Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/38 K.2021/192

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarihli ... esas ... karar sayılı görevsizlik ilamı ile mahkememize tevzi edilen, Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına verilen davacı vekili dava dilekçesinde özetle;; müvekkilinin aleyhine ... İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde davaya konu borcu kabul etmediklerini, takibe konu sendee dayalı açılan takipte ödeme emri müvekkiline ... tarihinde tebliğ olduğunu, alacaklı tarafından takibe konu olan borcun kaynağını teşkil eden senet ... tarihli olup zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin söz konusu borcu ... tarihinde yapılan anlaşma protokolü başlıklı belge gereği zaten ödediğini, ancak davacı müvekkil ödemeden sonra borca ilişkin senetleri alamadığından söz konusu takip başlatıldığını, ... tarihli protokolde ...

Adına imzalayan yetkili ..., dosyaya delil olarak sundukları Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı dosyasında verdiği ifadesinde "şikayetçi ...'ın borcuna karşılık malı aldıktan 8 ay sonra kendisine üç ayrı senet ve çek verdiğini, senetlerin geldiğinde bankaya teminata kullandığından dolayı ödenmeme nedeniyle protesto olduğunu, bankanın ciranta olarak şikayetçi ... hakkında icra takibi yaptığını, şikayetçinin borcunu ödeyemediği,

buna karşılık ...'un evini alacaklıları olan ...'e verdiğini, anlaşma protokünde taraf olan ve senetleri bankaya temniat olarak veren yetkili ..., gayet açık bir şekilde, davacı müvekkil tarafından borcun ödendiğini, şikayetçi müvekkile ... ...'a senetlerini iade edeceklerini belirttiğini, ancak, davacı müvekkilce dava konusu senteler karşılığı borç ödenmesine ve dava konusu senetler zamanaşımına uğramasına rağmen, müvekkile iade edilmemiş ve ciranta olarak müvekkil aleyhine, davalı banka tarafından icraya konulduğunu, Antalya ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra takibinde ve icraya konu bonoda vekil edenimin davalıya borçlu olmadığının tespitine, İİK'nun 72/5 maddesine göre, kötü niyetil ve haksız hareket eden davalı aleyhine icraya konu takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmişlerdir.

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına verilen Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kredilerine teminat olarak borçlusunun ... olduğunu, bonoyu bankaya sunduğunu, kredi borcunun ödenmemesi üzerine dava dışı ...'ye ihtarname çekildiğini, ardından icra takibi başlatıldığını, senedi ciro yoluyla devralana karşı bedelsizlik iddiası ancak kötü niyetli olması halinde ileri sürülebildiğini, dava konusu çekler ciro yoluyla müvekkil bankaya geçtiğini, söz konusu olay ile müvekkil bankaya arasında nedensillik bağı olmadığından müvekkil bankanın kusurundan ve kötüniyetli olmasından söz edilemediğini, bu nedenle iş bu davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya içerisine Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası celbedilmiş olup incelenmesinde; borçlunun ..., alacaklının ... olduğu, toplam borcun ... TL olduğu görülmüştür.

Dava konusu icra dosyası olan Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında davalı bankanın davacı aleyhine ... TL bedelli ... vade tarihli bonoya dayalı olarak kambiyo senedine özgü olarak takip yaptığı, bonoda keşideci olarak davacı ... olarak imzalandığı, Lehdar olarak ...'nin yer aldığı , bononun tarafları arasında ticari mal alım satımı gerçekleştirildiği, bu nedenle düzenlendiği, dosyada mevcut delillerden anlaşılmaktadır.

Mahkememizce davacı tarafın ticari defter ve belgeleri inceletilerek mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmış, Mali Müşavir bilirkişi ...'ın ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; dava dosyası ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, davacının ticari defterlerine göre, davacının toplam ...-TL tutarında dava dışı ...'den fatura mukabilinde mal satın aldığı,

davacının, dava dışı ...nden fatura mukabilinde satın aldığı mallar karşılığında dava konusu olan ... tanzim tarihli ... vade tarihli ...TL bedelli senedi dava dışı ... de bu senedi ciro ederek davalı bankaya teslim ettiği, davacı ile dava dışı ... ve ... ardasında düzenlenen ... tarihli "Anlaşma Protokolü" başlıklı belge ve Antalya ...

Asliye Ceza Mahkemesi ... esas ... karar sayılı dosyasında ...'nın ifadelerine göre, davacının dava dışı ...'Den fatura mukabilinde satın aldığı toplam ...-TL tutarında mal bedelinin tamamının davacı tarafından ödendiği, dolayısıyla da davacının dava konusu olan ... tanzim tarihli ... vade tarihli ...TL bedelli senede istinaden borcunun kalmadığı, sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 778/1-h maddesi yollamasıyla aynı kanunun 749/1 maddesi "Poliçeyi kabul edene karşı ileri sürülecek poliçeden doğan istemler, vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar." yine aynı kanunun 750/1 maddesi "zamanaşımı; dava açılması, takip talebinde bulunulması, davanın ihbar edilmesi veya alacağın iflas masasına bildirilmesiyle kesilir." hükmünü,

6102 sayılı TTK'nun 689/1 maddesi ""Ciro, "bedeli teminattır", "bedeli rehindir" ibaresini veya rehnetmeyi belirten diğer herhangi bir kaydı içerirse, hamil, poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir; fakat kendisi tarafından yapılan bir ciro ancak tahsil cirosu hükmündedir." yine aynı maddenin (2) fıkrası "Poliçeden sorumlu olanlar, kendileriyle ciranta arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri hamile karşı ileri süremezler; meğerki, hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmünü içermektedir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 01.06.2015 tarihli, 2014/10394 E. 2015/8019 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere 6102 sayılı TTK'nun 689. maddesine göre cironun rehin cirosu olabilmesi için senet üzerinde “bedeli teminattır” "bedeli rehindir” ibaresini veya rehnetmeyi belirten diğer bir kaydı taşıması gerekmektedir. Dava konusu çek üzerinde böyle bir kayıt bulunmadığına göre davalıya yapılan cironun temlik cirosu olduğunun kabulü gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının dava dışı ... verdiği senetin zamanaşımına uğradığını ve ayrıca bedelsiz kaldığını, davalı bankanın çekin bedelsiz kalmasından sorumlu olduğunu iddia ederek eldeki davayı ikame ettiği görülmüştür. Dava ve takip konusu bononun unsurlarının tam olduğu, üç yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, davalı banka, dava konusu senette yetkili son hamil konumunda olduğu anlaşılmıştır.

Senetin incelenmesinde lehtar tarafından davacı bankaya yapılan ciroda herhangi bir açıklama bulunmadığı, rehin cirosu ile verildiğine ilişkin bir ibare olmadığı, cironun tam ciro şeklinde olduğu, bu durumda cironun temlik cirosu olduğu anlaşılmaktadır. Davacının cironun temlik cirosu olmadığı yönünde bir iddiası ve ispatı da bulunmadığı gibi davalı bankanın kötü niyetli olduğunu da ispat edememiştir. Bu nedenlerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Takiple ilgili verilen tedbir kararı uygulanmadığından İİK'nın 72/4. Maddesinde düzenlenen tazminata hükmedilmemiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır