Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/28 K.2021/395

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Mahkememizin ... esas sayılı dava dosyasında davacı ... vekili tarafından açılan davada dava dilekçesinde özetle: ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parseller ile ilgili müvekkilinin ... ... adına vekaleten davalı kooperatif ile Antalya ...

Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı kat karşılığı ... sözleşmesi yaptığını, kooperatifin taahhüt ettiği inşaatları süresinde yapmadığını, inşaatları tamamlamadığını, daha sonra ... ada ... ile ilgili olarak kat karşılığı ... sözleşmesi yapmak üzere müvekkili ... ile ... ve ...'in kooperatif ve ... ... ile Antalya ...

Noterliğinin ... tarihli ... numaralı kat karşılığı ... sözleşmesini yaptığını, yapılan bu sözleşmeye rağmen de karşı tarafın edimlerine yerine getirmediğini, inşaatların tamamlanmadığını, ... üzerinde projesine uygun olarak yapılacak inşaatın ... tarihinde bitirilerek teslim edilmesinin gerektiğini, inşaatın teslim edilmediğini, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

D.iş sayılı dosyasında tespit yaptırıldığını, inşaatın % 98 oranında tamamlandığının belirtildiğini, müvekkiline teslim edilmesi gereken ... sayılı taşınmazdaki 3 adet bağımsız bölüm ve 1 adet dükkanın tesliminin yapılmadığını, inşaatın iskan raporunun alınmadığını, dilekçesindeki ayrıntıları ile açıklandığı şekilde bağımsız bölümler ve dükkan için teslim tarihi olan ... tarihi ile dava tarihi arasında kalan 44 aylık kira mahrumiyeti alacağına istinaden ....-TL'nin reeskont faizi ile birlikte ve eksik yapılan işlerden müvekkili hissesine düşen ....-TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş,

bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış cevap dilekçeleri dosyaya alınmıştır. Yine mahkememiz dosyası ile birleşen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... esas sayılı dosyasında davacı ... tarafından davalı kooperatif aleyhine ... ili ... ilçesi ...

Mahallesi ... ada ... sayılı taşınmazdaki inşaata davalı tarafça ... tarihinde teslim edilmesi gerekirken teslim edilmeyen, bu nedenle de bu tarihten dava tarihine kadar müvekkiline düşen bir adet bağımsız bölüm ve bir adet dükkanın rayiç kira bedeli üzerinden mahrum kalınan ....-TL kira mahrumiyeti tazminatının reeskont faizi ile birlikte tahsiline, inşaatın tamamlanmaması nedeniyle sözleşmenin feshine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılamaya birleştirilen dosya üzerinden devam edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucu ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilam ile asıl dosya yönünden, davacının davalı kooperatif aleyhine açtığı davanın reddine, davalı şirket aleyhine açtığı eksik ve ayıplı imalat bedeli yönünden davasının kabulü ile ...-TL'nin davalıdan tahsiline, davalı şirket aleyhine açtığı kira tazminatı talebinin kısmen kabulü ile ...-TL kira tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine;

birleşen dava yönünden, davanın kabulü ile davacı ile davalı kooperatif arasındaki ... tarihli kat karşılığı ... sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, davacının kira tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nce ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile.

"Dava dosyasında mevcut Ticaret Sicil Memurluğu yazısından davalı kooperatifin ... tarihinde sicilden terkin edildiği, başka bir dava dosyasında tekrar ihya edilerek ... tarihinde sicile tescil edilerek eldeki davadaki hüküm tarihinden sonraki aşamada tekrar tüzel kişilik kazandığı anlaşılmaktadır. Taraf teşkili dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re'sen araştırılması gerekli bir husustur.

Davalı kooperatifin ticaret sicilinden silinerek tüzel kişiliğinin sona erdiği ... tarihinden sonra bu davalı aleyhine yargılamada herhangi bir usul işlemi yapılmaksızın davacı tarafa kooperatifin ihyası amacıyla süre verilmesi, ihya işlemi yapılıp davada taraf olmasının sağlanmasından sonra işin esasına girilmesi gerekmektedir. Davalı safında yer alan kooperatif yargılama aşamasında temsil edilmeden davanın sonuçlandırılması mümkün değildir.

Mahkemece, birleşen davada dava dilekçesi, davalı kooperatife tebliğe çıkmış, adresin kapalı olması sebebiyle tebliğ edilememiş, dava dosyalarının birleştirilmesinden sonra alınan ... tarihli bilirkişi raporu davalı kooperatifin tüzel kişiliğini yirtirdiği aşamada kooperatife ait olduğu belirtilen adrese tebliğe çıkmış, taraf teşkili tam olarak sağlanmadan mahkemece yargılamaya devam edilerek davalı kooperatifin savunma hakkı ihlâl edilerek hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda belirtilen bu durum, dava şartı olan taraf teşkilinin yargılamanın her aşamasında var olması ilkesine aykırı olmakla birlikte 1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'sının 36. maddesi gereği adil yargılanma hakkı ile bu hakkın uzantısı olan ve 6100 sayılı HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını zedeleyen önemli bir usul hatası olup, bozmayı gerektirmiştir.

Bozma nedenine göre, taraflar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir. " gerekçeleri ile dosya bozularak mahkememize iade edilmiştir.

Mahkememizin ... esas sayılı dosyası Yargıtaydan bozularak döndükten sonra mahkememizin ... esasına kaydedilmiş olup, usul ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyularak yargılamaya bu esas üzerinden devam edilmiştir. Bu arada ... yargılama devam ederken ... tarihinde vefat ettiği, geriye mirasçı olarak ... ve ... (...)'ı bıraktığı, ...'ın da ... tarihinde vefatı ile geriye mirasçı olarak sadece ... (...)'ı bıraktığı anlaşılmış, davacının mirasçısı tarafından verilen vekaletnameye /dayanılarak aynı vekil aracılığıyla yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkememizce bozma ilamı doğrultusunda birleşen dosya yönünden dava dilekçesi, birleştirme tensip tutanağı ve ...tarihli bilirkişi raporu davalı kooperatife tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış, davalı kooperatif vekilinin birleşen davaya karşı süresinde sunduğu ... havale tarihli dilekçe ile yanıt verilerek davanın reddi istenmiştir.

Davalı kooperatif aynı dilekçe ile birleşen dosyaya karşı, karşı dava açarak karşı dava dilekçesinde özetle; arsa sahipleri ..., ... ve ...' ın ... ada, ... parselin iskan ruhsatnamesi giderleri dahil toplam maliyetin %5' i oranında eksiği bulunduğu iddiasıyla bu eksikliğin tamamlanması için ... İnş. Ltd. Şti ile Antalya ...

Noterliğinin ...tarih ... sayılı düzenleme şeklinde gayri menkul satış vaadi ve kat karşılığı ... sözleşmesi imzaladıklarını, bu sözleşmede inşaatın %95' inin müvekkili kooperatif tarafından yapıldığı, ve kooperatif haklarının her iki tarafça kabul edilip garanti altına alındığını, kabul edildiğini ancak ... düzeyinin %98 olduğunu, sonradan yapılan bilirkişi incelemesi ile belirlendiğini, iddiaya göre inşaatın %2 eksiğinin bulunduğunu, bu eksikliğin tamamlanması karşılığında sözleşme ile ...

Şti' ye sözleşme bünyesindeki krokide gösterilen dükkanın verildiğini, oysa ki Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... sayılı sözleşmeye göre bu dükkanın kooperatife ait olduğunu, arsa sahipleri ile ...

Şti arasındaki işin açıkça kooperatifin yani yüklenicinin nam ve hesabına inşaatın tamamlanması olduğunu, TBK' nın 113/1 maddesine göre nama ifa için dava açılmak suretiyle mahkemeden izin alınması gerektiğini, sözleşmenin uygulanması ile kooperatifin zarara uğrayacağını belirterek Antalya ...

Noterliği'nin ... tarih ... sayılı düzenleme şeklinde gayri menkul satış vaadi ve kat karşılığı ... sözleşmesinin geçersizliğinin tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik ...-TL kooperatif zararının, davacı karşı davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı kooperatifin karşı davasını, davacı karşı davalı ile aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunan ... ve ...'a da yöneltmesi için yetki ve süre verilmiş, davalı kooperatif vekilinin sunduğu ... tarihli dilekçede karşı davasını ..., ... ve bunlarla birlikte ... Ltd. Aş.yöneltmiştir. Karşı dava dilekçesi davacı karşı davalı ... ... ile ... ve ... 'e tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

Taraf beyanları dikkate alınarak davalı ... şirketininde sicil dosyası celp edilmiş ve yapılan incelemede davalı şirketin ilk karardan önce ... tarihinde terkin edilmiş olduğu anlaşılmakla bu şirketin ihyası için davacıya yetki ve süre verilmiştir. Davacının açtığı ihya davasının mahkememizin ... Esasına kaydedildiği, davacı vekilinin feragati sebebiyle davanın reddedildiği anlaşılmıştır.

Yargılama devam ederken davacı mirasçı ... vekili ... havale tarihli dilekçesiyle asıl ve birleşen davadan feragat ettiğinden davalı kooperatifin birleşen dosyaya karşı açtığı karşı dava tefrik edilerek yukarıda yazılı esasa kaydedilmiştir.

Karşı dava yukarıdaki esasa kaydedildikten sonra karşı davada davalı ... Şirketini terkin edilmiş olması sebebiyle karşı dava davacısı kooperatif vekiline bu şirketin ihyasını sağlamak üzere yetki ve süre verilmiş olup, davacı vekili ... tarihli duruşmada şirketin ihyası ile ilgili olarak Antalya ... ATM ... Karar sayılı ilamının mevcut olduğunu, bu nedenle yeniden ihya davası açmaya gerek duymadıklarını belirtmiştir. Antalya ...

ATM'nin belirtilen dosyası celp edilmiş, yapılan incelemede ... Ltd. Şti.' nin ... aralarındaki ... tarihli sözleşme uyarınca alacağı var ise bu alacağın tahsili işlemleri ile sınırlı olmak kaydıyla ihyasına karar verildiği, dolayısıyla verilen iş bu kararın davalı kooperatifin taleplerini kapsamadığı anlaşıldığından davacı kooperatif vekiline ... Şti' nin ihyası için yeniden süre verilmiştir.

Davacı vekili bu kez Antalya ... ATM' nin ... esas sayılı dava dosyasında ... Şti' nin ihyası için dava açmış olup, yapılan yargılama neticesinde ... Karar sayılı ilamı ile şirketin tüzel kişiliğinin sona ermiş olduğundan bahisle hukuki yarar yokluğundan davanın reddedildiği, kararın istinaf edilmeksizin ... tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Davacı kooperatif vekili ... tarihli duruşmada ....-TL' lik tazminat taleplerini atiye bıraktıklarını belirttiğinden bu talebe yönelik davanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş 3 aylık sürede yenilenmemesi üzerine bu talep hakkında davanın açılmamış sayılmasına hükmedilmiştir.

Davacı kooperatifin Antalya ... Noterliği'nin ... tarih ... sayılı düzenleme şeklinde gayri menkul satış vaadi ve kat karşılığı ... sözleşmesinin geçersizliğinin tespitine yönelik talebi hakkında yapılan değerlendirmede; adı geçen sözleşmenin arsa sahipleri ..., ... ve ... ile ... İnş. Taahhüt ve tic. Ltd. Şti arasında yapıldığı davacı kooperatifin bu sözleşmede imzasının bulunmadığı bu nedenle taraf olmadığı bir sözleşmenin geçersizliğinin tespitini isteyen kooperatifin, bu talep yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Sözleşme tarihinin ... olmasına rağmen karşı dava dilekçesinde ... tarihinin yazıldığı ve mahkememizce de kısa karar yazılırken sehven ... tarihinin yazıldığı sonradan fark edilmiş olup, yapılan maddi hata mahkememizce resen düzeltilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-İmzalı) Hakim ... · (E-İmzalı)