Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/47 K.2020/276

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen MENFİ TESPİT davasının mahkememizde yapılan yargılaması neticesinde verilen ... tarih ve ... E. ... K.sayılı kararın temyizi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... E. ... K.sayılı kararı ile bozulması üzerine yeniden yapılan açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ticari iş karşılığı davalılardan....'den 4 adet çek teslim aldığını, iş bu çeklerin müvekkili şirket ortaklarından ... elinde iken kaybolduğunu ve bunun üzerine Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde çek iptali davası açtıklarını, bu dava devam ederken çeklerin ortaya çıktığını ve ... nolu ....-TL bedelli ilk çekin davalılardan ...

Tarafından bankaya ibraz edildiğini bedelinin tahsil edildiğini, bu çek fotokopisinin ilgili çek iptali dava dosyasına geldiğinde, kendilerinin yaptığı incelemede çek arkasında yer alan müvekkil şirket kaşesinin ve imzanın sahte olduğunu gördüklerini, bu nedenle savcılığa suç duyurusunda bulunduklarını, ... nolu ....-TL bedelli,

... nolu ....-TL bedelli ve ... nolu ....-TL bedelli çeklerin de müvekkiline ödenmediğini ve müvekkili firmanın alacağını alamadığını beyanla menfi tespit talebinin kabulü ile alacaklı olduklarının tespitine ve istirdat ile alacak talebinin kabulü ile ....-TL alacağın davalılardan alınıp taraflarına ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; madde bağımlısı olduğunu, kendinde değilken kimliğini ...'ın aldığını, daha sonra da arkadaşı olan ... ile birlikte bir takım şeyler yazdıklarını ve kendisinden imzalamasını istediklerini, ... ise "Bir şey olmaz" diyerek yazıları imzaladığını, kendisiyle hiç bir ilgisi olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin dava konusu ettiği çekleri müvekkilinden teslim aldığını, davacı tarafça ... tarihli çek bedeli olan ....-TL'nin davacı tarafça ciro yoluyla aktarılan ... Tarafından tahsil edildiğinin beyan edildiğini, müvekkilinin bu çek bedeli olan dava konusu ....-TL'den bir sorumluluğunun bulunmadığını, beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin müvekkili tarafından ...ve ...'na teslim edildiğini, çeklerin kaybolduğu iddiasının kesinlikle gerçek olmadığını, bu yönde yapılmış herhangi bir şikayet de bulunmadığını, davacı şirketin basiretli bir tacir sıfatı ile hareket etmediğini kendi hatasından ya da ihmalinden dolayı müvekkilinin mağdur edilemeyeceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar davayı takip etmemiş, herhangi bir cevap da vermemişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Uyuşmazlık; dava konusu 4 adet çekin haksız yere elinden çıktığı (kaybolduğu) iddiasına dayalı olarak, bir çekteki kendileri adına atılan cironun sahte olduğu, diğer üç çekin bedelini de alamadıkları belirtilerek borçlu olmadığının tespiti ile davalılar ile aralarında hiç bir ticari ilişki bulunmadığından borçlu olmadığının tespiti ve istirdat ile alacak talebinin kabulü ile ....-TL alacağın davalılardan alınıp taraflarına ödenmesi talebine ilişkindir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda; ... tarih ve ... E. ... K.sayılı karar ile "... Davalılardan ... cevap dilekçesinde madde bağımlısı olup, kendinde olmadığı bir sırada kimliğini davalı ...'ın aldığını ve ... ile birlikte kendisine çek verip imzalattıklarını, kendisi ile hiçbir ilgisi olmadığını beyan etmiştir.

Davalılardan ... ise, çeklerde keşideci konumunda olup, çekleri davacıya imzalayarak veren borçlu pozisyonunda olmakla, menfi tespit davası yönünden davada kendisine husumet düşmeyeceğinden bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Diğer davalılar yönünden ise; sahtelik iddiası mutlak defilerden olup, tüm hamillere karşı ileri sürülebilecek defilerden olmakla, mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi neticesi ciranta imzasının davacı şirket yetkililerine ait olmadığı anlaşılmakla, menfi tespit talebinin kabulü ile davacı şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve çek bedelleri davacı tarafça davalılara ödenmiş olmakla, çek bedelleri toplamı olan ....-TL alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerektiği..." gerekçesi ile Davalı .... yönünden davanın husumet yokluğu yönünden reddine, Davalılar ...,

... ve ... şirketi yönünden davanın kabulü ile davacı şirketin... ait... tarihli ... nolu ....-TL bedelli, ... tarih ... nolu ....-TL bedelli, ... tarih ... nolu ....-TL bedelli ve ... tarih ... nolu ....-TL bedelli çekler nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve davacı tarafından davalılara ödenen çek bedelleri toplamı olan ....-TL nin adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Hükmün davalılardan ... Vekili tarafından temyizi üzerine, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... E. ... K.sayılı kararı ile "... Davacı, dava konusu çeklerde lehtar ve 1. ciranta olarak görünmekteyse de ciro imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı saptanmıştır.

Sahtecilik mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceğinden mahkemece dava konusu çekler yönünden keşideci dışındaki diğer davalılara borçlu bulunulmadığının tespitine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoksa da çek bedellerinin lehtar tarafından değil keşideci tarafından ödenmiş olduğu belirtilmektedir. Lehtar tarafından yapılmış bir ödeme olmadıkça davacı lehtarın istirdat talebine hakkı yoktur.

Başka bir anlatımla istirdat ancak ödeme yapan tarafça istenebilir. Mahkemece bu yön gözetilmeksizin davacının yapmadığı ödemeler yönünden istirdat hükmü kurulmasında isabet görülmemiştir...." gerekçesi ile bozularak mahkememize iade edilmiştir.

Bozma ilamına mahkememizce uyulmasından sonra yeniden yapılan yargılama sonunda;

Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplanmış, ticaret sicilden davacı şirketin yetkilileri sorulmuş, bankadan çekler ile ilgili ödeme bilgileri sorulmuş, çeklere dayanılarak girişilen Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası, Antalya ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası getirtilmiş, davacı şirket yetkilileri huzurda imza örnekleri alınarak dava tarihinden önce imza atmış oldukları kurumlardan imzalı belge asılları ve çek asılları getirtilmiş, Antalya ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası içerisindeki duruşma tutanakları, bilirkişi raporu, ifade tutanakları ve iddianame getirtilmiş, dosya resen seçilen grafoloji uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek dava konusu kambiyo senetlerindeki keşideci imzasının davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığı konusunda rapor alınmıştır.

Yeminli bilirkişinin mahkememize sunduğu ... havale tarihli raporunda sonuç olarak; tetkike konu olan ..." iban numaralı hesabına ait keşidecisi ... Olan ... Adına düzenlenmiş ... keşide tarihli "..." çek numaralı, ... keşide tarihli "..." çek numaralı, ... keşide tarihli "..." çek numaralı her biri ....-TL değerinde olan toplam 3 adet çekin arka yüz 1. Ciranta hanelerinde basılı bulunan ... İçerikli kaşe izleri üzerinde atılı bulunan ciranta imzalarının... ve ... elinden çıkmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden; müşteki..., şüpheliler ... ve ... olduğu, suçun sahtecilik ve dolandırıcılık olduğu, derdest olduğu anlaşılmıştır.

Davacı taraf; ticari ilişki nedeniyle davalılardan ... Tarafından aşağıda belirtilen 4 adet çek kendisine keşide edilerek verilmiştir. Davacı lehdar ve 1.Ciranta konumundadır. Ciroya ilişkin imzaların kendisine ait olmadığı sabittir.

1.Çek; ... nolu ....-TL bedelli olup, davalılardan... Tarafından bankaya ibraz edilmiş ve bedeli ödenmiştir. Davacının bu çek nedeniyle yaptığı bir ödeme bulunmamaktadır.

2.Çek; ... nolu ....-TL bedelli olup, bu çekin bedeli de davacı tarafından ödenmemiştir.

3.Çek; ... nolu ....-TL bedelli bu çekin bedeli de davacı tarafından ödenmemiştir.

4.Çek; ... nolu ....-TL bedelli bu çekin bedeli de davacı tarafından ödenmemiştir.

Sonuç olarak; Sahtecilik mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceğinden, davacının, dava konusu çekler yönünden keşideci dışındaki diğer davalılara borçlu bulunulmadığının tespitini istemekte haklıdır. Keşideci hakkındaki davanın husumetten reddine, diğer davalılar açısından ise davasının bu yönüyle kabulüne karar vermek gerekmiştir. Ancak, çek bedellerinin keşideci tarafından ödendiği anlaşılmaktadır. Davacının bedellerini ödemediği çeklerden dolayı istirdat talebinde bulunması mümkün olmadığından, istirdata yönelik alacak talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar kısa kararda kanun yolu sehven İstinaf mahkemeleri olarak görülmüş ise de yasaya rağmen kanun yolu hakkı kazanılmış hak oluşturmayacağından bu maddi hatanın gerekçeli kararda düzeltmenin mümkün olduğu düşünülerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · (E-İmzalı) HAKİM ... · (E-İmzalı)