Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/524 K.2019/204

Mahkememizde görülmekte bulunan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin lehtarı ve meşru hamili olduğu ... Bankası ... Şubesine ait olan 30/06/2018 tarihli çeki kaybettiğini, bununla ilgili olarak şikayette bulunduğunu ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında zayi sebebiyle çek iptali davası açtıklarını ödeme yasağı kararı aldıklarını, daha sonra çekin müvekkilinin tanımadığı davalı ... tarafından Antalya ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, çek iptali davasında istirdat davası açmak üzere verilen süre üzerine iş bu davaya açtıklarını, şirketin meşru hamilinin müvekkili olduğunu arkada cirosu yer alan cirantaların hiçbirini tanımadığını, bu kişilerle müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, müvekkilinin cirantalardan ...'a aradaki ilişkiye binaen çeki ciro ettiğine ilişkin tahsilat makbuzu gibi herhangi bir belgenin bulunmadığını,

müvekkilinin aradaki ticari ilişki kapsamında çeki üçüncü şahsa ciro ederek teslim ettiğini ancak aradaki sözleşmenin feshedilmesi sebebi ile çeki iade alıp kullanmayarak hesap defterinin arasına bıraktığını, davalının çeki kötü niyetli olarak ele geçirdiği kanaatinde olduklarını belirterek çekin davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi olup çekin ciro silsilesiyle müvekkiline ulaştığını, davanın muhatabının davacıdan sonraki ilk ciranta ve muhtap banka olduğunu bu sebeple öncelikle husumet yönünden itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin çeki kötü niyetle ele geçirdiğine yönelik iddiaları hiçbir şekilde kabul etmediklerini, çekin düzgün ciro silsilesi yoluyla müvekkiline geçtiğini, müvekkilinin çeki ...'dan aldığını, davacı çeki üçüncü kişiye ciro ettikten sonra tekrar iade aldığını beyan etmişse de çek üzerindeki cirosunu çizmediğini,

30.000,00.-TL bedelli çekin hesap defteri arasında saklanamayacağını müvekkilinin çeki iktisap edeli 4-5 ay olduğunu çeki kaybeden bir kişinin bu kadar süre geçmesine rağmen çekten haberinin olmamasının mümkün olmadığını, davacının dosyaya sunduğu ve üçüncü şahısla yaptığı sözleşme olduğu belirtilen belgelerin her zaman oluşturulabilecek belgeler olduğunu, bunları delil olarak kabul etmediklerini, davacının kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından çek sureti, ifade tutanağı, dava dışı üçüncü kişi ile yapılan sözleşme ve ekleri, çek teslim makbuzu delil olarak sunulmuş, mahkememizce çek iptali dosyası ve takip dosyası celp edilmiş, tüm deliller toplanmıştır.

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ... tarihli dava dilekçesi ile dava konusu çekin kaybettiğinden bahisle çek iptali davası açmış olduğu, çekin davalı ... tarafından takibe konu edilmesi üzerine davacıya ... tarihli ara karar ile istirdat davası açmak üzere süre verildiği, eldeki davanın verilen süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Antalya ... İcra Daresinin ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalının, davacı ile birlikte dava dışı ... tekstil mobilya şirketi ile ... aleyhine çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlattığı görülmüştür. Takip ve dava konusu 30/06/2018 tarihli 30.000,00.-TL bedelli çekin incelenmesinde; çekin Türkiye ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait olup dava dışı ... tekstil Mob. Tur. Oto. İnş. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı ... Yapı Emlak Gıda Ltd. Şti. lehine düzenlendiği, çekin davacı lehtar tarafından ciro edilerek ...'a, onun tarafından da ciro yoluyla davalı ...'e devredildiği, son cironun davalıya ait olduğu görülmüştür.

Dava TTK'nın 792 maddesine dayalı olarak açılmış çekin istirdatı davasıdır.

6102 sayılı TTK nın 792. Maddesine göre; Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin yani davalının çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Çekteki düzgün ciro silsilesine göre yetkili hamil davalı görülmektedir. Davacı, çekte adına atılı bulunan imzayı inkar etmemekte, çeki ciro yoluyla dava dışı üçüncü şahsa teslim ettiğini ancak iş yapılmadığından sözleşmenin iptal edilerek çeki iade aldığını iddia etmektedir. Bununla ilgili olarak davacı taraf, dava dışı ... ile yapılan sözleşmeyi, bu sözleşmenin iptaline ilişkin belgeyi ve çek teslim ve iadesine ilişkin tahsilat makbuzunu delil olarak sunmuştur.

Sunulan belge ve makbuzdan dava konusu çekin iş karşılığı avans olarak üçüncü kişiye teslim edidiği ve fakat daha sonra iş iptal olduğu için iade alındığı yazılı olsa da ; söz konusu belgeler her zaman düzenlenebilecek nitelikte olup davalının kabul etmemesi karşısında Mahkememizce de delil olarak kabulü mümkün olmamıştır. Çeki iade aldığını beyan eden davacı, çekteki cirosunu da iptal etmemiştir.

Bu haliyle yemin deliline de dayanmamış olan davacı, yetkili hamil olduğunu ispatlayamamıştır. Kaldı ki davacının, davalının çeki iktisap etmesinde kötüniyeti veya ağır kusurunun varlığına ilişkin iddiası da somut verilere dayalı herhangi bir anlatım içermeyip soyut bir iddiadan ibarettir. Bu hususa yönelik sunulmuş herhangi bir delil de yoktur. Açıklanan sebeplerle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · *E-imzalıdır. Hakim ... · *E-imzalıdır.