Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/583 K.2018/176

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili bankanın .../.../... keşide tarihli, keşidecisi davalı şirket, yetkili hamili müvekkili banka olan 60.000,00-TL bedelli bono nedeniyle davalıdan alacaklı olduğunu, müvekkili banka tarafından kredi borçlusu dava dışı ...Ltd. Şti. Firması tarafından bakaya devir ve temlik edildiğini, müvekkilinin yetkili hamil konumunda olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davaya konu çekten dolayı 82.101,77-TL alacağı için dava tarihi itibariyle işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili bankaya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.

Dosya içerisine davacı vekili tarafından çek sureti ibraz edilmiş, mahkememizce davacı bankadan banka kayıtları celp edilmiş ve Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalı şirketin faaliyet durumuna ilişkin belgeler celp edilmiştir .

Davaya konu çek incelendiğinde , ... Şubesine ait ... numaralı hesap müşterisi ...LTD. ŞTi tarafından ... ... adına keşide edildiği, keşide tarihinin çizilmek suretiyle .../.../... olarak yazıldığı, miktarının 60.000-TL olduğu, ...'nın cirosu ile ...AŞ'ye, onun cirosu ile ...Ltd. Şti'ye geçtiği ve en son ... Şubesince ibrazında .../.../... tarihinde karşılıksız işlemine tabi tutulduğu anlaşılmıştır.

Dava; 6102 Sayılı TTK'nın 732. maddesi gereğince açılan zaman aşımına uğramış çekden dolayı sebepsiz zenginleşme davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı bankanın iyi niyetli yetkili hamil olup olmadığı, sebepsiz zenginleşme şartlarının oluşup oluşmadığı, davalıdan alacaklı olup olmadığı hususundadır.

6102 Sayılı TTK'nın 818/1-m maddesinin yollamasıyla çeklerde uygulama alanı bulan TTK'nın 732/1. Maddesine göre; zaman aşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı banka zamanaşımına uğrayan çekin yetkili hamili olduğundan bahisle 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-m maddesinin yollamasıyla TTK'nın 732/1. Maddesi uyarınca davalı çek keşidecisinden alacak talebinde bulunmuş ise de yukarıda açıklanan TTK'nın 732/1.

Maddesine göre bu talebin çekin yetkili hamili tarafından ileri sürülmesi gerektiği, öncelikle davacının yetkili hamil olup olmadığının araştırılması gerektiği, bu kapsamda davacının dava konusu çeki kredi borçlusu dava dışı müşterisi ...Ltd. Şti'den devir ve temlik aldığını iddia ettiği, dava dışı ...Ltd.

Şti ile davacı banka arasında akdedilen sözleşmenin, çek teslimine ilişkin belgelerin ve hesap hareketlerinin incelenmesinde, .../.../... tarihli 600.000-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesinin akdedildiği, tarihsiz "Çek/senet teslim tutanağı" başlıklı dava dışı ...Ltd.

Şti yetkilisinin kaşe ve imzasının bulunduğu belgeye göre dava konusu 60.000-TL bedelli çek ile birlikte 10.000-TL bedelli başka bir çekin bankaya teslim edildiği, belgenin altında ödeme tarihlerinde tahsil edilerek borçlarından mahsup edilmesini, bedelin tahsil edilememesi halinde müşterinin bu bedeli bankaya derhal ödeyeceğinin yazıldığı, bu çeklerin banka yetkilisi tarafından .../.../... tarihinde düzenlenen "TEMİNAT TEVDİ BORDROSUDUR" başlıklı belge ile teminat tevdi çekleri olarak alındığı,

hesap hareketlerinde de alınan çeklerin her hangi bir borçtan mahsup edildiğinin görünmediği gibi aynı tarihte yani .../.../... tarihinde dava dışı şirkete 36.000-TL'lik kredi kullandırıldığı, bu durumda davacı bankanın davaya konu olan çeki dava dışı müşterisine kullandıracağı kredinin teminatı olarak rehin cirosu ile aldığının kabul edilmesi gerekeceği ve bu durumda poliçeye ait olup çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan yasa maddelerinin yer aldığı TTK m. 818'de rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından,

çekte rehin cirosunun caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişinin çeke dayalı hakları kullanamayacağı, bankanın yetkili hamil olarak kabul edilemeyeceği.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/12177 esas, 2015/2723 karar, 2012/11833 esas, 2014/2980 karar2015/4568 esas, 2015/11537 karar sayılı içtihatları ile yerleşik içtihatlarının bu yönde olduğu, yetkili hamil kabul edilemeyen davacı bankanın çeke dayalı TTK'nın 732/1. Maddesindeki hakkı kullanamayacağı kanaatine varılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı