Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/30 K.2018/52

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle: davacı tarafından davalı hakkında ...

İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız takibin davalının borca ve ferilerine yapmış olduğu itiraz sonucunda durdurulduğunu, davalının itirazının haksız olduğunu davalının davacı ile bir hukuki ilişki olmadığından bahsetmekte ise de davalı taraf ... tarihli fatura içeriğindeki malzemeleri davacıdan almış ve buna mahsuben .../.../... tarihinde müvekkilinin hesabına 995,00.-TL banka havalesi yaptığını, yine aynı borca mahsuben de .../.../... tarihinde kredi kartı ile müvekkili şirkete 2.000,00.-TL ödemede bulunduğunu,

müvekkilinin ...Şubesine ait hesabından davalının yapmış olduğu .../.../... ve .../.../... tarihli ödemelerinin dökümü ile davalının ... Dairesi olan ...

Vergi Dairesi Müdürlüğünden .../.../... tarih ve 6.667,00.-TL bedelli faturanın davalı tarafından bildirilip ve kullanılıp kullanılmadığının tespit edilmesini, yine tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılacak inceleme sonucunda davalı taraftan alacaklı olduklarının tespit edilebileceğini belirterek, açıklanan nedenlerle, davanın kabulüne, haksız itirazın iptaline, davalı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı adına dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak davalının davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da gelmediği anlaşılmıştır.

Dava: İtirazın İptali davasıdır.

... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasının incelenmesinde: davacı alacaklı tarafça, borçlu davalı aleyhinde 3.672,00.-TL asıl alacak, 314,09.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.986,09.-TL alacak üzerinden ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu vekili tarafından icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile borca itiraz edilerek takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

İİK'nın 67.maddesi uyarınca itirazın iptali davası açmak için, borçlunun itirazının alacaklıya ya da vekiline tebliğinden itibaren 1 yıl içerisinde açılması için hak düşürücü süre öngörülmüştür. Somut davada davalının itirazı davacı vekiline tebliğ edilmemiş olmakla hak düşürücü sürenin işlemeye başlamadığı anlaşıldığından davanın süresinde açıldığı kabul edilerek esastan incelenmesine geçilmiştir.

... Vergi Dairesi'nin .../.../... tarih ve ... sayılı yazı cevabına göre davalı ...'nun işletme usulüne göre defter tuttuğu bildirilmiştir.

Davalı adına meşruhatlı davetiye tebliğ edilerek ticari defter ve belgelerini sunmak üzere ihtarlı davetiye tebliğ edilmiş ancak verilen kesin süre içerisinde davalı tarafça ticari defterleri ibraz edilmediğinden bilirkişi incelemesi davacının ticari defterleri üzerinde yapılmıştır.

Mahkememizce davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi bakımından dosyamız mali müşavir bilirkişi ...'e tevdi edilerek rapor aldırılmış bilirkişi .../.../... havale tarihli raporunda: davacı tarafın defterlerine göre, taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişkiye istinaden düzenlenen dava konusu alacağın dayanağı olan faturaya istinaden takip tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye 3.672,00.-TL tutarında davalı taraftan asıl alacağının olduğu,

dava konusu alacağın dayanağı olan 6.667,00.-TL tutarındaki faturanın ve muhteviyatı malların davalı tarafa teslim edildiği davacı tarafından somut belgelerle ispatlaması gerektiği, davalı tarafından toplam 2.995,00.-TL tutarında davacı şirketin banka hesabına ödeme yapıldığı, davalı ödemelerin dava konusu alacağın dayanağı olan fatura bedelinden mahsup edildiği ve bu ödemelerden sonra davacının bakiye fatura alacağının 3.672,00.-TL kaldığı hususunda görüş ve kanaat bildirmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/4087 esas, 2017/261 karar sayılı içtihadından da açıklandığı şekilde, ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir.

Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur.

Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir.

Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacağı belirtilmektedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin içtihadı karşısında davalıya çıkartılan meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen defterlerini ibraz etmediği, davacının defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmuş olması nedeni ile kesin delil teşkil edeceği, her ne kadar davalı tarafça icra dosyasına sunulan itiraz dilekçesinde akti ilişki inkar edilmiş ise de davalı tarafından takibe konu olan faturaya istinaden kısmi ödeme yapılmış olması karşısında sözleşmesel ilişkinin varlığının zımnen kabul edildiği,

bilirkişi raporu doğrultusunda davacının bakiye 3.672,00 TL alacağının bulunduğu, söz konusu bedelin ödendiği davalı tarafça HMK 200.maddesi uyarınca kesin deliller ile ispat edilemediğinden davanın kabulüne, takibin faturadan kaynaklanan alacak olması nedeni ile alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına da karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)