Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/106 K.2020/118

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile dava dışı 3. Kişi olan serbest muhasebeci mali müşavir ...'ın muhasebe işlemlerin yürütülmesi için aralarında mesleki sözleşme tanzim edildiğini ve müvekkili şirketin eski SMM bilirkişisi ... tarafından şirkete ait 2016-2017 yılına ait defter, evrak, her türlü muhasebe evraklarının müşteri devir teslim tutanağı ile şüpheliye devir ve teslim edildiğini, müvekkilinin aralarındaki hizmet sözleşmesi gereği tüm sorumluklarını yerine getirmesine rağmen şüpheli tarafından iş takibinin eksiksiz olarak yapılmadığını, bu nedenle müvekkilin şüpheliyi Antalya ...

Noterliğinin ... yevmiye nolu ... tarihli azilnamesi ile azil ettiğini ve Antalya ...

Noterliğinin ... yevmiye nolu ... tarihli ihtarnamesi ile hizmet sözleşmesini tek taraflı olarak fesih ettiğini, şirkete ait tüm muhasebe evrak, belge, defterlerinin geri verilmesi istediğini söz konusu azilname ve ihtarnamelerin SMM ...' a ... tarihinde tebliğ edildiğini ancak ... tarafından müşavir ve yeminli mali müşavirlerin çalışma usul ve esasları hakkındaki yönetmeliğin 26. Maddesi uyarınca belirlenen bir aylık süre geçmesine rağmen söz konusu evrak ve belgelerin teslimi yapılmadığını, bu nedenle ... hakkında Antalya Serbest Muhasebeciler ve Mali Müşavirler Odasına ve Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı' na şikayette bulunulduğunu,

Muhasebeci ...'ın iş yerinde arama yapıldığını, aramada suça konu defterlerin bir kısmının ele geçirildiğini ancak ortaklar pay defterinin ve karar defterlerinin ele geçirilemediğini, ele geçirilemeyen müvekkil şirkete ait olan ortaklar pay ve karar defterinin zayi olduğunu beyan etmekle müvekkili olan şirkete ait ortaklar pay ve karar defterleri ile ilgili olarak zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK'nın 82/7. Maddesi gereğince açılmış, saklanması zorunlu olan ticari defterlerden sayılan pay defteri ve karar defteri hakkında açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK 82/7. maddesi "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisinden bir belge verilmesini isteyebilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Davacı şirket, şirkete ait pay defteri ve karar defterinin eski mali müşavirleri ... tarafından iade edilmediği ve Antalya CBS tarafından başlatılan soruşturma neticesinde ...'ın ofisinde yapılan aramada bulunamadığını beyan edilmektedir. Defterin zayi olduğuna karar verebilmek için yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olması gerekmektedir. Kanun zayi sebeplerini tahdidi olarak saymıştır.

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Maddî ve hukukî olgular ışığında somut olayda, Davacı ortaklık pay ve karar defteri kanunda sayılan hallerden biriyle zayi olmadığı gibi davacının her hangi bir mücbir sebep iddiasının olmadığı, eski mali müşavirleri ... tarafından iade edilmediği belirtildiği görülmektedir. Yukarıda açıklandığı gibi TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için davacının, öncelikle bir zayii olayının vuku bulduğunu ve bu zayinin TTK 82/7.

Maddesinde belirtildiği hallerden birinin meydana gelmesi sonucu gerçekleştiğini, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olduğunu, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu şirkete ait ortaklık pay ve karar defterleri emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini gösterecek her hangi bir delil ibraz etmediği görüldüğü anlaşılmakla davacının davasının sübut bulmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e- imzalıdır Hakim ... · e- imzalıdır