Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/256 K.2020/524

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; yetkilisi olduğu ...' nin ... ... deposunda ... tarihinde hırsızlık olayı yaşandığını, şirketin bir takım elektrik tesisat, klima ve şirkete ait olan 2019 yılı Envanter defterinin zayi olduğunu, ilgili defterin zayi olduğunu kapanış tasdiki yaptırabilmek için defterleri yazdırmak amacıyla ... tarihinde arşivde arandığında bulunamaması üzerine fark ettiklerini, 2019 yılı Envanter defteri ile ilgili zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya içerisine, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ...//... soruşturma sayılı dosyası getirtilmiş, Vergi Dairesinden ... A.Ş hakkında vergi incelemesi olup olmadığı sorulmuş ve ilgili belgeler getirtilmiş, mahallinde keşif yapılarak bilirkişiden rapor aldırılmıştır.

Antalya CBS' nin .../... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde, müştekinin ..., suçun açıktan hırsızlık olduğu, ... günü ... ... AŞ' de meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle şirket yetkilisinin şikayetçi olduğu anlaşılmıştır.

Mahallinde, bir mali müşavir bilirkişi ile birlikte keşif yapılmış, mali müşavir bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak, zayi olduğu iddia edilen 2019 yılı Envanter Defterinin Noter Açılış Tasdik onayına ilişkin belgelerin dosya kapsamında görülemediği, Davacının depo olarak kullandığı, bina içinde koli içerisinde bulunan 2019 yılı Envanter Defterinin hırsızlık sonucu zayi olduğu iddiasına zayi belgesi verilip verilmeyeceğinin takdiri sayın mahkemede olmak üzere;

Davacının, 2019 yılı Envanter Defterinin hırsızlık sonucu zayi olduğunu ispatlaması gerektiği,

Davacının zayiyi öğrendikten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebileceği, müracaatın süresinde yapıldığı kanaatinin oluştuğu,

Davacının tuttuğu defterler yönünden VUK'ye göre saklanması konusunda her türlü tedbiri almak zorunda olduğu ancak gereken tüm tedbirlerin alındığının ifade edilemeyeceği,

Davacının depo olarak kullandığı işyerinde meydana gelen açık hırsızlık vakasının faili meçhul olarak polis kayıtlarına geçirildiğinin anlaşıldığı sonuç ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Dava; TTK.nın 82/7 maddesi hükmü gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

TTK 82/7 de öngörülen zayi, tacirin bütün dikkat ve ihtimamı göstermesine rağmen elinde olmayan sebeplerle, saklaması gereken defter ve kayıtların mücbir sebeplere istinaden zayiidir. TTK 18/2.maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

Somut olayda ise, davacı...şirkete ait belge ve ticari defterlerin ticari faaliyetin sürdürüldüğü şirket merkezi dışındaki bir adreste iken çalındığından bahisle zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunulduğu, davacının, tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlü olduğu (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları) gibi, tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğü de bulunduğu,

buna rağmen davacının özenle koruma ve basiretli davranma yükümlülüklerine aykırı davranarak şirkete ait ticari defter ve belgeleri şirket merkezinde saklamadığı, hırsızlık olayı sonrasında da davacının defter ve belgelerinin hırsızlık olayında çalındığına, zayi olduğuna ilişkin her hangi bir tutanak tutulmadığı,

şikayet dilekçesinde ve olay yeri tutanağında buna ilişkin bir tespitin ve beyanın olmadığı gibi davacı...şirket hakkında vergi müfettişlerince hazırlanmış 2013, 2019, 2020 tarihli birden çok vergi denetim raporlarının bulunduğu ve ... sayılı suç duyurusu ile Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettirildiği anlaşıldığından ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)