Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/42 K.2024/220

Mahkememizde görülmekte bulunan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Davalı bankanın müvekkiline ...-TL borcu bulunduğunu, ... Ltd. Şti tarafından davacı müvekkile keşide edilerek verilen ... Bankası ...

Şubesi'ne ait ekte sunulan çeklerin karşılıksız çıkması üzerine davacı müvekkilce söz konusu çeklerin yasal sorumluluk tutarı tahsil edilmek istenmesi amacıyla davalı bankaca söz konusu çekte yer alan keşideci imzasının çek sahibi firmanın yetkilisinin banka kayıtlarındaki imza örneğine uygun olmadığından işlem yapılamayacağının ve ödeme olmayacağının bildirildiğini, bunun üzerine müvekkilinin 10 adet çeke ilişkin yasal sorumluluk tutarının tahsili amacıyla davalı bankaya karşı Antalya ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibine davalı banka tarafından itiraz edildiğini, takibin durduğunu, belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, takibe kötü niyetle itiraz eden borçlunun %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle. Takip dayanağı ve konusu edilen çeklerin şubeleri müşterisi olan ... Ltd.

Şti'ye ait olup söz konusu çeklerin bankalarına ibraz edildiğinde çeklerde yer alan keşideci imzasının, çek hesabı sahibi firmanın yetkilisinin banka kayıtlarındaki imza örneğine uygun olmadığının anlaşıldığını ve çeklerin arkasına "işbu çekin üzerindeki imza, 29/11/2017 tarihli imza sirkülerine göre şirketi temsile yetkili kişiye ait değildir" şerhi düşülerek çeklerin işleme alınmadığını, müvekkil bankanın ödeme yükümlülüğünün, ibraz edilerek karşılıksız işlemine tabi tutulan çeklere ilişkin bir yükümlülük olup, icra takibine dayanak olarak gösterilen çekler karşılıksız işlemine tabi tutulmadığını,

bilakis çeklerdeki keşideci imzasının müvekkil banka kayıtlarına uygun olmadığından çeklerin işleme alınmadığını. dolayısıyla ortada karşılıksız işlemine tabi tutulan herhangi bir çek bulunmadığından, banka sorumluluk tutarının ödenmesini gerektirir yasal şartların da oluşmadığını, davacı tarafından kötü niyetli olarak hareket edildiğinin bir diğer göstergesi de, banka tarafından usulüne uygun bir çekin bankalarına ibraz edilmesi halinde, takip yapılmaksızın bankadan her zaman çek sorumluluk tutarının talep edilmesi halinde,

talep edilen tutarın kendisine ödenecek olduğu hususunun göz ardı edilerek takip başlatılması ve haklı olarak yapmış oldukları itirazın iptalinin gerektiğini, ilgili Kanun maddeleri kapsamında, keşidecilerin imzası çekin zorunlu unsurlarından birisi olarak kabul edildiğinden, keşidecinin yerine, çek keşide etme yetkisi olmayan vekilinin imza atmış olmasından dolayı, bankalarının muhatap banka olarak üzerine düşen sorumluluğu yerine getirerek ibraz edilen iş bu çekin unsurlarında eksiklik bulunup bulunmadığını incelemiş ve çek sorumluluk bedelini de ödemediğini, 5411 sayılı Kanun’un 138.

Maddesi gereği Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun taraf olduğu dava ve takiplerin kısmen veya tamamen Fon aleyhine sonuçlanması halinde İcra ve İflas Kanunu’nda yazılı teminat ve cezalar fon hakkında uygulanamayacağı ve Geçici 13. Madde ile de 138.

Maddenin Sermayesinin yarısından fazlası Kamu kurum ve kuruşlarına ait bankalar hakkında da uygulanacağı belirtildiğini belirterek haksız olarak açılmış olan davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucu ... tarih ... esas- ... karar sayılı ilam ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine Antalya BAM ... Hukuk Dairesinin ... tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ile.

"Mahkemece çeklerin düzenleme tarihi ve davacı lehtara teslim edildiği ... tarihinde ...'ın şirketi temsile yetkili olduğu ve çeklerin geçerli olduğu bankanın ibraz tarihinde çek bedelini, karşılığı yoksa yasal sorumluluk miktarını ödemekle yükümlü olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu çeklerin ileri tarihli olarak düzenlenip düzenlenmediği konusunda davacı lehtar ile keşideci şirketin ticari defter ve belgeleri ile banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu halde davacı lehtarın ve çek keşidecisi dava dışı ... şirketinin ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılıp takibe konu çeklerin hangi tarihte düzenlendiği, ticari defter ve belgeler de takibe konu çeklerle ilgili kayıt olup olmadığı hususunda ve ayrıca takip konusu çeklerin ibraz tarihinde karşılığının olup olmadığı noktasında bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor alınıp sonucuna göre yargılamaya devamla eksik ve yetersiz incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir." gerekçeleri ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosyamız mahkememize iade edilmiştir.

Mahkememizce dosya yukarıdaki esasa kaydedilmiş yargılamaya devam edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından çek teslim tutanağı delil olarak sunulmuş, mahkememizce takip dosyası celp edilmiş, ticaret sicil müdürlüğünden keşideci şirketin kuruluşundan bu yana temsile yetkili kişileriyle ilgili bilgiler dosyaya getirtilmiş, yine davalı bankadan keşideci şirketin çek hesabının açıldığı tarihten itibaren çek keşide etmeye yetkili olarak kendisine bildirilen isimler dosyaya getirtilmiş, dönemin şirket yetkilisinin tanık olarak beyanı alınmış, istinaf sonrası yapılan yargılamada davacının tacir olup olmadığı araştırılmış, dava dışı şirketin defterlerinin ve banka kayıtlarını incelenmesine ilişkin delil masrafı yatırılmadığından bu konuda inceleme yaptırılamamış, tüm deliller toplanmıştır.

Dava, çek yasal sorumluluk bedellerinin tahsili amacıyla banka aleyhine başlatılan ilamsız takipte vaki itirazın iptaline ilişkindir.

Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine ...-TL asıl alacak üzerinden örnek no:7 olan ödeme emri ile takibe girişildiği, davalının süresinde borca ve ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, çekteki keşideci imzalarının bankaya bildirilen yetkili kişiye ait olup olmadığı ve icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Takip konusu çeklerin lehtarının davacı olup, keşidecisinin ... Ltd. Şti olduğu, çeklerin keşideci şirket adına ... tarafından imzalandığı, tarihlerinin aralık 2017 olduğu görülmüştür. Ticaret sicil müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre ... 04/10/2017 tarihinden 28/11/2017 tarihine kadar keşideci şirketi münferiden temsil etmeye yetkilidir. Davalı banka da kendilerine çek keşide etmeye yetkili olarak bildirilen isimlerle ilgili mahkememize verdiği müzekkere cevabında ...'ın imza sirkülerini göndermiş, bu kişinin 04/10/2017-28/11/2017 tarihleri arasında çek keşide etmeye yetkili olduğunu, bu tarihten sonra ise yetkili kişinin ... olduğunu belirtmiştir.

Davacı vekili takip konusu çeklerin ileri tarihli düzenlendiklerini, çeklerin kendilerine ... tarihinde teslim edildiğini, bu tarihte ...'ın yetkili olduğunu iddia etmiş, çeklerin bu tarihte teslim edildiğine dair tediye makbuzunu delil olarak sunmuştur. İbraz edilen ... tarihli keşideci şirket tarafından imzalanmış tediye makbuzunun incelenmesinde, takip konusu çeklerin ileri tarihli düzenlenerek ... tarihinde davacıya teslim edildiği yazılıdır.

Çeklerde keşideci şirket adına hareket eden ...'ın istinabe yoluyla tanık olarak beyanı alınmış, ... ifadesinde; bahse konu çeklerin yazıldığı tarihte şirket yetkilisi olarak imzayı kendisinin attığını, buna ilişkin ticaret sicil tasdiknamesi imza sirküsünü ve genel kurul kararını sunduğunu, bankanın çekin ödeneceği tarihteki şirket yetkilisini dikkate aldığını, ancak çeklerin düzenlendiği tarihte şirket yetkilisinin kendisi olup, imzanın da doğru olduğunu, çeklerin makbuz karşılığı ...'a teslim ettiğini belirtmiştir.

İstinaf sonrası yapılan yargılamada kaldırma ilamında belirtildiği şekilde inceleme yapılması konusunda davacı vekilinin duruşmadaki beyanı ve bu konuda yapılan araştırma sonucu davacının tacir olmadığı ve ticari defterlerinin bulunmadığı anlaşılmakla sadece dava dışı ... Şirketinin defterleri ile banka kayıtlarının incelenmesi kararı verilmiş, belirlenen bilirkişi ücretini yatırması için davacı vekiline 2 kez süre verilmesine ve ihtar yapılmasına rağmen gerekli masraf yatırılmadığından bu konuda rapor alınamamıştır. Davacı vekili son duruşmada ki beyanında ... Şirketinin faal olmaması ve defterlerine ulaşılamaması sebebi ile masrafı yatırmadıkları açıklamıştır.

Davacı delil masrafını yatırmayarak bilirkişi incelemesinden vazgeçmiş sayılsa da Mahkememizce toplanan delillere göre daha önceki yargılamada yapılan değerlendirme sonucu varılan kanaatte herhangi bir değişiklik olmamıştır. Buna göre; uygulamada ticari hayatta çeklerin ileri tarihli düzenlendiği sıkça rastlanan bir durumdur. Bu şekilde aslında vade tarihi içermeyen çeke vade sağlanmakta ve ticari ilişki buna göre seyretmektedir.

Somut olayda da her ne kadar keşide tarihinde keşideci şirket adına hareket eden ...'ın şirketi temsil yetkisi bulunmasa da çeklerin ileri tarihli düzenlendiği, çekte keşide tarihi olarak yer alan tarihin vade amaçlı yazıldığı, çeklerin düzenleme tarihi ve davacı lehdara teslim edildiği ... tarihinde, ...'ın şirketi temsile yetkili olduğu ve dolayısıyla çeklerin geçerli olup, bankanın ibraz tarihinde çek bedelini, eğer karşılığı yoksa yasal sorumluluk tutarını ödemekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş,

davalı bankadan takip konusu çeklerin ileri tarihli düzenlendiğini bilmesi beklenemeyeceğinden, bu husus yargılama ile açığa çıktığından icra inkar tazminatı talebi reddedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)