Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/342 K.2020/662

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde ve duruşmadaki beyanında özetle; Müvekkil şirket yetkilisinin şirkete ait 2017, 2018, 2019 yıllarına ilişkin karar defterlerinin de bulunduğu bilgisayar çantasının ... tarihinde kaybolduğunu ya da çalındığını farkkettiğini, müvekkili şirketin çantayı nerede ve ne zaman kaybettiğini bilmediğini, şirkete ait işlemlerin yapılması sırasında kurum ve kuruluşlardan şirketin karar defteri istenildiğinden müvekkilinin karar defterini çantasında bulundurduğunu belirterek karar defterinin zayi olduğunu gösterir zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK'nın 82/7. Maddesi gereğince açılmış, saklanması zorunlu olan belgeler hakkında açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava HASIMSIZ açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Dosya kapsamına göre; davacı çalındığını veya kaybolduğunu öne sürdüğü karar defterinin, şirkete ait işlemlerin yapılması sırasında muhattabı olduğu kurum ve kuruluşlara ibrazı için bilgisayar çantasında bulunduğunu belirtmiş ise de bunun için ticari defterlerin çantada taşınması gerekmemektedir. Şirket temsilcisinin ticari merkezi dışında bir adreste çanta içerisinde ticari defter saklaması özenli bir davranış olmadığı gibi, ağır kusur oluşturur.

Kayıt ve belgelerin iş merkezi dışında başka bir adreste bulunmasını gerektiren makul bir gerekçe gösterilmemiştir.

(Benzer şekilde Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 2020/1 Esas, 2020/18 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2018/707 Esas, 2019/495 Karar Sayılı ilamları) Talep eden şirketin zayi olduğunu iddia ettiği karar defterini saklamakta basiretli bir tacir gibi davranmadığı, özenle korumadığı anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)