Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/562 K.2020/143

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketi ile davalı belediye arasında ... Belediye Encümeninin ... tarih ve ... Sayılı kararının dayanağı ile ... sayılı ...'e göre yapılan ... İlçesi, ...

Mahallesi, ...'nda yer alan büfe yerine, projesine uygun büfe yapımı ve kirası süresince işletilmesi amacıyla yapılan ihaleyi müvekkili şirketin kazanmış olduğunu ve ... tarihinde sözleşmenin akdedildiğini, yapılan ihale kapsamında büfenin müvekkili şirket tarafından projeye uygun olarak imal edildiğini ancak bahse konu büfe yerine;

elektrik, su, kanalizasyon hattı ve vatandaş geçişi güzergahının ... nin mülkiyetinde olduğunu ve ilgili kooperatif tarafından izin verilmediği için sağlanamadığını, şirket yetkilisi ... tarafından ... tarih ve ... kayıt sayılı dilekçe ile davalı belediyeye mevcut durumun bildirildiğini ve kiraya verilen büfe yerinin şartnameye uygun hale getirilmesini talep ettiğini ve bu talep üzerine,

davalı belediyenin Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığı Emlak Şube Müdürlüğünün ... tarihli ...-...-... sayı ve büfe yeri konulu yazısı ile ... den geçit ve mecra hakkı tanınması talep edildiğini söz konusu kooperatif tarafından verilen cevap yazısında geçit ve mecra hakkının kurulması konusunda mahkeme kararı olmaksızın herhangi bir işlem yapılamayacağının bildirildiğini, yine geçit ve ve mecra hakkı tanınmasının sağlanması konulu Antalya ...

Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalı belediyeye gönderildiğini, davalı belediye tarafından ... aleyhine, geçit ve mecra hakkı tanınması talebiyle Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../...

Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanın ... tarihli duruşmasında geçit hakkı bedelinin yatırılması için davalı Belediyeye 4 haftalık kesin süre verildiğini ancak davalı Belediye tarafından işbu bedelin yatırılmadığını, dosyanın ... tarihli duruşmasına ise davanın taraflarının katılmamaları ve mazeret de sunmamaları nedeniyle dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verildiğini,

davalı belediye arasında yapılan sözleşme gereğince büfe sözleşmeye ve projeye uygun bir şekilde şirket tarafından yapıldığını ancak sözleşmenin yapılmasının ardından kiralanan büfe yerinin ihtiyacı olan mecra ve geçit haklarının davalı belediye tarafından sağlanamadığından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili tarafından davalı belediyeye ödenen ...-TL kira bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili,

müvekkil şirketin büfenin yapımı ve büfe yeri için yapmış olduğu masraflar ve söz konusu büfe yerinin işletilememesinden kaynaklı yoksun kalınan kar bedeli olarak ...-TL'nin iş bu dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı belediyeden tazminine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının idarenin kira sözleşmesine ve ihale şartnamesine aykırı hareket ettiği iddiasıyla tazminat talebinde bulunduğunu, bu davadaki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığını, idarelerinin tacir olmadığını bu davanın Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığını, davaya bakmaya Ticaret Mahkemesi değil, Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle görev yönünden usulden reddine karar verilmesini, söz konusu davanın zamanında açılmadığını, dava konusu talebin zaman aşımına uğradığını,

davacının kiralananda sonradan meydana gelen ayıp nedeniyle kira bedelinin tenzilini istemek ya da ayıp münasip bir müddet zarfında giderilmez ise akdi feshetmek haklarını kullanmak yerine bu haklarını kullanmadığını, davacı şirket tarafından talep edilen büfe yeri yapım bedeli masrafları ile büfe yerinin işletilmemesinden kaynaklı yoksun kalınan kar bedeli için davacı şirketçe büfeye ait yapım giderlerinin belgelendirilmesi ve söz konusu şirkete ait ilgili vergi dairesinden geriye dönük 5 yıl gelir gider bilançosunun istenmesi gerektiğini, bu nedenlerle davacı tarafın taleplerinin haksız olduğunu,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; Kiracı tarafından kiraya veren aleyhine açılan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; mahkememizin görevli olup olmadığı, alacağın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, alacağın varlığı ve miktarı hususlarından ibarettir.

Dosya içerisine Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, ... Belediyesi Başkanlığından ihale evrakları getirtilmiş, Antalya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Milli Emlak Dairesi Başkanlığından belediye ile yapılan yazışma örnekleri celp edilmiştir.

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ..., davalının ..., davanın Geçit Hakkı Kurulması davası olduğu, dosyanın tarafların mazeret bildirmeden duruşmaya katılmamış olması nedeniyle işlemden kaldırıldığı ve 3 aylık yasal süre içerisinde yenilenmediğinden ... tarihi itibariyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 23/03/2017 tarih, 2017/1812 Esas, 2017/3767 Karar sayılı ilamında "... 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Uyuşmazlık, kiracı tarafından kiraya veren aleyhine açılan maddi tazminat istemine ilişkindir.Uyuşmazlık, kira ilişkisinden kaynaklandığına ve dava, ... tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. " şeklinde karar verilmiştir.

Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nın 114/c maddesi uyarınca mahkemelerin görevi dava şartı olup, 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının varlığını res'en araştırmakla yükümlüdür.

6100 Sayılı HMK'nın sulh hukuk mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi uyarınca kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir. Mülga 1086 Sayılı HMUK'dan farklı olarak bu düzenlemede miktar ayırımı yapılmaksızın tahliye, alacak, tazminat, kiracılık sıfatının tespiti gibi tüm kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri sulh hukuk mahkemesi olarak gösterilmiştir.

Somut olayda, davacının kira ilişkisine dayalı olarak eldeki davayı açtığı, yasal düzenlemeler ve tespit edilen hususlar ve iddianın ileri sürülüş şekli bakımından taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı ve kira ile ilgili hususlarda Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine ve dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)