Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/283 K.2025/156

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araca davalılardan ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracının arka kısmının hasar aldığını, müvekkilinin kasko şirketine başvurusu ile aracın hasarlı kısımlarının parçalarının değiştirilmesi suretiyle giderildiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen hasar neticesinde değer kaybına uğradığını, ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile teminat altına alındığını,

... plakalı aracın sürücüsü kaza sonrası kusur raporuna göre %100 kusurlu görüldüğünü, sigorta şirketine mail ile başvuru yapıldığını ancak olumlu yanıt verilmediğini, arabuluculuğa başvurulduğunu olumsuz sonuçlandığını belirterek, şimdilik ... TL araç değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının kısmı dava, belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, kazaya karışan ... plakalı araç araç müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun söz konusu olması için olayın vukuundan itibaren 2 yıl içinde başvuruda bulunulması gerektiğini, öncelikle zamanaşımı itirazlarının olduğunu, kaza nedeniyle davacının maddi zararına ilişkin olarak ... tarihinde davacı tarafın kasko şirketi ...'ye ...

TL rücu ödemesi yapıldığını, bu ödemenin teminat limiti bakımından dikkate alınmasını, bu ödeme ile müvekkilinin sorumluluğu sona erdiğinden davacının zararı karşılandığını, değer kaybının tespiti hususunda sadece rayiç değer değil, hasarın hangi parçada ne düzeyde olduğu, aracın kilometresi, başka bir kazasının olup olmadığının araştırılması ,kusur değerlendirilmesi için ATK ilgili ihtisas dairesinden rapor aldırılması, haksız fiil kaynaklı dava nedeniyle ticari faiz talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket uzun dönem ... kiralama işi ile iştigal ettiğini, kazaya karışan ... plakalı araç müvekkili şirket tarafından uzun dönem ... kiralamalarda kullandığını, söz konusu araç iddia olunan kaza tarihi olan ... tarihinde uzun süre ... adli şirket ... ile ... tarihli arasında olacak şekilde uzun süreli ... kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, müvekkilinin araç üzerinde işleten sıfatı bulunmadığından haksız davanın husumet itirazları kapsamında husumet yokluğu nedeniyle müvekkili şirket yönünden reddine, haksız davanın usuli itirazları kapsamında usluden reddine, haksız davanın esasa ilişkin itirazları kapsamında esastan reddine, uzun dönem araç kiralama sözleşmesine taraf olan ...'nin ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza nedeniyle davacının maddi zararına ilişkin olarak ... tarihinde davacı tarafın kasko şirketi ...'ye ... TL Rücu ödemesi yapıldığını, davacının değer kaybı zararının bulunmadığını, kusur oranını kabul etmediğinden davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...'a usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya yanıt vermemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından kaza tespit tutanağı, ruhsat örneği, sigorta poliçesi, sigortaya başvuru dilekçesi delil olarak sunulmuş, mahkememizce davalı sigorta şirketinden hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, aracın sahiplik bilgileri Türkiye Noterler Birliği'nden, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden hasar kayıtları getirtilmiştir, bilirkişi incelemesi yapılarak tüm deliller toplanmıştır. Dava, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1, 85/1 ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3 maddesi uyarınca trafik kazasından kaynaklı değer kaybı zararının davalı araç işleteni, sürücüsü ve ZMSS den tahsili istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır.

Kusur oranının tespiti ve değer kaybı yönünden bilirkişi heyetinden alınan ... tarihli raporda, ... plakalı otomobil sürücüsü Davalı ...'ın meydana gelen kazada 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/d ve Yönetmeliğin 157/a-4bendini,2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 56/1-c ve Yönetmeliğin 107 bendini, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 52/1-c ve Yönetmeliğin 101/ c bendinin maddelerini ihlal ettiği, ... plakalı otomobil sürücüsü davacı ...'un 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanun ve Yönetmeliğin de belirtilen kurallardan herhangi bir maddesini ihlal etmediğini, aracın hasarı kilometre düzeyi,

boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle, dosyada sunulan belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda yapılan hesaplamada, dava konusu araçta ... TL değer kaybı oluşacağı sonucuna varılmıştır.

Taraf vekillerinin itirazları değerlendirilmesi için ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetinin ek raporunda, kök raporda değişiklik gerektirecek herhangi bir durumun olmadığını bildirmişlerdir. Davacı vekili ... tarihli değer arttırım dilekçesi ile, ... TL araç değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, ıslah harcını yatırmıştır.

2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir.Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hâkimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hâkimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.

Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hâkimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde toplanan deliller ve bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde;... tarihinde davalı ... adına kayıtlı ve diğer davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracına arkadan çarptığı, bu çarpma nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait olan araçta değer kaybı oluştuğu, mahkememizce aldırılan heyet bilirkişi raporuna göre, davacının sürücüsü olduğu adına kayıtlı ... plakalı aracın herhangi bir kural ihlali olmadığı,

davalı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı otomobil sürücüsünün, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun madde 84/d ve Yönetmeliğin 157/a-4bendini,2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun madde 56/1-c ve Yönetmeliğin 107 bendini, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun madde 52/1-c ve Yönetmeliğin 101/ c bendinde açıklanan kuralları ihlal ettiği ve tam kusurlu olduğu, davalıya ait aracın aracın kaza tarihinde davalı ...'ne zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğu, bu nedenle davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedelini davalı sürücü ... ve trafik sigortacısı davalıdan talep etme hakkının bulunduğu,

bilirkişinin yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre aracın kaza olmadan önceki hasarsız halinin 2. el piyasa rayiç değeri ile kazadan ve tamir edildikten sonraki 2. el piyasa rayiç değerini hesaplayarak bu iki değer arasındaki farkın değer kaybı olduğu, bu şekilde hesaplama sonucu değer kaybı bedelinin ... TL olduğuna yönelik düzenlediği raporun somut olaya uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle hükme esas alınması gerektiği ve talep arttırım dilekçesi doğrultusunda ...

TL değer kaybının istenebileceği kanaatine varılarak, davalılar ... ve davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Diğer davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede, davalı ... vekilinin cevap dilekçesi içeriğinde yer alan beyanları ve ibraz edilen ek kira protokol belgesi kapsamında, davaya konu trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı ... tarafından dava dışı ihbar olunan ...'ne kiraya verildiği, ek protokolün incelenmesinde taraflar arasında yapılan kira sözleşmesinin uzun süreli kira sözleşmesi olduğu,

davalının işleten sıfatı bulunmadığı anlaşılmakla, bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, trafik kaydına güvenilerek davalı ... hakkında işleten olduğu inancıyla dava açıldığından davacı 3.kişinin, ... ve ... arasında imzalanan sözleşmeden haberdar olması beklenemeyeceği, davacının, dava açarken trafik kayıt malikine husumet yöneltmesinde kusuru bulunmadığnıdan, davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır