Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/322 K.2026/80

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... Mah. ... ... Cad.

No:.. ... ... adresindeki ... işlettiğini, müvekkiline ait ... ... isimli ticari işletmesinde ... tarihinde tahmini olarak ... saatinde ... depo kısmında başlayan yangın sonucu ... kullanılamaz hale geldiğini, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangının söndürülebildiğini, dava konusu ticari defterler dahil tüm dükkanın zarar gördüğünü, mali müşavir tarafından müvekkiline teslim edilen ve yasal olarak saklanma zorunluluğu olan 2014-2024 yıllarına ait yevmiye defterleri, defteri kebirler, envanter defterleri, şirketim tüm gelir gider faturaları,

kısacası müvekkilinin arşivi çıkan yangında yok olduğunu bildirerek müvekkili şirkete ait 2014-2024 yıllarına ait yevmiye defterleri, defteri kebirler, envanter defterleri, şirketim tüm gelir gider faturalarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK'nun 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi (10 yıl) içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Mahkememizce SGK ya, Vergi Dairesine, Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığına müzekkere yazılmış, SGK dan alınan cevapta; ... hakkında herhangi bir soruşturma olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Tanık ... ... duruşmadaki beyanında aynen: "ben davacı ...'nin çalıştırdığı iş yerinin muhasebeciliğini yapmaktayım, yaklaşık 2018 yılından beri çalışıyoruz, bende davacının yapmış olduğum işlemlerine ilişkin evraklarını iş yerimde tutmam, ben kendisine teslim tutanağı ile teslim ederim, benim teslim ettiğim tutanakları da kendisi iş yerinde muhafaza etmektedir, yangın nedeniyle beni aradığında gittiğimde bütün evrakların yandığını gördüm, hatta kurtarmaya çalıştık ancak kurtaramadık, ben muhasebeciliğine başladığımda daha önceki evrakları eksiksiz alarak başladığım için önceki yıllara ait tüm defter ve belgeler de davacının iş yerinde bulunmaktaydı, bütün hepsi bu şekilde zarar görmüştür, vergi levhasında şirketin kuruluşunun 2013 yılı olduğunu biliyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı tarafından, davacının saklamakla yükümlü olduğu 2014-2024 yıllarına ait yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri ile bu yıllara ait tüm gelir gider faturalarının müvekkiline ait ... ... isimli ticari işletmesinde bulunduğu, ... tarihinde meydana gelen yangın sonucu ... kullanılamaz hale geldiğini, belge ve defterlerin zayi olduğunu belirterek defter ve belgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi için dava açtığı, mahkememizce istenen yazı cevapları ve dosya kapsamına ibraz edilen belgeler, fotoğraflar, tanık beyanı, Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığının yangın raporuna göre talep edenin ...

Mah. ... ... Cad. No:... ... .../... adresindeki ticari defterlerin yangın sebebiyle zayi olduğu, davanın hak düşürücü süre içerisinde ikame edildiği, davacının ziyada kusurunun olmadığı, ticari defter ve belgelerin yangın sebebiyle tamamen zarar görerek zayi olduğu,

davacının davasını ispat ettiği kanaatine varılmış, davacının 2015-2024 yılları(2015 ve 2024 dahil olmak üzere) arasına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile bu yıllara ait gelir gider faturaları yönünden davanın TTK 82/7 maddesi uyarınca kısmen kabulüne,davacının 2014 yıllarına ilişkin defter ve faturaların zayi belgesi verilmesi talebinin, defter ve belge saklama yükümlülüğünün 10 yıl olduğu, zayi belgesinin bu süre içerisinde talep edilebileceği, bu sürenin geçtiği anlaşılmakla süre yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır