Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/483 K.2021/68

K. YAZIM TARİHİ : 12/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkili olan kurumca ''... ... .... ... .... .... ... '' hizmet alım işinin davalılara ihale edilmesi neticesinde; davalıların işçileri eliyle söz konusu hizmeti yürüttüğünü, ancak davalı şirketlerde çalıştığını beyan eden işçi ... tarafından müvekkili olan kuruma karşı açılan Antalya .... İş Mahkemesi'nin ... /...

Esas Sayılı dosyası ile açılan davanın yargılaması neticesinde; dava dışı işçi lehine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğini, karara karşı istinaf başvurusunda bulunduklarını, kararın istinaf incelemesinden sonra kesinleştiğini, dava dışı işçi ... vekili tarafından Antalya .... İcra Dairesi'nin ... /...

Esas Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine takip başlatıldığını, takipte kesinleşen miktarın, icra faiz ve masrafları ile bu dava kapsamında mahkum kalınan yargılama giderleri ve harçları dahil olmak üzere toplamda ... .-TL 'nin kurum tarafından ödendiğini, ayrıca ... .- TL bakiye karar harcı, ... istinaf kanun yoluna başvurma harcı , .... TL tehir-i icra harcı ve ... .-TL onama harcının müvekkili olan kurum tarafından ödendiğini, Antalya ....

İş Mahkemesi'nin ... tarihli .../... Esas ve ... /...

Karar sayılı ilamında ; dava dışı işçinin haklarının korunması adına Mahkemece işçi alacaklarından diğer davalılar birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduklarını, Müvekkili olan kurumun ihale bedelini ihaleyi alan firmalara ödenmesinden başka bir sorumluluğunun bulunmadığını, işçi alacaklarına ilişkin sorumluluğun, ihaleyi alıp işe aldığı işçilerle yapan davalı şirketlere ait olduğunu, İşçiyi işten çıkaranın davalı şirketler olduğunu bu nedenle işçiyi işten çıkartan davalı şirketlerin dava yargılama giderleri ve vekalet ücretinden de sorumlu olduklarını,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince ihale usulüyle "hizmet alımı" yapıldığından yapılan işlemin ihale mevzuatı hükümlerine tabi olduğunu, işçi alımı niteliğindeki bir alım olmadığından İş Kanun ve Mevzuatı hükümlerine tabi olmadığını, davalı firmalar ile kurum arasında yapılan ihale sözleşmesinde ; " ..işçilerin İş Kanunu Ve Sosyal Sigortalar Mevzuatı gereğince doğacak tüm hak ve yükümlülüklerinden yüklenici firma sorumludur" hükmüne yer verildiğini, bu nedenlerle Antalya ....

İş Mahkemesi'nin ... tarihli .../... Esas ve ... /... Karar sayılı ilamı neticesinde Antalya .... İcra Müdürlüğünün ... /... Esasında başlatılan icra takibi ile dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücretinin , alt işveren konumunda bulunan davalı şirketlerden rücuen tazmini ile ... .- TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren ; ...

TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren ; ... TL bakiye karar harcının ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren ; ... TL tehir-i icra harcının ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren ; ...

TL onama harcının ... tarihinden itibaren, toplamda ... .-TL'nin arabuluculuk yoluna başvuru tarihi ile ödeneceği tarihe kadar işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı şirketten rücuen tahsiline dair karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalılar vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesindeki tüm iddia ve beyanlarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, yetki ve görev yönünden itirazlarının olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, davaya dayanak yapılan Antalya .... İş Mahkemesi'nin ... /... E. -... /...

K. sayılı dosyasında taraf olmayan ... .Şti aleyhine husumet yöneltilemeyeceğini, dava dışı işçi ...'un başından beri davacı kurumun çalışanı olduğunu, davacı kurum ile imzalanan ihale sözleşmesine istinaden yine davacı ... tarafından, müvekkili olan şirkete işe alınacak personel listesi verilmek suretiyle ve belirli süreli hizmet sözleşmesiyle müvekkili olan şirketlerde işe başladığını, ... - ... tarihlerinde ... Şti de ... -... tarihlerinde ...

Şti de; ... -... tarihlerinde ise ...

Ltd.Şti de belirli süreli iş sözleşmesi kapsamında çalıştığını, ihale sürelerinin bitimiyle de iş akitlerinin sonlandırıldığını, bu elemanların tamamen kurum yetkililerinin gözetimi altında onların emir ve talimatlarıyla çalıştıklarını ve bu nedenle de işçi alacaklarından da asıl işveren olan kurumların sorumlu olması gerektiğini, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/son maddesi uyarınca "...işletmenin ve işin gereğiyle teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez." hükmünün yer aldığını, davacı ... tarafından ihale ile müvekkil şirketlere verilen işlerin ...'ın asıl işlerinden olduğunu,

4857 sayılı İş Kanununun 112.

