Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/569 K.2025/666

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile davalı davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması neticesinde, motosikletin arka kısmında yolcu olarak seyahat eden ...'nun vefat ettiğini, müteveffa ...'nun davacı ... ve ...'in tek oğulları, diğer davacı ...'nin ise erkek kardeşi olduğunu, kazaya karışan ... plakalı motosikletin davalı ... tarafından, ... plakalı aracın ise davalı ... tarafından sigortalandığını, kaza sonucu ...

Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığını ve davalı ... ile davalı ...'ın taksirle ölüme neden olma suçundan cezalandırılması için ... Ağır Ceza Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyası ile dava açılmış olup, davanın henüz sonuçlanmadığını, kazanın o sırada alkollü olduğu sabit olan davalı ... ile davalı ...'ın kusurlu davranışları neticesinde meydana geldiğini, nitekim kazadan sonra tutulan trafik kazası tespit tutanağı ve ...

Ağır Ceza Mahkemesince alınan adli raporda her iki araç sürücüsünün de kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kazanın meydana gelmesinde müteveffa ...'nun herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkillerinin desteklerini çok erken yaşta kaybetmiş olmaları, yaşadıkları acı ve elem nedeniyle, davacı anne ... için ... TL, davacı baba ... için ... TL, davacı kardeş ... için ... TL olmak üzere toplam ...

TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, ayrıca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ve baba için ayrı ayrı ...'er TL olmak üzere toplam ... TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dosya kapsamında öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini ve dosyanın yetkili/görevli ... Mahkemelerine gönderilmesini, dava konusu alacak talepleri zamanaşımına uğradığını, kazaya karışan ... plakalı motosiklet müvekkili şirket tarafından zorunlu ...-... tarihleri arasında, trafik poliçesi ile sigortalı olup poliçe limiti ...

TL olduğunu, davacı tazminat iddiasını ispatlayacak, tazminatın değerini ortaya çıkaracak hiçbir delil, bilgi ve belge sunmadığını, yaşanılan kaza, kaza sonucunda davacılar nezdinde oluşan zarar ve illiyet bağını ortaya koyması gerektiğini, taraflarca getirme ilkesi gereğince davacı tarafın bu açıklamaları ve delillerini sunması gerektiğini, destek motosiklette yolcu konumunda olduğunu, müteveffanın kaza anında koruyucu ekipman takmamış olması sebebi ile müterafik kusur indirimi uygulandığını,

müteveffanın müterafik kusurunun yanında hatır için taşındığı sabit olup verilen zarar miktarı üzerinden hem müterafik kusur hem de hatır taşıması için ayrı ayrı indirim yapılmasını, davacılar tarafından talep edilen manevi tazminat miktarı fahiş bir rakam olup sebepsiz zenginleşmeye sebep olacak tarzda olduğunu, müvekkili şirketin manevi tazminat taleplerinde sorumlu olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Yargılama devam ederken davacılar vekili mahkememize vermiş olduğu ... tarihli dilekçesi ile davalılardan ... ve ... yönünden davadan feragat ettiklerini belirtmesi karşısında; mahkememizin .../... Esas sayılı dava dosyasının ... tarihli celse verilen ... nolu ara kararı uyarınca; davalılar ... ve ... yönünden açılan dava tefrik edilerek mahkememizin .../... esas sırasına kaydının yapıldığı ve ... tarihinde feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ve yargılamaya davalı ... ve ... yönünden devam edilmiştir.

... Ağır Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının uyaptan inelenmesinde; ölenin ..., katılanın ..., ..., katılan sanık ... ve sanığın ..., suçun ... tarihinde meydana gelen Taksirle Ölüme ve Yaralanmaya Neden Olma, Taksirle Ölüme Neden Olma olup yapılan yargılaması neticesinde ... tarihinde sanık ...'e Taksirle Bir Kişinin Ölümüne Neden Olma suçundan 5 yıl 3 ay hapis cezasına, sanık ... hakkında beraat kararı verildiği görülmüştür.

Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının ... tarihli raporunda; "Davalı sürücü ...'in %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'ın %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu rapor edilmiştir.

Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının ... tarihli raporunda; Sürücü ...'ın %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğuna, sürücü ...'in %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu rapor edilmiştir.

Bilirkişi ...'in ... tarihli raporunda özetle; davacı ...'nun destekten yoksun kalma tazminatının toplam ...-TL olduğu, davalılar ...'nin ve ...'in sorumluluğunun toplam tazminat tutarının ...-TL'si ile sınırlı olduğu, davacı ...'nun destekten yoksun kalma tazminatının toplam ...-TL olduğunu, ilgili tazminat miktarından davalıların sorumluluğu; davalılar ...'nin ve ...'in sorumluluğunun toplam tazminat tutarının ...-TL'si ile sınırlı olduğunu, hesaplanan bu zararların toplamının ZMSS sağlık giderleri teminatı limitini (...TL) aşmadığı rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin ... tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ...'na ... TL; davacı baba ...'na ... TL olmak üzere toplam ... TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı anne ... için ... TL; davacı baba ... için ... TL; davacı kardeş ... için ... TL olmak üzere toplam ... TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı ... tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava: ... tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıların talep etmiş oldukları destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

... tarihinde davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile davalı davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması neticesinde, motosikletin arka kısmında yolcu olarak seyahat eden davacıların desteği ...'nun vefat ettiği alınan ATK raporuna göre meydana gelen kazada davalı ...'in %30 (yüzde otuz) oranında, feragat nedeni ile dosyadan tefrikine karar verilen dava dışı ...'ın ise %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu rapor edilmiştir.

Bu durumda alınan ... tarihli aktüerya raporunda davacı ...'nun destekten yoksun kalma tazminatının toplam ...-TL olduğu, davalılar ...'nin ve ...'in sorumluluğunun toplam tazminat tutarının ...-TL'si ile sınırlı olduğu, davacı ...'nun destekten yoksun kalma tazminatının toplam ...-TL olduğunu, ilgili tazminat miktarından davalıların sorumluluğu; davalılar ...'nin ve ...'in sorumluluğunun toplam tazminat tutarının ...-TL'si ile sınırlı olduğunu belirtmekle rapor hükme esas alınmıştır.

Davacıların murisi olan ...'nun yolcu olması nedeni ile hatır taşıması nedeni ile indirim yapılmasına ilişkin talebin incelenmesinde. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nın 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 51) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödemeden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir.

Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.

Somut davada ölen ile davalı sürücü ... arasında arasında yakın akbalık ilişkisi bulunmadığı arkadaş oldukları ve ölenin taşınmasında sürücüden ziyade kendi menfaatinin bulunduğu anlaşılmakla hükmedilecek olan tazminata TBK'nın 51/1.maddesi uyarınca %20 hatır taşıması indirimi de yapılmıştır.

6098 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

Davacının desteğinin kesin ölüm sebebi harici muayene ve tıbbi evraknı bulgularına göre trafik kazasıyla oluşabilir nitelikte genel beden ve kafa travması ile beraber beyin kanaması, beyin doku hasarı ve bunlara bağlı gelişen komplikasyonlar olduğu, yaralanmalarının kafa bölgesinde bulunduğu ve kask takmamış olduğu, olay mahalinde yapılan inceleme tutanağın ve dosyadaki ifadeler ve ölü muayene tutanağından anlaşılmış olup, Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemelerinin yerleşik içtihatları doğrultusunda bilirkişi tarafından hesaplanan tazminat miktarları üzerinden %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Manevi tazminat, TBK 56. Maddesinde düzenleşmiş olup, "Hakim bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerinin göz önünde tutularak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmüne amirdir.

Manevi tazminatın miktarını tayin etme hakimin takdirine bırakılmış bir konu olmakla beraber hükmedilecek miktarın uğranılan zararla orantılı, duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerekir. Takdir edilecek manevi tazminat hakkaniyete uygun olmalıdır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararı karşılaması da amaç edinilmemiştir. Kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir.

Aksine zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmalıdır. Tazminatın sınırı onun amacına uygun olarak belirlenmelidir. Manevi tazminatın takdiri yapılırken tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilmeli, manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir.

Meydana gelen kazada aracın sürücüsünün kusur oranı, ölenin yaşı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile ölene yakınlık dereceleri ve duydukları kederin derecesi dikkate alınarak Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL ve davacı ... için ... TL manevi tazminata hükmedilmiş ve fazlaya ilişkin talepleri reddedilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin 25/12/2024 tarih 2024/29 Esas ve 2024/226 Karar sayılı ilamı ile manevi tazminat davalarında 6100 Sayılı HMK'nın 326/2 maddesince davanın kısmen kabulü halinde yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranına göre paylaştırılacağına ilişkin hükmü iptal edilmişse de.

Söz konusu iptal kararının Resmi Gazete'de yayım tarihinden itibaren 9 ay sonrasında yürürlüğe gireceği kararlaştırılmış olup anılan hüküm 14/03/2025 tarihinde yayımlanmış olup karar tarihi itibari ile henüz yürürlüğe girmediğinden dolayı yargılama giderleri haklılık oranına göre paylaştırılmıştır.

Ancak oran hesaplanırken takdiri indirim olarak uygulanan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimleri nedeni ile her ne kadar maddi tazminat talepleri kısmen kabul edilmişse de bu durum davacıların aleyhine değerlendirilmeyerek hesaplama yapılmıştır.

TBK'nın 117/1 maddesi uyarınca haksız fiilin işlendiği tarihte failler temerrüte düşmüş olacağından, davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan ..., davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren zarar veren aracın ticari nitelikte olması dikkate alınarak maddi tazminatlar yönünden ticari faiziyle, manevi tazminatlar yönünden ise yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸ e-imzalıdır · Üye ... · ¸ e-imzalıdır · Üye ... · ¸ e-imzalıdır · Katip ... · ¸ e-imzalıdır