Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/270 K.2022/109

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle. 04/05/2017 tarihinde davalılar aleyhine Antalya 5. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile ilamsız takip yaptıklarını, borçlu ...Tarım...Ltd. Şti ve ... vekilinin 17/05/2017 tarihli Kumluca İcra Müdürlüğü aracılığı ile verdiği itiraz dilekçesi üzerine müdürlüğün 22/05/2017 de itiraz eden borçlular yönünden takibin durdurulduğunu, borçlu ...

Özel Eğitim Ltd Şti vekilinin 15/05/2017 tarihli itiraz dilekçesi üzerine 15/05/2017 tarihinde itiraz eden borçlu yönünden takibin durdurulduğunu, borçlu ...in ise 07/10/2017 de ödeme emrini tebliğ aldığını, borca itiraz etmediğini ve bu borçlu yönünden takibin kesinleştiğini, takibin dayanağının 28/03/2017 faiz başlangıçlı 29.000,00 TL tutarında çek olduğunu, itirazların haksız,

dayanaksız icra takibini sürüncemede bırakmak amaçlı kötü niyetli olduğunu belirterek dava konusu Antalya 5. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı ydosyasına yapılan itirazın iptaline ve yapılan takip talebinde belirtilen faiz oranı işletilerek davalıların itirazında kötü niyetli olduğundan %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalılar vekili davalılar ... ve ...Tarım.. Ltd Şti ile diğer davalı ... Limited şirketi yönünden ayrı ayrı ibraz ettiği cevap dilekçelerinde özetle; ... Ltd.

Şti.'nin çeki hatır çeki olarak diğer davalı ...'in yetkilisi olduğu şirkete verdiğini, dava konusu edilen çekin bedelinin davalı ... tarafından ödendiğini, davaya dayanak yapılan çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğinden kambiyo vasfını yitirdiğini, çek bedelinin dava dışı ...'e ödenmiş olması nedeniyle mükerrer şekilde yeniden bedel talep edilemeyeceğini, dava konusu çekin kambiyo vasfını kaybettiğini ve çekin ciro zincirinin bozuk olduğunu, davacı tarafın ciro zincire göre sadece son ciranta olan ...'den talepte bulunabileceğini ve bu şahıs yönünden yapılan icra takibinin kesinleştiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini,

davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucu 17/07/2019 tarih, ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verildiği, kararın davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 29/12/2021 tarih, ... esas, ... Karar sayılı ilamı ile davanın TTK'nın 732. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmeye dayandığı ve görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verildiği, bunun üzerine Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03/02/2021 tarih ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verdiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi ve davacı vekilinin başvurusu üzerine dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davalılar vekili tarafından banka dekontları ve mesaj içerikleri, savcılık ifade tutanağı delil olarak sunulmuş, icra dosyası ve savcılık soruşturma dosyası celp edilmiş, tüm deliller toplanmıştır.

Dava, kambiyo vasfını yitirmiş çekten ötürü çek bedelinin tahsili amacıyla keşideci ve cirantalara karşı başlatılan ilamsız takipte vaki itirazların iptaline ilişkindir.

Antalya 5. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalılar ve dava dışı ... aleyhine 28/03/2017 tarihli 29.000,00-TL bedelli çeke dayalı olarak ferileriyle birlikte 29.286,62.-TL alacak üzerinden örnek no:7 olan ödeme emri ile takibe girişildiği, davalıların süresinde borca ve ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava açarken dava değeri olarak sadece asıl alacağı göstermesine rağmen neticei talepte takibe yapılan tüm itirazın iptalini istemiş olup, oluşan çelişkinin giderilmesine yönelik olarak davacı vekilinden işlemiş faiz yönünden davasının bulunup bulunmadığı sorulmuş, davacı vekili 08/02/2022 tarihli duruşmada işlemiş faiz yönünden de taleplerinin bulunduğunu açıklamıştır.

Takibe dayanak çekin incelenmesinde keşidecisinin davalı ... Özel Eğitim Ltd. Şti., lehtarının ise davalı ... Tarım Ltd. Şti. Olduğu, çekin lehtarın cirosuyla sırasıyla ... ve ...cirosu ile davacının eline geçtiği görülmüştür. Çekin ibraz süresi geçtiğinden davacı hamil tarafından ilamsız takibe konu edildiği anlaşılmaktadır.

TTK'nun 818/1-m maddesi atfıyla çeklerde de uygulama alanı bulan TTK'nın 732. maddesinde "Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.(1)Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, muhataba, yerleşim yerli bir poliçeyi ödeyecek olan kimseye ve düzenleyen,

poliçeyi başka bir kişi veya ticari işletme hesabına düzenlemiş olduğu takdirde o kişiye veya ticari işletmeye karşı da ileri sürülebilir.(2)Poliçeden doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı böyle bir istem ileri sürülemez.(3)Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir.(4)" hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda davacı hamilin talebinin dayanağın TTK'nın 732. Maddesidir. Buna göre davacı hamil ibraz süresi geçmesi sebebiyle kambiyo vasfı niteliğini yitirmiş çekten ötürü keşideciden sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talepte bulunabilir. Davacı hamil kambiyo vasfını yitirmiş çekten ötürü sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre keşideciden veya aralarındaki temel ilişkiye göre kendisine çeki devreden kişiden talepte bulunabilir.

Bunun dışında çek kambiyo vasfı niteliğini yitirdiğinden TTK'nın 732/2 maddesinde de belirtildiği üzere hamil bu maddeye dayalı olarak cirantalardan herhangi bir talepte bulunamaz. Dolayısıyla çekte ciranta olarak yer alan ve davacı ile aralarında temel ilişki bulunmayan davalılar ...Tarım Ltd. Şti.

Ve ... aleyhine açılan dava reddedilmiş, red sebebine göre davacının kötü niyetli olduğu söylenemeyeceğinden koşullarının bulunmaması sebebiyle bu davalıların tazminat talepleri de reddedilmiştir.

Keşideci ... Şti.'ne açılan dava yönünden yapılan değerlendirmede TTK'nın 732/4. Fıkrasına göre ispat yükü keşidecide olup, keşideci bu çekten ötürü sebepsiz zenginleşmediğini ispat etmek zorundadır. Somut olayda davalı çeki herhangi bir ticari ilişki olmaksızın güvenilir bir firma olduğundan hatır çeki olarak düzenleyip davalı lehtara verdiğini iddia etmektedir.

Lehtar ve ikinci cirantanın yaptığı ödeme savunması, çekin hatır çeki olabileceğinin lehtar tarafından da kabul edildiğini gösterse de, bu husus davacı hamile karşı ileri sürülebilecek bir savunma değildir. Lehtar ve ikinci ciranta tarafından davacıdan önceki hamil olan ...'e yapıldığı iddia edilen ödemenin ispatlanması durumunda bile çek ibraz edilmeden yapılan bu ödeme kötü ödeme niteliğindedir.

Çek düzgün ciro silsilesiyle davacı hamilin eline geçmiş ve hamil çek vasfına güvenerek bunu iktisap etmiştir. Davalı keşidecinin çek bedelini ödediği yönünde iddiası olmayıp, ileri sürdüğü hatır çeki savunmasının da davacı hamile karşı herhangi bir etkisi yoktur. Dolayısıyla davalı keşideci sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediğinden TTK'nın 732. maddesi uyarınca davacı hamile karşı sorumludur.

Davalı keşideci sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre takipten evvel temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı kanaatiyle sadece asıl alacak üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, borçlu itirazında haksız olduğundan aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-İmzalı) Hakim ... · (E-İmzalı)