Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/726 K.2021/32

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin davalı şirketten ... tarihli ... numaralı fatura ile 2 adet ... marka ... model renkli fotokopi makinası aldığını, alış fiyatının her cihaz için ... TL + KDV olmak üzere ... TL olduğunu, cihazların ... tarihinde kurulduğunu, cihazlardan bir tanesinde(..

ID numaralı) alındığı günden bugüne sürekli arızalar meydana geldiğini, her arızada garanti kapsamında davalı şirkete bildirim yapıldığını, teknik servis tarafından defalarca arıza giderilmeye çalışılsa da en son ... tarihinde mevcut arıza giderilemediğini, Antalya ...Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile karşı taraftan malın ayıpsız misli ile değişirilmesinin talep edildiğini, ancak davalı tarafça Antalya ...Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile bu talebin kabul edilemeyeceğinin bildirildiğini, davalı şirketin söz konusu makinanın ayıbından sorumlu olduğunu,

müvekkil şirketin ürünün ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini isteme hakkına haiz olduğunu, ayrıca Garanti Belgesi Yönetmeliğine göre de tüketicinin, ücretsiz onarım hakkının kullanması halinde malın fatura tarihinden itibaren garanti kapsamı içinde tekrar arızalanması halinde malın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini satıcıdan isteyebileceğini ve satıcının tüketicinin bu talebini reddedemeyeceğini, garanti süresi içerisindeyken dava konusu fotokopi makinasının sürekli arızalandığını, en son bildirilen arızada da arızanın giderilmediğini, bahsi geçen arızalar sebebiyle müvekkil şirketin üründen yararlanamadığını,

müvekkil şirketin işlerinin aksamasına neden olduğunu, bu nedenle ürünün ayıpsız bir misli ile değiştirilmesi gerektiğini, ayıpsız mislinin bulunamaması halinde mahkemece atanacak bilirkişi ile dava konusu fotokopi makinasının eşdeğerinin dava tarihi itibariyle rayiç değerinin tespiti ile bu değerin ve dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizinin müvekkil şirkete ödenmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin ... tarihli ... fatura numarası ile dava konusu ...

ID numaralı fotokopi makinasını davacı şirkete sattığını, faturada da açıkça görüleceği üzere davaya konu makinanın satış bedelinin KDV dahil ...-TL olduğunu, müvekkil şirketin ... tarihinde işbu fotokopi makinasının kurulumunu yaptığını, müvekkil şirketin işbu fotokopi makinasını teknik servis raporunda da belirtildiği üzere tam ve eksiksiz olarak teslim etmesi sebebiyle;

öncelikle ürünün teslim tarihi esnasındaki ve ayrıca eğitimi verildiği halde makinanın tesliminden sonra müşterinin hatalı kullanımından kaynaklı arızalar ve zararlardan sorumlu tutulamayacağını, bu haksız taleplerin müvekkil şirkete yükletilemeyeceğini, davacı şirketin ise Antalya ...

Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle dava konusu fotokopi makinasının ayıpsız misliye değişimini talep ettiğini, ancak davacı şirketin kendilerine göndermiş olduğu ihtarnamede " ... tarihinde mevcut arıza giderilememiştir." ibaresi bulunduğunu, arızanın giderilemediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkil şirketin arızanın giderilmesi için davacı şirketin Serbest Bölgede (limanda) bulunan adresine teknik servis gönderdiğini, ancak karşı tarafın teknik servisin Serbest Bölge içerisine girmesine müsaade etmediğinden bildirilen arızanın giderilemediğini, müvekkil şirketin Antalya ...

Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile iyiniyetli olarak ; " Tarafınızca fotokopi makinasının Serbest Bölgeden çıkarılarak servis merkezine getirilmesini ve arızanın ancak bu şekilde giderileceğini " cevaben bildirdiğini, karşı tarafın buna ilişkin bir girişimde bulunmadığını, ayrıca ... tarihli ... fiş numaralı teknik servis raporunda da görüleceği üzere " ellerindeki tonerlerin arızalı olduğu" tespitinin yapıldığını, müvekkil şirketin bu tonerleri yenileriyle değiştirmek suretiyle bu arızayı giderdiğini,

yanlış toner kullanımının makinanın sürekli arızalanmasına sebebiyet verecek nitelikte olduğunu belirterek müvekkil şirketin davaya konu makinanın arızasını gidermeye yönelik girişiminin davacı tarafça önlenmesi ve davacı tarafın kusuru nedeniyle arızanın giderilmesi mümkün olmadığından davacının davasının ve taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından fatura sureti, teknik servis raporları, ihtarname, tebliğ evrakı, arızalara ilişkin belge, kullanım kılavuzuna ilişkin CD, davalı vekili tarafından fatura sureti, teknik servis raporları, karşılıklı ihtarname suretleri, mail yazışmaları, garanti belgesi, delil olarak sunulmuş, mahkememizce tarafların tanıkları dinlenmiş, bilirkişi incelemesi yapılmıştır, tüm deliler toplanmıştır.

Dava, ticari satımdan kaynaklı ayıp sebebiyle malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde rayiç bedelinin tahsili talebine ilşkindir.

Taraflar arasında davalı tarafça davacıya 2 adet renkli fotokopi makinesi satıldığı, makinelerden birinde arıza çıktığı, davalının birden fazla kez tamir ettiği konularında uyuşmazlığı bulunmadığı, uyuşmazlığın arızanın kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, ayıp bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili ön inceleme duruşmasındaki beyanında, makinenin halen arızalı olduğunu ifade etmiş, taraf tanıkları dinlendikten sonra makine üzerinde gerekli inceleme yapılmak suretiyle makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır.

Sunulan ... tarihli raporda özetle; dava konusu makinenin ... model ... marka 4 toner hazneli renkli fotokopi makinesi olduğu, ... tarihli fatura ile ....-TL'ye davacıya satıldığı, yapılan incelemede makine baskısında birden fazla hatanın olduğu, makinenin renkleri olduğu gibi canlı kağıda yansıtamadığı, donuk bastığı, baskıda çokça ince dikey çizginin olduğu, baskıdan sonra tonerlerin incelenmesinde orjinal tonerler olmadığı, muadil tonerler olduğu, bu tonerlerin davalı firma tarafından davacıya temin edildiği, bu hususun inceleme esnasındaki beyanlardan ve davalı firma tarafından düzenlenen faturalardan anlaşıldığı,

zira faturada belirtilen renk kodlarının orjinal tonere ilişkin olmasına rağmen orjinal toner satılmadığı, orjinal tonerler üzerinde marka adı ve kodunun yazılı olacağı, muadil tonerlerde ise bu unsurların yazılı olmadığı, makinenin kullanım kılavuzunda orjinal toner harici toner kullanımının makineye zarar vereceğinin yazılı olduğu, arızanın makinede kullanılan muadil tonerler ile developer ünitesi arasındaki uyumsuz çalışmaya dayandığı, muadil toner kullanımı sebebiyle developer ünitelerinin arızalandığı, orjinal developer üniteleriyle birlikte yeni ve orjinal tonerlerin kullanılması ile arızanın giderilebileceği, kullanım hatası olmadığı,

ayıbın malın kullanımıyla birlikte ortaya çıkacak gizli ayıp niteliğinde olduğu, makinenin dava tarihi itibariyle rayiç değerinin ....-TL olduğu belirtilmiş, rapor ekinde toner faturaları sunulmuştur.

Davalı vekili rapora itirazında ve duruşmadaki beyanında; davacının toner talebi üzerine müvekkili şirket tarafından hem orjinal hem de muadil ürünlerin fiyat tekliflerinin gönderildiğini, davacının muadil fiyatlardan ürün istediği için buna göre siparişin hazırlandığını, davalının ayıp ihbar süresine uymadığını belirtmiş, itiraz dilekçesi ekinde ... tarihli fatura ve mail yazışmalarını sunmuştur.

Mahkememizce ... tarihli celsede davalı vekiline sunduğu faturanın ilgisiz olması sebebiyle buna ilişkin açıklama yapması için süre verilmiş, davalı vekili ... havale tarihli dilekçesi ile satılan muadil tonerlere ilişkin fatura suretlerini sunmuştur. Bu faturaların bilirkişi kök raporu ekinde bulunan faturalar olduğu görülmüştür.

Davacının da rapora itirazı üzerine tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için ve onarım masraflarına yönelik bilirkişiden ek rapor alınmıştır.

Sunulan ... tarihli ek raporda özetle; makinenin dava tarihi itibariyle ayıpsız bedelinin ....-TL olduğu, davalının itiraz dilekçesi ekindeki toner faturalarının incelenmesinde "muadili" ibaresinin yer almadığı, tonerin muadil olması halinde bu hususun özellikle belirtilmesi gerektiği, diğer taraftan faturada toner adet fiyatının KDV dahil ortalama ....-TL olduğu, oysaki serbest piyasa rayicine göre muadil toner fiyatlarının ....-TL ile ....-TL arasında değiştiği, orjinal tonerlerin ise ....-TL ile ....-TL arası değiştiği, davacının muadil toner talep ettiğine dair herhangi bir kabulü veya beyanının olmadığı,

toner faturalarından tonerin davalı tarafça tedarik edildiğinin anlaşıldığı, onarım bedelinin ....-TL olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporunda makinenin ayıpsız rayiç bedelinin ....-TL olduğu belirtilmekle, bu değer üzerinden davacı vekiline eksik harç tamamlattırılmıştır.

Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde, dava konusu makinenin ... tarihli fatura ile satılıp ... tarihinde teslim edildiği, her iki tarafın kabulünde olduğu üzere malın teslimden itibaren 2 yıl süreyle garantisinin bulunduğu, ilki ... olmak üzere makinenin birden fazla kez arızalandığı, çıkan arızaların davalı tarafça birkaç kez tamir edildiği ancak Temmuz 2018 tarihli son arıza kaydından sonra davacının davalıya çektiği ... tarihli ihtarnameyle makinenin ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep ettiği, arızanın garanti süresi içerisinde olması sebebiyle ayrıca ihbara gerek olmamasına rağmen davacının ayıp ihbarında bulunduğu,

denetlenebilir ve gerekçesinin tatminkar oluşu sebebiyle hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre arızanın muadil toner kullanımı sebebiyle developer ünitesinin çalışamamasından kaynaklandığı, muadil tonerlerin ise davalı tarafça davacıya satıldığı, davalı her ne kadar muadil toner talebinde bulunan tarafın davacı olduğunu belirtmiş ise de, davacının bu hususu kabul etmediği, davalının sunduğu mail yazışmalarının incelenmesinde de, davacının ... tarihli toner talebi üzerine davalının fiyat teklif listesi sunduğu, bunun üzerine davacının çektiği bir mailin bulunmadığı,

akabinde davalının ... tarihli faturaya konu tonerleri davacıya sattığı, ilk arızanın da bu tarihten sonra ... tarihinde çıktığı, davacının toner talebinde kodunu bildirerek toner istediği, muadil toner istediğiyle ilgili açık bir talebinin olmadığı, bilirkişinin raporunda da belirttiği üzere davalının faturada yazdığı toner kodlarının aslında orjinal toner kodu olmasına rağmen teslim edilen tonerlerin muadil toner oldukları, fiyatlarının da orjinal toner fiyatına yakın ve muadil toner piyasa fiyatlarının üzerinde olduğu, muadil tonerlerin herhangi bir marka veya kod içermediği,

dolayısıyla davacının açık bir talebi olmamasına rağmen davacıya muadil toner satarak dava konusu makinenin arızalanmasına sebep olan davalının bundan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

TBK'nın 227/son fıkrasına göre, satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir. Bilirkişi raporuna göre malın onarım masrafları ....-TL olup, malın ayıpsız rayiç bedeli ise ....-TL'dir. Dolayısıyla onarım masrafları ayıpsız rayiç değere çok yakın olduğundan mahkememizce davacının malın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteyebileceği kanaatine varılmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde ve harç tamamlama dilekçesinde, ayıpsız misliyle değişimin mümkün olmaması halinde malın bedelinin avans faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiş ise de, malın ayıpsız mislinin bulunmaması halinde bedelinin tahsili infazı ilgilendiren bir husus olduğundan bu konuya işaret eden İİK'nin 24. Maddesinin infazda dikkate alınmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-İmzalı) Hakim ... · (E-İmzalı)