Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/668 K.2020/275

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Antalya ...

Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketçe dava dışı ....ne ait ... plaka sayılı araç için ... tarihleri arasını kapsayan kasko sigorta poliçesi tanzim edildiğini, ... günü saat: ... sıralarında sürücü... sevk ve idaresindeki ... plakalı sigortalı aracın ... caddesi üzerinden ... istikametine seyrederken ... otel giriş kapısı hizasına geldiği sırada yol üzerinde bulunan logar kapağına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, tanzim edilen kaza tespit tutanağında davalı idarenin kusurlu olduğunun tespit edildiğini, tespit edilen ...

TL zarar bedelinin ... tarihinde müvekkil şirket tarafından dava dışı sigortalısına ödendiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... TL nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... tarih ve ... E. ... K.sayılı kararı ile davaya bakmaya idare mahkemelerinin görevli olduğu düşüncesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermiştir.

Antalya ... İdare Mahkemesi ... tarih ve ... E.sayılı dosyasında kendisini görevsiz olarak görerek, dosyayı Uyuşmazlık Mahkemesine göndermiş, Uyuşmazlık Mahkemesi ... tarih ve ... E. ... K.sayılı kararıyla davaya bakmaya adli yargı mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararını kaldırmıştır.

Bunun üzerine Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... tarih ve ... E. ... K.sayılı kararı ile davaya bakmaya Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermiş, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili süresi içerisinde verdiği cevabında; müvekkili kurumun 2560 Sayılı İSKİ Yasası'na tabi müstakil bütçeli bir kamu kuruluşu olduğunu, davacı tarafın tacir olup müvekkil idare de tacir niteliği taşıdığından davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, dava konusu zararın meydana geldiği ve idarenin hizmet kusuru olduğu iddia edilen yerin ... olduğunu, iş bu davanın da süresinde açılmadığını, süre yönünden davanın reddi gerektiğini belirterek, tüm hukuki ve cezai hakları saklı kalmak kaydıyla davanın usulden reddine, aksi takdirde idarenin herhangi bir fiili ile meydana gelen olay arasında illiyet bağı bulunmadığından davanın bu nedenle reddine, zararın oluşmasında müvekkil idarenin kusuru bulunmadığından davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine gereğince ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472.maddeleri uyarınca sorumlulardan tahsili talebine ilişkin rücuen tazminat davasıdır.

Davalı vekili süresi içerisinde verdiği cevap dilekçesinde, olayın meydana geldiği yerin ... ilçesi sınırları içinde kaldığını, davanın ... Adliye Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden bahisle yetki ilk itirazında bulunmuştur. Dava, hizmet kusuruna dayanılarak açıldığından genel yetkili mahkemelerde açılması gerekmektedir. HMK.nun 6.maddesi gereğince genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Davalının, idare merkezinin Antalya merkezinde olması nedeniyle davanın Antalya merkez adliyesinde açılmış olmasında bir yanlışlık görülmemiştir. Bu sebeple yetki ilk itirazı kabul edilmemiştir.

Tartışılması gereken bir diğer husus ise; davalı vekili davaya cevabında 2560 sayılı İSKİ Kanununun 21/a.maddesi gereğince harçtan muaf olduklarını ileri sürmektedir.

Yargıtay içtihatlarında da işaret edildiği üzere; Yargılama harçları (temyiz harçları da dahil) 492 sayılı Harçlar Kanunu'nda ve çeşitli özel yasalarda düzenlenmiş olup mahkemelerce verilen kararların temyizi esnasında yine mahkemelerce kararı temyiz edenden alınması gereken temyiz harçları ve bu harçların ne şekilde alınacağı yasada açıklanmıştır.

Vergi ve harçlar yalnızca yasa ile konulur (ihdas edilir). Yine bir kişi ya da kurumun harçtan muaf olup olmayacağı, kişi ya da kurumlarca yapılan bir işlemin harçtan müstesna olup olmayacağı yalnız yasa ile düzenlenir. Harçlardan muafiyeti ya da istisnaları düzenleyen kanun, genel nitelikteki Harçlar Kanunu olabileceği gibi her hangi bir kanun da olabilir.

Örneğin, bazı kamu kurumlarının kuruluş ve görevlerini düzenleyen özel kanunlarda, o kurumun yargılama harçlarından muaf olduğu, yine kurumun bazı işlemlerinin yargılama harçlarından müstesna olduğu yönünde düzenlemelere yer verildiği görülmektedir. Yukarıda da belirtildiği üzere, bir kişi ya da kurumun harçtan muaf olup olmayacağı, kişi ya da kurumlarca yapılan bir işlemin harçtan müstesna olup olmayacağı yalnız yasa ile tespit edilebilir. Bir kişi ya da kurumun yargılama harçlarından muaf olabilmesi için muafiyeti düzenleyen yasada o kurumun "yargılama harçlarından muaf olduğu" açık ve net bir şekilde hüküm altına alınmalıdır. Vergi ve harçların yasallığı ilkesi bunu gerektirir.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 21 inci maddesinin "a)" fıkrasında, İSKİ'nin görevleri için kullandığı taşınmaz malları, tesisleri, işlemleri ve faaliyetlerinin her türlü vergi resim ve harçtan muaf olacağı belirtilmiş ancak kurumun yargılama harçlarından bu kapsamda temyiz harçlarından muaf olduğu yönünde açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bakanlıklar tarafından çıkarılan düzenleyici işlemlerle (yönetmelik, yönerge, genelge vb.) bir kişi ya da kurumun vergi ve harçlardan muaf tutulması mümkün değildir. Yine yargılama yetkisi bulunmayan bir kişi ya da kurumun yargılama harçlarından (ve temyiz harçlarından) muaf olduğu yönündeki görüşleri o kişi ya da kurumun yargılama harçlarından (ve temyiz harçlarından) muaf olduğu yönünde mahkemeleri bağlamaz.

Bu nedenle, .... yürüten idareler (kurumlar) yargılama harçlarından ve bu kapsamda temyiz harçlarından muaf değildir. (EMSAL; Yargıtay 5 HD.nin 20/12/2017 Tarih ve 2017/26681 E. 2017/29475 K. - 9.HD.nin 16/11/2017 Tarih ve 2015/16032 E. 2017/18454 K. - 4.HD.nin 16/11/2017 Tarih ve 2017/1505 E. 2017/1315 K. - 8.HD.nin 11/10/2017 Tarih ve 2015/9174 E. 2017/12662 K. - 23.HD.nin 17/12/2015 Tarih ve 2015/2938 E. 2015/8242 K. - 17.HD.nin 10/07/2014 Tarih ve 2014/13585 E. 2014/11209 K. vb)

Dava ve cevap dilekçeleri, görevsiz mahkemece alınan bilirkişi raporu, dosyaya sunulan deliller, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde;

Kaza yapan ... plaka sayılı aracın, ... tarihleri arasında davacı sigorta şirketine Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, ... günü saat: ... sıralarında sürücü...'nün sevk ve idaresindeki sigortalı araç ile ... caddesi üzerinden ... istikametine seyrederken ... otel giriş kapısı hizasına geldiği sırada yol üzerinde bulunan logar kapağı kaynaklı trafik kazası meydana geldiği ve araçta oluşan ... TL hasar bedelinin ... tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödendiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Sorun, kazanın meydana geliş şekli (davalı taraf cevabında rögar kapağının açıkta olması durumunu kabul etmemekte, aracın geçişi sırasında yerinden fırlamış olabileceğini savunmaktadır), illiyet bağı, kusur ve sorumluluk ile hasar miktarının fahiş olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

... tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı içeriğine göre, ... ilçesi ... Mahallesi ... Caddesi ... ... Oteli önünde çift yönlü trafiğin işlediği asfalt kaplama ... metrelik yol üzerinde, ...

Otel giriş kapısı hizasında bulunan rögar kapağına, davacıya kasko sigortası ile sigortalı, dava dışı sigortalı şirkete ait, sürücü... idaresindeki ... plakalı aracın yoldan geçişi esnasında aracın alt kısmıyla çarpması sonucu tek taraflı kaza meydana geldiği, kapak piminin kırıldığı ve kapağın yol üzerine çıktığının tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Aynı tutanakta "Bu kazanın meydana gelmesinde logarın bakım ve onarımından sorumlu ... (...)'ın rögarın bakımında gerekli özeni göstermediği, kapağın piminin kusurlu olduğunun değerlendirildiği kaza yerinde yapılan ölçüm ve incelemelerden anlaşılmış olduğu," tespitlerine yer verilmiştir.

Bilirkişi, bu bulgular doğrultusunda, kazanın oluşumunda rögar kapağımn piminin kırılmış olması ve kapağın yerinde bulunmaması nedeni ile rögarın bakım ve onarımından sorumlu olan ...’ın bakım ve onarımda gerekli özeni göstermediğinden kusurlu bulunmuş, sürücü...'nün ise kusurunun bulunmadığı yönünde kanaat bildirilmiş, bu görüş dosya kapsamına uygun bulunduğundan mahkememizce de kabul edilmiştir. Zira.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 23/11/2010 Tarih ve 2009/6003 E. 2010/11909 K. İle 05/11/2012 Tarih ve 2011/10564 E. 2012/17354 K.sayılı ve benzer içtihatlarında da işaret edildiği üzere TBK.nun 69. (Mülga 818 sayılı B.K'nun 58) maddesi uyarınca, bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür.

Bu maddedeki sorumluluk, objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan "ağırlaştırılmış" bir kusursuz sorumluluk halidir. Bu gibi hallerde, zarar ile özen eksikliği arasında uygun illiyet bağının varlığı sorumluluk için yeterlidir. Uygun illiyet bağı mücbir sebep, zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusuru sonucu kesilirse, sorumluluktan söz edilemez.

Davalıya ait, onun bakım ve onarım sorumluluğunda olan rögar kapağı da madde de açıklanan "imal olunan şey" kavramına dahil olup, davalı bu kapakların kötü yapılmasından, muhafazasından veya bakımındaki kusurlardan kaynaklanan zarardan kusursuz sorumludur. Dava dışı sürücünün ağır ihmal ve kusuru bulunduğu yönünde de hiç bir delil bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı idarenin tam kusurlu olduğu yönündeki bilirkişi görüşüne iştirak edilmiştir.

Hasar yönünden yapılan incelemede ise; bilirkişi dosyadaki tüm belge ve dökümanları inceleyerek, hasarın oluş şekli ve nedeni ile ilgili eksper kanaat ve tespitlerinde bir yanlışlık veya kazanın oluş şekline, tutanak içeriklerine göre olağan dışı bir duruma rastlanmamış, kazanın oluş şekli ve hasar durumuna bağlı olarak onarım faturaları incelendiğinde de hasarın kaza oluş şekline uygun olduğu, parça ve sarf malzeme fiyatlarının yetkili servis orijinal parça fiyatlarında, işçilik ücretinin piyasa rayicinde olduğu tespit edilmiştir.

Raporda dosya kapsamına göre bir uyumsuzluk gözlenmediğinden iştirak edilmiş ve davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısına ödediği ...-TL tazminat bedelinin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · (E-İmzalı) HAKİM ... · (E-İmzalı)