Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/328 K.2022/3

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan 28.02.2018 tarihli sözleşme ile ... Parselde bulunan taşınmazdaki "... Koleji ...

Kampüs Projesi" inşaatının sulu yangın söndürme tesisatının müvekkil şirket tarafından yapılması konusunda anlaşıldığını ve belirtilen işin yapımı müvekkil şirket tarafından üstlenildiğini, sözleşme ile üstlenilen işin bedeli 380.000,00-TL olarak kararlaştırıldığını, sözleşmeye konu yangın söndürme sistemlerinin imalatı ve montajı, yapı ruhsatı ve projelerine uygun olarak müvekkili şirketçe gerçekleştirildiğini, davalı şirket tarafından bir tadilat projesi mevcut olmaksızın taşınmaza ait duvarlar,

tavan şekilleri ve tavan yükseklikleri belediye onaylı projeye aykırı olarak değiştirilip sözlü talimat ile bu değişikliklere uygun olarak tesisatın yeniden yapılmasının talep edildiğini, imalatı yapılan sistemlerin yapılan değişikliklere uygun olarak yeniden ayarlandığını, Sözleşme konusu işin tamamlandığı ve fazla imalat alacaklarımızın tespiti için Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

D.iş sayılı dosyası ile bilirkişi raporu aldırıldığını, bilirkişi raporunda; fazla işçilik ve malzeme nedeniyle toplam 6.438,96-TL ve işin davalıdan kaynaklanan nedenlerle 20 gün gecikmesi sebebiyle 29.313,92-TL müvekkil şirket alacağı bulunduğu tespit edildiğini,

Fazla imalat ve işçilik bedelleri olarak şimdilik 6.438,96-TL alacağın ve işin davalı işverenden kaynaklanan sebeplerle gecikmesi nedeniyle uğranılan işçilik zararı olarak şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın 24.07.2018 tarihinden fiili ödeme tarihine kadar işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafa sözleşme gereği ödenmesi gereken paranın belirlendiği şekilde ödendiğini, Sözleşmeye göre 90 gün içinde tamamlanması gereken işin süresinde teslim edilmediğini ve gerektiği şekilde yapılmayıp eksik ve yanlış yapıldığını, dava dilekçesinde bahsedilen değişiklikler var ise de çıkarılan ek malzeme, fazla maliyet-işçilik bedellerinin kabul edilemeyeceğini, haksız davanın reddini talep etmiştir.

Dosya içerisine, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası celp edilmiş, Antalya ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğine ilişkin belgeler ve Antalya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından davalı şirketin inşaatın denetim raporları getirtilmiş, mahallinde keşif yapılarak bilirkişilerden rapor ve ek rapor aldırılmış, ayrıca tarafların tanıkları dinlenmiştir.

Dava; eser sözleşmesinden doğan, davalı iş sahibinin kusurundan kaynaklanan nedenlerle birden fazla defa yapılan montaj ve demontaj nedeniyle yapılan işçilik bedelleri, fazla imalat bedeli ve gecikme nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; İşin davacı tarafından tamamlanıp tamamlanmadığı, birden fazla defa montaj -demontaj yapılıp yapılmadığı, fazla imalat yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise bunların kimin kusurundan kaynaklandığı, davalıdan kaynaklanan nedenlerle işin süresinin uzayıp uzamadığı ve esas olarak birden fazla montaj işlemi nedeniyle davacının ek ücret talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir.

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasının incelenmesinde, tespit isteminde bulunan ... Mühendislik San ve Tic. Ltd. Şti tarafından karşı taraf ... LTd. Şti aleyhine açılan, ... parselde bulunan ... Koleji inşaatının yangın sistem tesisatının yapılması konusunda tarafların anlaşmaya vardığı ve müvekkili şirketçe sözleşmede belirlenen işin yapıldığını, işveren tarafından sürekli projelerin değiştirilmesi nedeniyle müvekkilinin fazla malzeme ve işçilik maliyetlerinin tespitine ilişkin tespit istemi olduğu, mahallinde keşfin yapıldığı, bilirkişi raporunda sonuç olarak tespit isteyen şirketin fazladan yaptığı malzeme ve işçilik maliyetlerinin KDV dahil 6.806,80.-TL gecikme nedeniyle zararının KDV dahil 29.313,92.-TL olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce mahallinde keşif yapılmış olup, Makina Mühendisi bilirkişi ... ve inşaat mühendisi bilirkişi Mustafa Arman Altay tarafından ibraz edilen 24/09/2020 havale tarihli raporda sonuç olarak; ruhsat eki mimari projesinden farklı olarak normal katlarda bulunan sınıfların bir bölümünde duvar akslarında ötelemeler bulunduğu ve imalat uygulanmış olduğu, tesisat işlerinin 2. Bodrum katta yangın kollektörünün projeye göre konulması gereken mahal dışında pompa odası olarak oluşturulmuş mahale konulması ve ara bağlantı hattının 6 yerine 8 olarak yapılması gibi proje değişikliklerinin olduğu,

Asta tavan malzeme değişikliği hususunda dosyada herhangi bir teknik detay veya kesit bulunmadığı,

Tespiti mümkün kısımlar için gerekli hesaplamalar yapılarak davacı tarafın proje değişiklikleri ve davalı tarafın talepleri ile fazladan yaptığını beyan ettiği işlerin malzeme ve işçilik maliyetleri toplamının KDV dahil 24.154,15.-TL olduğu, işin 20 günlük gecikmesi durumunda oluşan zarar miktarının 29.314,00.-TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişiler tarafından ibraz edilen ... tarihli ek raporda sonuç olarak; yangın tesisatı işlerinin yapımında mevcut binanın ara duvarlarının olup olmamasının işçilik sürecinde bir değişikliğe sebep olmayacağı, yerinde yapılan ölçümlerde oda hacimlerinden bazılarında ara duvarların ruhsat eki mimari projesinden farklı olarak ötelendiğinin görüldüğü, bu sebeplerle hesaplama yapılmadığı, davalı tarafça işin davacı tarafça tamamlanmadığı ve 3. Kişiye tamamlatıldığına dair dosyada fatura veya belge bulunmadığı, işin teslimine ilişkin bir belge mevcut olmadığı, kök rapordaki hesaplamaları aynen tekrar ettiklerini belirttikleri anlaşılmıştır.

24/12/2019 tarihli celsede davacı tanığının beyanları alınmış olup tanık ... beyanında: " ben ... Koleji ... kampüsünün inşaatı esnasında davacı ... mühendislikte formen olarak çalışıyordum ... mühendisliğin başında ... Bey vardı. Ben okulu yapan ana firmanın şantiye şefi ile birlikte bizim şirket adına formen olarak işin başında bulunuyordum. Bu nedenle olayları biliyorum işin başından yaklaşık işin bitimine 20 gün kalana kadar orada çalıştım.

Ancak patronum ... bey ile çıkan bazı anlaşmazlıklar nedeniyle iş tamamlanmadan oradan ayrıldım. Benim çalışmış olduğum dönemde davalı iş sahibinin proje müdürü olan ismini hatırlamadığım bir müdür şantiye ile ilgileniyordu. Bir kısım projede bize değişiklikler yaptırıldı. Bunlardan biri havalandırma tesisatı ile yangın tesisatının kesiştiği noktalarda birini alta almak birini üste almak suretiyle bunların yerleri değiştirildi. Bu şekilde tekrar bir iş yapmak zorunda kaldık.

Elektrik tesisatının geçtiği yerden yangın tesisatı da geçiyordu. Bize verilen ölçüler bu şekilde olduğu için biz bu şekilde yapmıştık. Ancak yangın tesisatıyla elektrik tesisatının kesişmemesi gerektiği için sonradan bunları tekrar düzeltmemiz istendi. Birini alta diğerini üste almak suretiyle tekrar işi yaptık. İlk başta da bizden nasıl istenmiş ise o şekilde yapmıştık. Diğer bir husus bizden öncelikle asma tavan yapılması istenilmişti.

Daha sonra fikir değişikliği yaptılar ve sama tavanın yerine karolaj sistem talep ettiler. Biz de bu nedenle tekrardan yangın borularının yerini değiştirerek karolaj sistemi uyguladık. Bizim firma şantiyenin mekanik yani yangın ve tesisat (yani su) işlerini almıştı. Elektrik işleri bize ait değildi. Başka yapıp söktüğümüz bir iş olmadı ancak şantiyenin iskele kuramaması nedeniyle geciken işlerimiz oldu. Bir kısım işlerimiz eksik kaldı.

Havuzun üzerindeki yangın springlerini yapamadık. Yangın pompa dairesinin yerine karar veremedikleri için onun da montajını yapamadık. Havuzun üzerindeki spring dediğimiz yangın sisteminin oluşturulması için havuzun üzerine ayrıca bir iskele kurulması gerekiyordu. Bunu da kuramadılar. Bunu kuramadıkları için yangın springleri yapılamadı. Bu iskeleti şantiyenin kurması gerekiyordu.

Ben çalıştığım sürede bize bu yeniden yaptırılan işlerle ilgili yazılı bir kağıt verilmesini şantiye şefinden ve şirketin sahibi ... beyden istememe ve defalarca söylememe rağmen önce tamam dediler ama bana bir yazı vermediler.

Yine işin yapıldığı sırada inşaatte bir kısım duvar değişiklikleri meydana geldi. Biz de buradan az da olsa etkilendik. Şöyle ki duvarın yeri değiştiği için oradaki yangın tesisatı sistemi de değişmek zorunda kaldı. Eklemeler yaparak ileri yada geriye aldık. Ancak bu da bir işçilik gerektirdiği için zaman kaybına da yol açtı. Malzeme açısından çok sorun teşkil etmese de işçilik ve zaman açısından zararımıza oldu.

Bize ölçüleri baştan itibaren proje müdürü vermişti. Biz de ona göre yapmıştık.

Benim talep etmeme rağmen değişikliklerle ilgili yazılı bir belge tarafımıza verilmedi.

Biz ... mühendisliğin ekonomik sorunları nedeniyle maaşımızı alamadığımız oldu ancak ücret alamadık diye ben ve altımda çalışan işçiler işe gelmemezlik etmediler. İş yavaşlatma falan da olmadı.

Ben ... mühendislikten tam olarak hangi tarihte ayrıldığımı hatırlamıyorum. Benim resmi çıkışım ... Kampüs projesinde iken fiilen ayrılmadan zaten 3-4 ay önce bilgim dahilinde olmaksızın yapılmış. Ben orada sigortasız çalışmışım.

Biz orada çalışırken çalışma faaliyetlerinin durdurulması gibi bir olay söz konusu olmadı , bilgim görgüm bundan ibarettir. Tanıklık için ücret talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur.

11/02/2020 tarihli celsede Davalı tanığı ...' nın beyanları alınmış olup tanık beyanında: "davalı şirket benim kardeşime ait olup bu işlerin yapımı esnasında ben de kendisine yardımcı olmak amacıyla inşaatta bulunmaktaydım. Başından beri projede hiçbir değişiklik yapılmadı. Projeye göre işler yapıldı. Ancak davacının kendi maddi sıkıntısından dolayı sorunları olduğu, işçilerin parasını ödeyemediği için çalışanları sürekli değişti. Ekip düzgün bir şekilde çalışamadı.

Bu nedenle hatalar yapıldı. En son ekip de işi bırakarak gitti. İş tamamlanmadı. İş başkasına tamamlattırıldı. İşin yapıldığı esnada da sürekli elemanları değiştiği için gelen elemanlar da ne yapılacağını bize soruyorlardı. Bizim talebimiz doğrultusunda yeniden yapılan bir iş olmadı. Biz proje neyse onun yapılmasını istedik. Zaten hiçbir projede yangın tesisatı ile havalandırma tesisatı aynı noktada kesişmez.

Kendileri yanlış yapmış olsalar gerek ki yeniden söküp düzeltmek zorunda kalmışlardır. Asma tavan ve karolaj arasında da bir fark bulunmamaktadır. Projede asma tavan diye geçer ama isterse asma tavan, isterse karolaj sistemi uygulanabilir. Ayrıca iskeleye ilişkin iddiaları da kabul edilmemektedir. Çünkü iskele kurulması davacının sorumluluğundadır. Sözleşmede de bu şekilde yazmaktadır. Kendilerinin iskeleyi kurması gerekiyordu. İskele kurmak davalının işi değildi.

Duvarlarla ilgili de herhangi bir değişiklik yapılmadı. Sorun tamamen davacının kendi ekonomik sıkıntısından ve işçilerin tecrübesizliğinden kaynaklanmıştır.

Hatırladığım kadarıyla Temmuz-Ağustos gibi ... işi bıraktı. Eylül-EKim gibi de ismini ... olarak hatırladığım ancak firmasının ismini hatırlamadığım kişiye kalan işleri yaptırdık. Eksik bırakılan işlere ilişkin noter ihtarı yapılmıştır. Tutanak tutacak muhattap bulunamamıştır. Springler eksikti. Yangın motorları geldi ancak yerine takılmadı. Yangın dolapları boştu hortumlar açıktaydı , inşaat süresince herhangi bir mühürlenme olmadı " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 28/02/2018 tarihli eser sözleşmesinin akdedildiği, buna göre yangın söndürme tesisatı işinin davacı tarafça yüklenildiği, sözleşmenin götürü bedel üzerinden yapıldığı ve 3. Maddede a3 bendinde "sözleşmede yer alan her türlü düzenlemenin değiştirilmesinin yazılı anlaşma yapılmasına" bağlanarak delil sözleşmesi yapıldığı, 3.b.8 maddesinde "iş sahibinin tespit ettiği eksikliklerin ek bir bedel istenmeden düzeltileceği", 3.b.8.

Maddede "işin anahtar teslimi olarak iş sahibine teslim edileceği", 4.b maddesinde "%25'e kadar olan iş artışında yüklenicinin ek süre ve birim artışı isteyemeyeceği" hususlarının düzenlendiği, sözleşmenin taraflarca fesh edilmediği, davacının işin tamamlanarak davalıya teslim edildiğini iddia etmesine rağmen davalının yüklenici davacının işi eksik bıraktığını, işin eksik yerlerinin kendilerince tamamlandığını beyan ettiği, iş teslimine ilişkin delil ibraz edilmediği,

davacı tanıklarının bir kısım işlerin eksik kaldığını, mesela yangın springlerinin yapılmadığını beyan ettiği, davalının işin süresinde teslim edilmediğine dair ... noterliğin ... tarihli ihtarnamesinin davacıya gönderildiği, ihtarnamenin gönderildiği adresin davacının sözleşmede yazılı adresi olduğu ve sözleşmenin 3.a.4.

Maddesine göre adres değişikliği bildirilmediği sürece bu adreslere yapılan tebligatların geçerli sayılması gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde özellikle sözleşmenin anahtar teslim götürü bedelli sözleşme olması, TBK'nın 480. Maddesindeki düzenlemelere göre yüklenicinin daha fazlasını isteyememesi ancak 480/2.

Maddeki sözleşmenin uyarlanmasını talep ya da sözleşmeden dönme hakkının söz konusu olması, varlığı ihtilafsız sözleşmeye göre değişiklik taleplerinin yazılı olarak yapılmasının kararlaştırılmasına rağmen iddia edilen değişikliklere ilişkin yazılı bir belge ibraz edilmemesi,

işin süresi içerisinde tamamlanmadığı hususunda davacı tanıklarının da beyanda bulunmalarına rağmen gecikmenin davalının kusurundan kaynaklandığına ilişkin bir delil ibraz edilmemiş olması ve davacının iddialarının ispatı bakımından son delili olan yemin deliline de başvurmamış olması karşısında davacının ispat edilemeyen davasının reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)