Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/232 K.2021/352

Mahkememizde görülmekte olan yargılamanın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin ... Mah. ... Sk. No: ... adresindeki ofisinde ... tarihinde yangın çıktığını, çıkan yangında bir takım elektronik büro malzemesi, post cihazları ile müvekkili şirketlere ait bazı ticari defter ve faturaların gelir gider belgeleri, personel işyeri özlük dosyalarının yanarak zarar gördüğü ve kullanılamaz hale geldiğini, bunun yanında ortaklık pay, damga vergisi, yönetim kurulu karar defteri, ...-.... yıllarına ait envanter defteri, yevmiye defteri, defteri kebir defterlerinin yandığını belirterek sonuç olarak belirtilen tüm defter belge vb. Kayıtların zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin ... tarihli ... esas, ... karar sayılı ilamında; Davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, mahkememizin davaya bakmakla görevli ve yetkili olduğu anlaşılmakta olup, dava dosyasındaki deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının tacir olup şirkete ait defterlerin şirket merkezinde kalması gerektiği, yangının meydana geldiği prefabrik kulübenin saklama yeri olmaması, davacının basiretli tacir gibi saklama ve özen borcunu yerine getirmediği göz önüne alındığında sübuta ermeyen davanın reddine dair verilen hüküm; davacı vekili tarafından talep edilen yargılamanın yenilenmesi ile yukarıdaki esasa kaydı yapılmıştır.

Davacı vekili ... tarihli yargılamanın yenilenmesi talepli dilekçesinde özetle; Müvekkili hakkında Antalya ... .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açmış oldukları defter zayii davasının, reddine karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, Müvekkil şirketin yetkilisi olan ...’nin yine ortağı ve yetkilisi olduğu ....’nin Antalya ... Asliye ticaret Mahkemesinin ... esas ,... k. sayılı dosyası ile açtığı defter zayii davasının kabul edildiğini ve kesinleştiğini belirterek, Antalya ... .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve ... E ... K. Sayısı ile verilen kararının HMK 'nın 375.Maddesinin/ ı bendi hükümlerine göre kaldırılmasına karar verilerek yargılamanın yenilenmesini talep etmiştir.

Dava, Mahkememizin ... tarih, ... esas- ... karar sayılı dosyasının yargılamasının yenilenmesi istemine ilişkindir.

Yargılamanın yenilenmesi HMK'nın 374 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. HMK'nın 375. maddesinde yargılamanın iadesinin kesin olarak verilen veya kesinleşmiş, olan hükümlere karşı istenebileceği düzenlenmiş olup 375. maddesinde de yargılamanın iadesi sebepleri düzenlenmiştir. Bu maddeye göre yargılamanın iadesi sebepleri şunlardır:

a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması.

b) Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, merciince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması.

c) Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması.

ç) Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması.

Yeni bir senet ya da belgenin ele geçirilmiş olmasının yargılamanın yenilenmesi nedeni olabilmesi için, aşağıdaki koşulların tümünün birlikte gerçekleşmesi gerekir. Buna göre;

1 )Bu senet yada belgenin davaya bakıldığı sırada mevcut olması,

2 )Yeni ele geçirilmiş olan senet veya belgenin, hükmü etkileyecek nitelikte olması,

3 )Bu senet veya belgenin hükmün verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

4 )Bu yeni senet veya belgenin yargılama sırasında bir zorlayıcı nedenden (mücbir sebep) veya lehine hüküm verilen tarafın eyleminden dolayı elde edilememiş olması,

5 )Yargılamanın yenilenmesini isteyen tarafın bu senet veya belgeyi yargılama sırasında elde edememesinde kusurlu olmaması gereklidir.

Buna göre, kendi kusuru ile bu senet veya belgeyi yargılama sırasında elde edememiş ve mahkemeye vermemiş olan taraf yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunamaz.

d) Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olması.

e) İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması.

f) Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması.

Bilirkişinin gerçeğe aykırı rapor vermekten mahkum edilmiş olmasının yargılamanın yenilenmesi nedeni olabilmesi için, aşağıdaki koşulların tümünün birlikte gerçekleşmesi gerekir. Buna göre;

1) Ceza Mahkemesi tarafından verilmiş ve kesinleşmiş ceza mahkumiyeti kararı olması,

2) Ceza Mahkemesi kararının kesinleşmesinin öğrenilmesinden itibaren üç aylık sürede talepte bulunulması gereklidir.

g) Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması.

ğ) Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması.

h) Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş olması.

ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması.

i) Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması.

6100 sayılı HMK'nın 379. maddesinde "(1) Yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme, tarafları davet edip dinledikten sonra; a)Talebin kanuni süre içinde yapılmış olup olmadığını, b)Yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olup olmadığını, c)İleri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin Kanunda yazılı sebeplerden olup olmadığını, kendiliğinden inceler. (2) Bu koşullardan biri eksik ise hâkim davayı esasa girmeden reddeder" hükümleri düzenlenmiştir.

Yargılamanın iadesi sebepleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 375. maddesinde (1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun m. 445) sınırlı olarak sayılmıştır. Bunun dışındaki bir sebepten dolayı, yargılamanın iadesi yoluna gidilemez. Bir başka deyişle, maddede sayılan yargılamanın iadesi sebepleri kıyas yolu ile genişletilemez (Kuru, Baki; Hukuk Muhakemeleri Usulü C. V. 6. Baskı, İstanbul 2001, s. 5171; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10/03/2020 tarih 2019/22-81E. 2020/275K. sayılı kararı aynı mahiyette Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10/03/2020 tarih 2019/22-80E. 2020/274K. sayılı kararı).

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının iadei muhakeme talebinde bulunduğu mahkememizin ... tarih, ... esas, ... karar sayılı dosyasının reddedildiği, karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile istinaf başvuru talebinin kesin olarak ESASTAN REDDİNE karar verilmekle hükmün, ... tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

HMK'nun 374 vd maddeleri gereğince yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilebilmesi için bu yolun işletilmesini isteyen kişinin HMK'nun 375. maddesinde sayılan sebeplere dayanması gerekmektedir. Davacı tarafın talep dilekçesi incelendiğinde, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. ...

K. Sayılı dosya ile ikame edilen defter zayii davasının kabul edildiğini ve bu kararın kesinleştiğini ileri sürerek yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulmuş ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 375. Maddesinin (ı) fıkrasına dayanmış ise de, anılı fıkrada, bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davadan bahsedilmektedir.

Mahkememizin yargılamasının yenilenmesi istenen dosyasının tarafı ile davacının dayanak yaptığı Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. Sayılı dosyasının tarafları farklı olması sebebi ile HMK'nun 375.maddesinde sayılan sebeplerin hiç birisi gerçekleşmediğinden yine HMK 379/2. maddesi gereğince davanın esasa girmeden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur .

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır