Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/733 K.2025/55

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı tarafla 10 adet villanın ... ve ... işlerinin yapılması konusunda ...-TL karşılığında anlaştığını, ... ... Şubesinin ... seri numaralı, ... tarihli, ...-TL bedelli çek ile ... ...

Şubesinin ... seri numaralı, ... tarihli, ...-TL bedelli 2 adet çekin iş karşılığında peşinat olarak verildiğini, kalan kısmın iş bitiminde ödenmesi konusunda anlaşıldığını, davalı tarafın üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini, bu sebeple müvekkilinin davalıya verilen ... ... Şubesine ait, ... seri numaralı, ... tarihli, ...-TL bedelli ve ... ...

Şubesine ait, ... seri numaralı, ... tarihli, ...-TL bedelli 2 adet çekip iptali ile müvekkiline borçlu olmadığının tespitini, dava sonuna kadar çeklerin ödenmemesi için çekler üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, davanın kabulüne karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; yetki, ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, karşı tarafın iddia ettiği gibi müvekkilleri ile 10 adet villanın inşasında kullanılmak üzere ... ve ... işlerinin teslim ve montajı için toplam ...-TL karşılığında anlaşılmış ve ayrıca anlaşmaya istinaden ...

TL bedelli çek verilmiş ise taraflar arasında mutlaka bir sözleşmenin bulunması gerektiğini, dava dilekçesi ve delil listesi incelendiğinde böyle bir sözleşmeden bahsedilmediğini, karşı tarafın gerçeği saptırmak adına, hiçbir şekilde olmayan, sözde bir anlaşmaya istinaden avans olarak çek verdiği iddiasında olduğunu, eğer karşı tarafın iddia ettiği gibi bir durum var ise tacirin, ticarî işletmesiyle ilgili tüm faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi davranması gerektiğini,

karşı taraf her ne kadar müvekkili ile ... ve ... işlerinin teslim ve montajı için anlaşıldığını iddia etmekte ise de müvekkiline ait ticari kayıtlar vergi dairesinden celbi halinde görüleceği üzere müvekkilinin hayatı boyunca ... ve ... işlerinin teslim ve montajı işi ile iştigal etmediğinin görüleceğini, müvekkilinin ... ve ... işlerinin teslim ve montajı işi ile iştigaline ilişkin ispat yükünün davacı tarafa ait olduğunu, müvekkiline verilen çeklerin, karşı tarafın iddia ettiği gibi bir ticari ilişkinin avansı olmayıp dava dışı üçüncü şahıs ...'ın müvekkiline olan borcuna karşılık, davacı tarafından kefaleten verildiğini,

verilen çeklerden ... ... Şubesi ... seri numaralı ... tarihli ...-TL bedelli çekin ödenmiş olduğunu ancak bu ödemeden sonra davacı ile dava dışı üçüncü şahıs arasında belli ki bir husumet yaşandığı, bu nedenle davacının kefaletten dönmek istemekte olduğunu ve hiçbir şekilde müvekkilin iştigal etmediği bir işe karşılık verildiği iddiası ile müvekkil mağdur edilmek istenmekte olduğunu, ... ...

Şubesi ... seri numaralı ... tarihli ...-TL bedelli çek, davacı tarafından dava tarihinden önce ödendiğini, ... ... Şubesi ... seri numaralı ... tarihli ...-TL bedelli çek yönünden menfi tespit davasının açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, ödeme nedeniyle menfi tespit davasının açılmasının mümkün olmadığını, istirdat davasının açılması gerektiğini belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalı şirkete avans olarak verilen çeklerin bedelsiz kaldığı ve davacının çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkememizin ... tarihli celsesinin (...) numaralı ara kararı dahilinde davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının mali müşavir bilirkişi nezdinde incelenmesine karar verilmiş ve takdir olunan ... TL'nin gider avansından karşılanmasına karar verilmiştir.

Mahkememizin ... tarihli celsesinde gider avansı tamamlanmamış olduğundan bilirkişi incelemesi yapılamadığı görülerek, (...) numaralı ara kararı dahilinde davacı vekiline gider avansını tamamlamak üzere iki haftalık süre verilmiştir.

Mahkememizin ... tarihli celsesinin (...) numaralı ara kararı dahilinde davacı vekiline ''bilirkişi ücreti ve talimat posta masrafı için eksik gider avansı ...-TL'yi yatırmak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine, yatırmadığı takdirde bilirkişi incelemesinden vazgeçmiş sayılacağının ve mevcut delillerle karar verileceğinin ihtarına'' şeklinde ihtarat yapılmıştır. Davacı tarafça verilen kesin süreye rağmen ve dahi tayin edilen duruşma gününe kadar gerekli avansının ikmal edilmemiş olduğu görülmüştür.

Davacı, dava konusu çeklerin 10 adet villanın ... ve ... işlerinin yapılması için davalıya avans olarak verildiğini iddia etmiş olup, çeklerin avans olarak verildiği hususunda ispat yükü davacıdadır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/3030 Esas 2023/6941 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; delil ikamesi avansı dava şartı olarak nitelendirilemeyecek ise de ihtara rağmen kesin süre içerisinde mazeretsiz olarak avans ikame edilmemesi o delile dayanmaktan vazgeçilmesi sonucunu doğurur.

Bu minvalde bilirkişi incelemesi için gerekli delil avansı yatırılmadığından inceleme yapılmasından vazgeçildiğinin kabulü ile sunulan diğer deliller nazarında davacının çeklere ve tanık deliline dayandığı görülmekle, dava değeri ve uyuşmazlık konusu edilen husus dikkate alınarak tanık dinlenemeyeceği, davaya konu çeklerin avans olarak verildiğinin davacı tarafça başka yazılı delillerle de ispatlanamadığı anlaşılmış, bununla birlikte bedelsiz senedi kullanmak suç olduğundan, HMK'nın 226/3 maddesi uyarınca konusu suç olan vakıalar hakkında yemin deliline başvurulamayacağından davacıya yemin hakkı hatırlatılmamış,

dolayısıyla davacı taraf davasını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmiş, ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise de uygulanmamış olduğundan tazminata hükmedilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-İmzalıdır) Hakim ... · (E-İmzalıdır)