Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/879 K.2019/440

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... plakalı aracını sigorta acentesi olan müvekkiline sigortalattığını, sigorta primlerinin bir kısmının yatırılmadığını, bu yüzden davalı hakkında Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını anca davalının haksız ve yersiz itirazı sebebiyle icra takibinin durdurulduğunu, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, %40' tan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

Dava; bakiye sigorta primi alacağına binaen başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Dosyanın incelenmesinde dava dilekçesinde davalı ... adına kayıtlı ... plaka sayılı araca ait ... ve ... nolu poliçelerin düzenlendiğinin belirtildiği ancak dava dilekçesine sadece bir tane poliçenin eklendiği anlaşıldı.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık: poliçe bedellerinin ödenip ödenmediği hususundadır. Davalı icra takibine yaptığı itirazında poliçe bedellerinin ödendiğini belirttiği anlaşılmıştır.

Dava, davacı acente tarafından trafik sigorta poliçelerinden kaynaklanan prim alacağının tahsili amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Kural olarak, sigorta sözleşmelerinde belirlenen primin alacaklısı rizikoya teminat veren sigorta şirketidir.

Ancak acente tarafından prim borçlusundan sigorta prim bedelinin talep edilebilmesi için, sigorta şirketi tarafından acenteye verilmiş prim tahsil etme yetkisinin bulunması gerekmekte olup, bu halde bile acentenin kendi adına olmayıp acentesi bulunduğu şirkete izafeten prim tahsilini talep etmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, sigorta şirketinin prim alacağını acenteye temlik etmesi veya acente tarafından prim borcunun sigorta şirketine ödenmiş olması halinde de acentenin prim tahsil talep etme hakkı mevcuttur. Yani, sigorta primini sigorta şirketine ödeyen acente, kendi adına icra takibi yapabilir ve dava açabilir.

Sigorta hukukunda kural olarak sigorta akdinin meydana gelmiş olması, sigortacının sorumluluğunun başlamış olmasını gerektirmez.

6102 sayılı TTK'nın 1424 ve devamı maddeleri birlikte incelendiğinde, sigorta şirketinin kendileri tarafından imzalanmış bulunan poliçenin bir örneğini sigortalıya ulaştırmak ve özellikle primi veya ilk taksidi de poliçenin teslimi karşılığı tahsil etmekle yükümlüdür. TTK'nın 1424. maddesinde yer alan düzenlemeye göre ise; "sigortacı, sigorta sözleşmesi kendisi veya acentesi tarafından yapılmışsa, sözleşmenin yapılmasından itibaren yirmidört saat içinde poliçeyi sigorta ettirene vermekle yükümlüdür".

Sigorta sözleşmesi uyarınca sigortacının sorumluluğunun başlayabilmesi için, 6102 Sayılı TTK'nun 1410, 1421, 1430 ve 1431. maddeleri (6762 sayılı TTK'nın 1282 ve 1295 nci maddeleri) hükümleri uyarınca primin tamamının veya ilk taksitinin ödenmiş olması gerekmektedir. TTK'nın 1295 nci maddesi emredici nitelikte bir düzenlemedir.

6102 sayılı TTK'nın 1434/1,2 maddesi hükmü “1431. maddeye uygun olarak istenilen sigorta primini ödemeyen sigorta ettiren mütemerrit olur. İlk taksidi veya tamamı bir defada ödenmesi gereken prim, zamanında ödenmemişse, sigortacı, ödeme yapılmadığı sürece, sözleşmeden üç ay içinde cayabilir. Bu süre vadeden başlar. Prim alacağının, muacceliyet gününden itibaren üç ay içinde dava veya takip yoluyla istenmemiş olması halinde, sözleşmeden cayılmış olunur.” hükmünü öngörmektedir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının C.1.maddesinde zorunlu mali sorumluluk sigortası priminin tamamının, sözleşme yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödeneceği düzenlenmiştir.

Somut olayda davacının, davalıya ait aracın sigorta poliçesi düzenlenmesine aracılık ettiği ve sigorta bedelinin dava dışı sigorta şirketine ödendiği sabittir. Uyuşmazlık davalının bu bedeli davacıya ödeyip ödemediği noktasında toplanmaktadır.

Davacı acente davalıya ait prim borçlarını sigorta şirketine ödediği iddiasıyla icra takibinde bulunduğundan davacının bu talebi Borçlar Kanunu'nun 410 vd. maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümlerine tabi olup, uyuşmazlığın çözümünde vekaletsiz iş görmeye ilişkin hükümlerin uygulanması gerekmektedir. Sigorta sözleşmesinin tarafı acente değildir.

Acente davalı sigortalı yerine sigorta prim bedelini ödediğinden vekaletsiz iş görme ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak talepte bulunabilir. Taraflar arasında vekaletsiz iş görmeye dair hükümler uygulanacağı dikkate alındığında mahkememizin görevli olup olmadığının da değerlendirilmesi gerekir. Aksi taktirde sigorta sözleşmesi düzenlense de prim ödenmediği taktirde, yukarıda açıklanan TTK'nın 1431 ve 1434.

Maddeleri uyarınca sigorta şirketinin cayma hakkı bulunmaktadır. Davacı acente davalının yerine ödeme yapmasaydı sözleşmeden cayılmış olacaktı.

Bu bakımdan somut olayda uygulanacak yasal düzenlemelere göre davacı acente tacir olsa da ticari iş karinesinin görev hususunun belirlenmesinde etkili olmayacağı, davalının tacir olmadığı, sigortaya konu aracın da ticari araç olmadığı, bu nedenlerle davanın mutlak ya da nisbi ticari davalardan olmadığı anlaşılmakla mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığına, Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı