Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/107 K.2021/551

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalının maliki-işleteni olduğu ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, müvekkili şirkete sigortalı olan ve davalının maliki ve işleteni olduğu ... plakalı aracın ... tarihinde trafik kazasına karıştığını, bu kaza sebebi ile ... plakalı araçta hasar oluşması sebebi ile müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmak zorunda kalındığını, davaya konu kaza sırasında sigortalı araç sürücüsü 267 promil gibi çok aşırı derecede alkollü olduğunu,

davalının maliki ve işleteni olduğu araç sürücüsünün kaza sırasında alkollü olduğunun kaza tespit tutanağında da belli olduğunu, davalı hakkında Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ödenen ... TL ye ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyen dönem için yasal faiz talep edildiğini, davalı tarafça haksız ve kötü niyetli olarak takipten önce işleyen faize de itiraz edildiğini ve takibin durduğunu beyan ederek, davalı tarafından Antalya ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazının iptali ile ana para, takipten önce işlemiş faiz ve faiz miktarına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, davalının 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyati haczini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin alacaklı olduğunu iddia eden ... Şirketine hiçbir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin aracını kiraya verdiğini, araç kirada iken kazanın gerçekleştiğini, davacının eğer bir alacağının varsa bunun müvekkilinden değil kazayı yapan kişiden talep etmesi gerektiğini, kazayı yapan araç sürücüsünün davaya dahil edilmesi gerektiğini, kazaya münhasıran alkolün etki etmediğine dair itirazlarının bulunduğunu, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükünün TTK'ya göre sigortacıya düştüğünü, ancak davacının hasarın teminat dışı kaldığını ispat edemediğini beyan etmekle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; Zorunlu Trafik Sigortacısı tarafından Zarar gören 3. Kişiye ödenen araç hasar bedelinin sürücünün alkollü olması nedeni ile itirazın iptali yoluyla rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı sürücünün salt alkolün etkisi ile kazayı yapıp yapmadığı davalı şirketin 3. Kişiye ödenen bedelden sorumlu olup olmadığı hususları ihtilaflıdır.

Mahkememizin ... tarihli tensip tutanağında davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin İİK'nın 257. V.d maddelerinde belirtilen muaccel bir alacağın varlığı ve haklılığı konusunda mahkememizce olumlu kanaat oluşturacak yeterlilikte değerlendirilmediğinden reddine karar verildiği , ihtiyati haczin reddine dair ara kararın davacı vekilince istinaf edildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarihli ... esas-... karar sayılı ilamı ile, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosya içerisine; ZMMS poliçesi, trafik kazası tespit tutanağı ve ifade tutanakları, eksper raporu, ödeme dekontu, mutabakat, alkol raporu, Zorunlu trafik poliçesi genel şartları, ehliyet ruhsat fotokopileri suretleri sunulmuş, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının uyap sureti celp edilmiş, davacı sigorta şirketinden ... plakalı aracın ... tarihinde karıştığı kazaya ilişkin hasar dosyası ile ZMSS poliçesinin birer suretleri celp edilmiş, makine mühendisi ekspret ve nörologdan oluşan ikili bilirkişi heyetinden tarafların kusur oranları ve kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediği hususlarında rapor ve ek rapor aldırılmış, tarafların rapor ve ek rapora itirazı üzerine, Ankara ATK Trafik İhtisas dairesinden rapor aldırılmıştır.

Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ... Şirketi tarafından, borçlu .... Şti. Aleyhinde, borçlunun maliki ve işleteni olduğu ve müvekkili şirkete ZMMS ile sigortalı ... plakalı aracın ... tarihinde meydana gelen trafik kazası ile ... plakalı aracın hasarlanmasına sebep olması nedeni ile ödenen bedelin rücusu sebebiyle ... TL asıl alacak, ...TL işlemiş faiz, olmak üzere toplam ... TL toplam alacağın tahsili amacıyla icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde takibe itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Nörolog bilirkişi ... ve sigorta bilirkişisi ... 'ün ... tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; dosya içerisindeki veriler göz önüne alındığında kaza esnasında 2,76 promil alkollü olduğu belirlenen ... plakalı ... marka kamyonet sürücüsü ...'in bu kazayı salt alkolün etkisi altında yaptığı kanaatine varıldığı, aracın uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar sebebiyle rücu edilmesi gerektiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Nörolog bilirkişi ... ve sigorta bilirkişisi ...'ün ... tarihli bilirkişi heyet ek raporunda sonuç olarak; dosya içerisindeki veriler göz önüne alınarak kaza esnasında 2,76 promil alkollü olduğu hesapladıkları ... plakalı ... marka kamyonet sürücüsü ...'in bu kazayı salt alkolün etkisi altında yaptığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesinden aldırılan ... tarihli raporda sonuç olarak; sürücü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'in kusursuz olduğu, zarar yönünden ise; sürücü ...'in dava konusu araçtaki zararın tamamı olan ; %100x...TL = ... TL den sorumlu olduğu, sürücü ...'in kusursuz olduğundan aracındaki zarardan sorumlu olmadığına dair karar verildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

TTK’un 1425/1. Maddesinde “Sigorta poliçesi, tarafların haklarını, temerrüde ilişkin hükümler ile genel ve varsa özel şartları içerir, rahat ve kolay okunacak biçimde düzenlenir.” İfadesi, Sigortacılık Kanun’un 11/1.