Maddesine yeni bir fıkra eklenerek alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları hakkında yeni bir düzenlemeye gidildiğini, işçinin değişik alt işverenler nezdinde aynı kamu ve kuruluşuna ait işyerinde çalışması halinde; ( davada da işçinin kesintisiz olarak asıl işveren ... nezdinde çalışmış olduğunu) işçinin kıdem tazminatının ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından ödeneceği yasal düzenlemesinin getirildiğini, 7166 sayılı Kanunun 12. Maddesi ile.." kamu kurum ve kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda;112.

Maddesinin 6. Fıkrası kapsamında rücu edilmeyecek kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekalet ücreti taraflar üzerinde bırakılır.." hükmünün getirildiğini, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, yine kabul anlamına gelmemekle birlikte alt taşerona rücu imkanı bulunsa dahi, alt taşeronun sorumluluğunun işçinin kendi bünyesindeki çalışma süresiyle sınırlı olduğunu, davacı asıl işverenin kendi payı oranında sorumluluğunun devam ettiğini , neticede davanın hem husumeten hem de esasen reddini talep etmiştir.

Dava; dava dışı işçiye ödenen tazminatın sözleşme kapsamında davalılardan tahsiline ilişkin olarak açılan rücuen tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; mahkememizin görevli ve yetkili olup olmadığı, alacağın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, işçiye ödenen bedelden davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise hangi miktardan sorumlu olduğu hususlarındadır.

Dosya içerisine; Antalya ... . İcra Müdürlüğünün ... /... esas sayılı dosya sureti, Antalya ... . İş Mahkemesinin ... /... esas sayılı dosyası celp edilmiş, işçi alacakları ve sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmıştır.

Antalya ... . İş Mahkemesinin ... /... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacının ... olduğu, davalıların ise ... ... Şti ... ... ... olduğu, davanın işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan tazminat davası olduğu, ... tarihli kararla davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalılar vekillerince istinaf edildiği, istinaf taleplerinin reddine karar verildiği, kararın ise ... ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Antalya .... . İcra Müdürlüğünün ... /... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ... tarafından borçlular ... .... ... Müdürlüğü ve ... .... ... aleyhinde; Antalya ... . İş Mahkemesinin ... /.... esas sayılı ... /... karar sayılı ilamına istinaden,... -TL asıl alacak, ... .-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... .-TL alacağın tahsili için ilamlı icra takibi başlatıldığı, icra emrinin borçlulara tebliğ edildiği, ... tarafından ... ... tarihinde ... .-TL'nin dosyaya yatırıldığı, dosyanın infazen işlemden kaldırıldığı anlaşılmıştır.

İşçilik alacakları konusunda uzman bilirkişi ... ... ... tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak;

1.BÖLÜM: davacı asıl işveren tarafından ödenen kıdem tazminatının, her bir davalı işverenin davacı asıl işverene karşı iç ilişkide (rücu ilişkisinde) sorumlu olacağı bölümleri, işçinin her bir alt işverenin dönemine isabet eden hizmet süresi ile toplam hizmet süresi oranlanmak suretiyle yapılan hesaplamada;

l.Seçenek: Davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının yarısı (1/2) kadar alt işverenlere rücu edilebileceğinin kabulü halinde; davalı şirketlerin sorumlu oldukları tutarlar;

ALT İŞVERENLER

RÜCU EDİLEBİLİR TUTAR (1/2)

... . ŞTİ.

... .-TL

... . ŞTİ.

... .-TL

... LTD. ŞTİ.

... -TL

TOPLAM

... .-TL

Yukarıdaki tabloda; ihbar tazminatı yıllık izin, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminati için hesaplanan ... .-TL'nin (1/2)'si=... .-TL davacı kurumun ... .-TL'si davalı son alt işverenin sorumluluğunda olacak şekilde hesaplama yapılmıştır.

Yargılama giderleriyle birlikte davalı şirketlerin sorumlu oldukları 1/2 toplam tutar aşağıdaki gibidir:

... Ltd.Şti.'nin sorumlu olduğu toplam tutar : (... TL + ... TL)= ... TL'dir.

... ... .Ltd.Şti. sorumlu olduğu toplam tutar : (... TL + ... TL)= ... TL'dir.

... ... ... .... .Şti. sorumlu olduğu toplam tutar : (... TL + ... TL)= ... TL'dir.

2. Seçenek: Davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının tamamı kadar alt işverenlere rücu edilebileceğinin kabulü halinde; davalı şirketlerin sorumlu oldukları tutarlar;

ALT İŞVERENLER

RÜCU EDİLEBİLİR TUTAR (1/2)

... LTD ŞTİ.

... .-TL

... ŞTİ.

... .-TL

... LTD. ŞTİ.

... .-TL

TOPLAM

... .-TL

Yukarıdaki tabloda; ihbar tazminatı, yıllık izin, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminati için hesaplanan ... .-TL'nin tamamı davalı son alt işverenin sorumluluğunda olacak şekilde hesaplama yapılmıştır.

Yargılama giderleriyle birlikte davalı şirketlerin sorumlu oldukları toplam tutar aşağıdaki gibidir:

... .Şti.'nin sorumlu olduğu toplam tutar : (... TL + ... TL)= ... TL'dir.

... ... Ltd.Şti. sorumlu olduğu toplam tutar : (... TL + ... TL)= ... TL'dir.

.... Ltd. Şti. sorumlu olduğu toplam tutar : (... TL + ... TL)= ... TL'dir.

2. BÖLÜM; Davacı asıl işveren tarafından ödenen kıdem tazminatının, her bir davalı işverenin davacı asıl işverene karşı iç ilişkide (rücu ilişkisinde) sorumlu olacağı bölümleri, isçinin her bir alt işverenin dönemine isabet eden hizmet süresi ve devir tarihindeki son brüt ücret nazara alınarak ; yapılan hesaplama aşağıdaki gibidir:

1.Seçenek: Davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının yarısı (1/2) kadar alt işverenlere rücu edilebileceğinin kabulü halinde; davalı şirketlerin sorumlu oldukları tutarlar aşağıdaki gibidir:

.... .... .Ltd.Şti.'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı + kıdem tazminatı faizi + yargılama gideri toplamı : (... TL + ... TL+... TL) = ... TL 'dir.

.... .... Ltd.Şti.'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı + kıdem tazminatı faizi + yargılama gideri toplamı : (... TL + ... TL + ... TL)=... TL'dir.

... ... .Ltd.Şti. 'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı + kıdem tazminatı faizi + yargılama gideri + (ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı ve bu alacaklar için ödenen faiz) toplamı : (... TL + ... TL + ... TL + ... ) =....-TL'dir.

... TL'lik açıkta kalan kıdem fark ücretinin yarısının son alt işverene yüklenmesi halinde davalı ... Ltd.Şti'nin sorumluluk tutarı ( ... TL + ... TL) = ....-TL'dir.

2.Seçenek: Davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının tamamı kadar alt işverenlere rücu edilebileceğinin kabulü halinde; davalı şirketlerin sorumlu oldukları tutarlar aşağıdaki gibidir:

... ... .Ltd.Şti.'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı + kıdem tazminatı faizi + yargılama gideri toplamı : (... TL+... TL+... TL) = ... TL 'dir.

... ... .... .Şti.'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı + kıdem tazminatı faizi + yargılama gideri toplamı : (... TL + ... TL + ... TL)=... TL'dir.

... ... .... ... Şti. 'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı + kıdem tazminatı faizi + yargılama gideri + (ihbar tazminatı,yıllık izin ücreti, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı ve bu alacaklar için ödenen faiz) toplamı : ( ... TL + ... TL + ... TL + ... TL ) =... TL'dir.

... TL'lik açıkta kalan kıdem fark ücretinin tamamının son alt işverene yüklenmesi halinde davalı ... Ltd.Şti'nin sorumluluk tutarı ( ... +.. TL) = ... TL olarak hesap edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı, dava dışı ... isimli işçi tarafından kendileri ve davalılardan ... aleyhine Antalya .... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında işçilik alacakları için dava açıldığını, mahkemenin ... /... Esas ... /... Karar sayılı kararı ile davacının davasının kabulüne karar verildiğini, bu kararı dava dışı işçinin Antalya ... İcra Dairesinin ... /...

Esas sayılı dosyasında takibe koyduğunu ve müvekkilinin de... tarihinde söz konusu icra dosyasına ... TL ödemek zorunda kaldığını, yine müvekkili idare tarafından ... TL bakiye karar harcı, ... TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, ... TL tehiri icra karar harcı ve ... TL onama harcı olmak üzere toplam ...

TL yargılama gideri yapıldığını ve imzalanan sözleşmelere göre işçilere yapılan tüm ödemelerden ve yapılan yargılama giderlerinden davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Davalılar ise mahkememizin görevli ve yetkili olmadığını, alacağın zaman aşımına uğradığını, sorumluluğun davacıya ait olduğunu, kendilerinin belirli süreli ihale aldıklarını, davacının emir ve talimatları ile çalıştıklarını, iş mahkemesi dosyasında taraf olmadıklarını, dava dışı işçinin asıl iş vereninin davacı kamu kurumu olduğunu, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretinden davacı kurumun sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin boşta geçen süre tazminatı ve işe başlatmama tazminatına hak kazanmadığını beyan etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, mahkememizin görevli ve yetkili olup olmadığı, alacağın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, işçiye ödenen bedelden davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise hangi miktardan sorumlu olduğuna ilişkindir.

Taraflar arasında düzenlenen Hizmet Alım İşi Birim Fiyat Sözleşmesinin Anlaşmazlıkların çözümü başlıklı 37. Maddesinde Antalya Mahkemelerinin yetkili kılındığı ve tarafların tacir olduğu anlaşılmakla davalılar vekilinin görev ve yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

6098 Sayılı TBK'nun 73/1 maddesi uyarınca, Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

Somut olayda, en son tazminatın ... tarihinde ödendiği, iş bu davanın ... tarihinde açıldığı, dolayısıyla ödeme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında iki yıllık zaman aşımı süresinin geçmediği anlaşılmakla davalılar vekilinin zaman aşımı itirazının reddine karar verilmiştir.

Davalılar 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. Maddesi uyarınca işçilik alacaklarından asıl iş verenin sorumlu olduğunu belirtmişler ise de, ilgili düzenleme İşçiyi korumak amaçlı getirilmiş bir düzenleme olup, asıl işverenin bu sorumluluğu sadece işçiye karşıdır. Eldeki davada ise, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve ... hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Taraflar arasında yapılan hizmet alım işi birim fiyat sözleşmelerinin 22. maddesinde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve ... şartnamenin 6. bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğunun belirtildiği, genel şartnamenin 6. bölümündeki 38. Maddede çalışanların özlük haklarının düzenlendiği,

bu maddede yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak iş yerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur.

Yüklenici bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi işlem yapmak zorundadır" dendiği, bu şekilde yüklenicinin çalışan elemanlarla ilgili olarak sorumlu olduğunun vurgulandığı, teknik şartnamenin 7.1.3 ve 7.3 maddelerinde ise " yüklenici sözleşme sonunda sözleşme süresince çalıştırdığı personelin ilgili mevzuat gereği hak ettiği tüm yasal hakları ve/veya alacakları personeline kendi masrafında ödemek zorundadır.

Bu kapsamda oluşacak maliyetlerin yüklenicinin teklif ettiği birim fiyatlara dahil edilmiş olduğu kabul edilmiştir" hükümlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi ... ile ... tarihleri arasında davalı ... ... Ltd. Şti. de işçi olarak çalışmakta iken sırası ile ihale ile işi devralan ... ile ... tarihleri arasında davalı .... ... . ... Ltd. Şti. de, ... ile ... tarihleri arasında da ... ... Ltd. Şti. de çalıştığı, Antalya .... İş Mahkemesinin ... /... Esas ... /...

Karar sayılı kararı ile iş verenin dava dışı işçiyi işe davetinde samimi olmaması nedeniyle hizmet süresine 4 ay daha eklendiği, dava dışı işçinin yaptığı işe aynen devam ettiği, yani önceki alt işverenin ihale süresinin sona ermesi anında dava dışı işçinin iş akdinin sonlandırılmayıp ihaleyi yeni alan alt işveren nezdinde çalışmasını sürdürdüğü, bu itibarla emsal Yargıtay içtihatlarına göre davalılar arasındaki ilişkinin iş yeri devri niteliğinde olduğu, Yargıtay ....

Hukuk Dairesinin ... /... Esas, ... /... Karar sayılı ilamında, kıdem tazminatından her bir işverenin işçiyi çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, İzin ücreti ve ihbar tazminatından ise son yüklenicinin sorumlu olduğunun belirtildiği, yine iş akdinin haklı bir neden olmaksızın feshine bağlı işe iade davalarında hükmedilen boşta geçen süre tazminatı ile işe başlatmama tazminatından da işçiyi işe almayan son işveren davalı ... ... Ltd.

Şti.'ye ait olup, diğer davalı işverenlerin İzin ücreti, ihbar tazminatı, boşta geçen süre tazminatı ve işe başlatmama tazminatından ötürü herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığı, davalı yüklenicilerin sorumluluklarının miktarında davacının icra dosyasına ödediği faiz ve yargılama gideri dahil yapılan tüm ödemenin dikkate alınması gerektiği, gerek ihale sözleşmelerinin ... tarihinden önce yapılması gerekse 7166 sayılı yasanın 11. Maddesi ve 12. Maddesinin 1. Cümlesi Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden davalılar vekilinin kıdem tazminatından asıl işverenin sorumlu olduğuna ilişkin savunmalarına itibar edilemeyeceği anlaşılmış,

denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olması nedeniyle alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının davasının kabulü ile ... TL'nin ... TL'sinden davalı ... ... Ltd. Şti.'nin, ... TL'sinden davalı ... .. ... Ltd. Şti.'nin, ... TL'sinden davalı ... ... Ltd. Şti.'nden tahsil edilmesi gerektiği, hüküm altına alınan alacağa ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz işletilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)