Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/166 K.2026/313

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından sigortalandığını, müvekkili şirkete sigortalı olan ... plakalı aracın ... tarihinde trafik kazasına karıştığını, kaza sebebiyle davalının maliki olduğu ... plakalı aracın zarar gördüğünü, müvekkili şirket tarafından davaya konu kaza sebebi ile davalıya ...

TL hasar ödemesi yapıldığını, müvekkili şirket tarafından davalıya ödeme yapıldıktan sonra davaya konu kazadaki kusur oranının değiştiğinin tespit edildiğini ve sigortalı araç sürücüsünün en fazla tali kusurlu olacağının belirtildiğini, yapılan fazla ödeme nedeniyle davalı hakkında Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyası ile fazla ödenen ...

TL ana para ve ferilerinin ödenmesi için yapılan takibe yapılan itiraz sonucunda takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, kaza sonrasında yapılan alkol ölçümünde ... plakalı araç sürücüsünün 0,57 oranında alkollü olduğunun tespit edildiğini, kaza sebebiyle müvekkilinin aracında ciddi hasar meydana geldiğini, araçta birçok parçanın değiştirilmek zorunda kalındığını, müvekkilinin aracında ...-TL zarar meydana geldiğini, icra takibinin haksız olduğunu, davacı tarafça kusur oranının değiştiğine dair ortaya sunulmuş bir delil olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından hasar fotoğrafları, icra dosyası evrakları, eksper raporu, araç ruhsatı, alkol raporu, kaza tespit tutanağı, poliçe delil olarak sunulmuş, mahkememizce sigorta evrakları, icra dosyası evrakları getirtilmiş, tüm deliller toplanmıştır.

Dava, itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın davacı tarafın takibinde haklı olup olmadığı hususunda toplandığı anlaşıldı.

Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı tarafça davacı aleyhine ...-TL asıl alacak ve ...-TL işlemiş faiz olmak üzere kusur oranının değişmesi sebebi ile ... Plakalı araç hasarı için fazla ödenen bedelin iadesi talebiyle toplam ...-TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibine girişildiği, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

6098 Sayılı TBK 77 ve devamı maddesi gereği, haklı sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından ya da emeğinden zenginleşen, fakirleşene bu zenginleşmeyi iade etmekle yükümlüdür. Başka bir ifade ile zenginleşmenin, geçerli olmayan, gerçekleşmemiş veya sona ermiş sebebe dayanması halinde zenginleşme sebepsiz (haksız) hale gelecek ve bu durumda fakirleşen tarafa iade yükümlülüğü doğacaktır.

TBK 78/1 maddesi gereği borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilecektir. Başka bir ifadeyle borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle ile ödeyen kimse yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir. Yanlışlık eda ile ilgili olup, edada bulunanda bağışlama irade ve arzusunun bulunmadığını gösteren bir yanılmadır.

Davacı tarafından yapılan ödemenin lütuf (ex gratia) ödemesi olarak değerlendirilmesi gerekir.

Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; somut olayda, davalının maliki olduğu ... plakalı araç ile davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olan ... ...'in maliki olduğu ... plakalı aracın karıştığı ... tarihli trafik kazasında, davalı tarafından araçta oluşan hasar bedelinin tazminine ilişkin davacı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu, davacı şirket nezdinde hasar dosyası açılıp yapılan hesaplama neticesinde ...-TL ödeme yapıldığı, davacı şirketin daha sonra kusur oranının değiştiğini tespit etmesi sebebiyle fazla ödemenin iadesini talep etmesinin yerinde olmadığı,

zira davacı tarafın bu ödemeyi yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli incelemeyi yapması gerektiği; davacının, davalıya karşı kendisini borçlu sanarak ödeme yapmış olduğunu ileri süremeyeceği, yapılan ödemenin lütuf (ex gratia) ödemesi olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu ödemenin davacının sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talep hakkı vermeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Nitekim Yargıtay 17. HD. 2016/12674 esas ve 2019/4847 karar sayılı ilamı, Yargıtay 17 HD 2018/5502 E-2018/12472 K sayılı ilamı, Yargıtay 4 HD 2021/9831 Esas 2023/3916 Karar, 17 HD 2018/5502 Esas 2018/12472 Karar sayılı ilamı),

Katip ... · (E-İmzalı) Hakim ... · (E-İmzalı)