Maddesinde “Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir.” İfadesi ve Karayolları Trafik Kanun’un 93. Maddesinin ilk cümlesi “Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır.” İfadesi ile genel şartların yasal dayanaklarını oluşturmaktadır.

Bir başka anlatımla genel şartlar kanunun idareye verdiği yetki çerçevesinde çıkarılmıştır. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi’nin KTK’un 90. Maddesinde ki “genel şartlar” ile ilgili ibareleri iptal etmiş olmasını Anayasa Mahkemesi’nin genel şartlar iptal etmiş gibi genel şartların hiçbir geçerliliğinin olmadığı anlamı çıkarmamak gerekir.

Anayasa Mahkemesi KTK’un 93. Maddesinin birinci cümlesine ilişkin itirazın reddine karar vermekle genel şartların idarece düzenlenmesinin yasal dayanağını ayakta tutmuştur. Bu nedenle açıkça kanuna aykırı olmayan genel şart hükümleri uygulanmalıdır. (Hüseyin TUZTAŞ - Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Üyesi- Anayasa Mahkemesi’nin Karayolları Trafik Kanun’un da Vermiş Olduğu İptal Ve Ret Kararının Sonuçları adlı makaleden )

2918 sayılı Yasanın 91. maddesi uyarınca işletenin sorumluluğunu üstlenen trafik sigortacısı zarar gören kişilere ödeme yaptıktan sonra K.T.K 95. Maddesi ve Trafik Sigortası Genel Şartları B-4 maddesi uyarınca sigorta ettirenden ödediği tazminatı rücuan talep edebilir.(Emsal içtihat; Y. 17. H.D. 07/10/2019 T. 2016/15508 E. 2019/90/40 K. Sayılı ilamı)

K.T.K.'nın 95. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu edilebilecektir.(Emsal içtihat; Y. 17. H.D. 20/11/2018 T. 2016/599 E. 2018/10949 K. Sayılı ilamı)

Rücu alacaklısı olan davacı sigorta şirketinin dava konusu hasar nedeniyle sigortalısına ödeme yaptığı tarih itibariyle rücu borçlusu olan davalıların temerrüde düştüğü gözetilerek faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi olarak kabul edilmiştir. (Emsal içtihat; Y. 17. H.D. 24/02/2020 T. 2018/2389 E. 2020/1984 K. Sayılı ilamı)

Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler incelenmiş,Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası celb edilmiş, dosya bilirkişiye tevdii edilerek kazanın sırf alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediği ve kusur oranı rapor aldırılmış, nörolog, sigorta bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti ... tarihli raporunda kazanın alkolün etkisi ile meydana geldiğini belirtmiş ve yine Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesinden aldırılan ... tarihli raporda sürücü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, dava konusu araçtaki zararın tamamı ... TL olduğu belirtmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın, teminat dışında kalan halleri düzenleyen A.6 maddesinin 1 . fıkrasının (b) bendinde "Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri" hükmüne, sigortanın kapsamını düzenleyen A.3 maddesinde " Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri,

kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." hükmüne, sigorta şirketinin rücu hakkını düzenleyen B.4 maddesinin 3, fıkrasının (c) bendinde "Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar" hükmüne yer verilmiştir.

Karayolları Tarfik Yönetmeliğinin 97 inci maddesinde "Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile kanlarındaki alkol miktarı 0.50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücülerinin ve kanlarındaki alkol miktarı 0.20 promilin üstünde olan diğer araç sürücülerinin karayolunda araç sürmeleri yasaktır." hükmüne yer verilmiştir.

Yapılan yargılama ve toplanan delillerin değerlendirilmesi neticesinde, kazanın sigortalı aracı kullanan davalı sürücünün mevzuatta belirlenen miktarın üzerinde alkollü olarak araç kullanırken meydana geldiği, kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği, kazada sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğu, zorunlu mali mes'uliyet sigortasının sigortalının üçüncü kişilerin zararının kapsadığı, ayrıca kazanın alkolden kaynaklanmış olmasınında sigortalının sorumluluğunu gerektirdiği, sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında sigortalıya müracaat edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiğinden aşağıdaki gibi hüküm tesis olunmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır