesinde bulunduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle bu davacılar yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davalarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Dosyada mevcut kira sözleşmesinden anlaşıldığı üzere aracın davalı malik ... A.Ş tarafından on iki aylığına ihbar olunan Alana A.Ş'ye kiraya verilerek... tarihinde aracın kiracıya teslim edildiği, mali müşavir bilirkişinin de malikin ticari defterlerini inceleyerek bu kira ilişkisini doğruladığı, kazanın kira ilişkisi devam ederken meydana geldiği, bu itibarla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. Maddesi doğrultusunda işleten sıfatının aracı uzun süre kiralayan ihbar olunan dava dışı şirkete ait olduğu, dolayısıyla aynı yasanın 85. Maddesi uyarınca sorumluluğun da bu şirkete ait olduğu anlaşılmakla davalı ... Şirketine yönelik açılan maddi ve manevi tazminat davası husumet yokluğundan reddedilmiştir.

Aracın kaza tarihinde davalı ... şirketine zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile davalı... şirketine İhtiyari Mali

Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğu, poliçelerin kaza tarihi itibariyle geçerli olduğu, ZMMS poliçe limitinin ....-TL olduğu, İhtiyari mali mesuliyet teminat limitinin ise ... -TL olduğu anlaşılmıştır. Sıralı sorumluluk prensibine göre zarar görenin zararı öncelikle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminatından karşılanmakta, bu limiti aşan zararlar için ihtiyari mali mesuliyet teminatına başvurulmaktadır.

Dosya kapsamında alınan ... havale tarihli aktüer raporunda; ... A.Ş'nin yaptığı ödemenin zararı karşılamadığı bu ödemenin güncellenmiş halinin mahsubu ile davacı anne ...'nin ....-TL, davacı baba ...'ün ....-TL tutarında destekten yoksunluk zararlarının bulunduğunun belirtildiği görülmüştür.

Kaza tarihi ve ZMMS poliçesinin tanzim tarihi dikkate alındığında dosyanın ... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlardan önceki mevzuata göre değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmış olup poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan genel şartlar ve uygulanan mevzuata göre zarar doğrudan destekten yoksun kalanların şahsında doğduğu için ölenin kusuru destekten yoksun kalanlara yansıtılamayacağından ölenin müterafik kusuru tazminat miktarında dikkate alınmamıştır.

Yine davalılar ... A.Ş ve ... şirketi hatır taşıması savunmasında bulunmuşsa da bu konuda davalılar arasında tanık deliline dayanmış olan davalı ... şirketi verilen süreye rağmen tanık bildirmemiş olup inceleme ceza dosyasındaki ifadeler üzerinden yapılmıştır. Ceza dosyasındaki ifadelere göre vefat eden...'nin izin günü olmasına rağmen iş toplantısı yapmak üzere yola çıktıkları ve kazanın bu yolculukta meydana geldiği anlaşılmıştır. Özellikle davalı ...'ın beyanı bu yöndedir.

Bu nedenle hatır taşıması savunmasında bulunan davalılar iddialarını ispat edemediklerinden hatır taşıması savunması dikkate alınmamıştır.

Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile davasını belirli hale getirmiş, davacı ... yönünden maddi tazminat taleplerini ....-TL'ye çıkarttıklarını belirterek gerekli harcı yatırmıştır.

Davacı ... yönünden aktüer uzmanı bilirkişinin raporu somut verilere dayandığından hükme esas alınmış olup, kaza tarihinde geçerli bulunan trafik poliçesi sebebiyle davalı ... şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuruna denk gelen ve raporda belirtilen destekten yoksunluk zararından davalı sürücü ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu kanaati ile davacı vekilinin dava belirleme dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş,

davalı ... şirketince davadan evvel yapılan ve yetersiz olduğu anlaşılan ödemeye göre ödemenin yapıldığı ... tarih itibariyle davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü anlaşılmakla davalı sigorta şirketi açısından zararın bu tarihten itibaren yasal faiziyle tahsiline, davalı sürücü açısından zararın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

Davacı ...'nin zararı zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi bakiye teminat limitini geçmediğinden zararın bu teminat limiti kapsamında karşılanabileceği anlaşıldığından sıralı sorumluluk prensibi gereği ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesini tanzim eden davalı ... şirketine açılan maddi tazminat davası reddedilmiştir.

Manevi tazminat davası yönünden, meydana gelen ölüm neticesinde müteveffanın annesi olan ... ...'nin bu nedenle duyduğu acı elem ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla meydana gelen olayın somut özellikleri tarafların ekonomik ve sosyal durumları, günün ekonomik koşulları, davalı sürücünün kazada tam kusurlu olması, ölenin tali kusurunun davacıya yansıtılamaması, hakkaniyet ilkesi göz önüne alınarak mahkememizce talep gibi takdiren ....-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı sürücüden tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Kaza tarihi ... olmasına rağmen manevi tazminata ilişkin hüküm fıkrası yazılırken kaza tarihi sehven ... tarihi olarak yazılmış olup yapılan bu maddi hata HMK'nın 304.maddesi uyarınca resen düzeltilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · *E-imzalıdır. Hakim ... · *E-imzalıdır.