Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/338 K.2024/556

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... sektöründe faaliyet gösteren ...

İşletmeciliği yaptığını, evrakların bulunduğu odada gerçekleşen su baskını nedeniyle bazı evrakların zayi olduğunu ancak hangi evrakların zayi olduğunu anlayamadıklarını, müvekkili şirket ortaklarından ... hisse devri yapmak istediğinden "Limited Şirket Ortaklar Pay Defteri'ne " ihtiyaç duyulduğunu, eski muhasebecinin tüm evrakları yeni muhasebeciye teslim ettiğini, yeni muhasebecide tüm evrakların eksiksiz bulunduğunu ancak Limited Şirket Ortaklar Pay Defterinin kendisinde olmadığının bildirildiğini, araştırmalar soncunda ... günü otel müdürü belki su baskınında kaybolmuş olabileceğini söylediğini,

ancak yıllar önce olmuş olan su baskını hakkında net bir bilginin olmadığını, öğrenme tarihi olan ... tarihinde dava açıldığını bildirerek evrakların bulunduğu odada su basması sonucunda zayi olan Limited Şirket Ortaklar Pay Defterinin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce ... tarihinde dinlenen tanık ..., "ben davacı şirkette yaklaşık 6 senedir çalışmaktayım, yaklaşık 2 sene önce arşiv odasından güneş enerjisi tesisat borusu geçiyordu, orada bir patlama meydana gelmiş, biz yaklaşık 4 saat sonra farkettik, yetkili müdürlere haber verdik, arşiv odasında ıslanıp zayi olan evrakları çöpe attık, sağlam kalan evrakları başka bir odaya taşıdık, başkaca bilgim, görgüm yoktur," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce ... tarihinde dinlenen tanık ..., "ben davacı şirkette ...'ten beri yetkili müdür olarak çalışmaktayım, şirket defterlerimiz evrak odasında bulunuyordu, genelde her gün kullanmadığımız evraklarımızı evrak odasında muhafaza ederiz, yaklaşık 2 yıl önce su sızıntısı veya su basması gibi bir şey olmuş, ben görmedim, ben her gün şirkette fiili olarak bulunmuyorum, bana haber verdiler, ben çok önemsemedim, çünkü genelde günlük olarak kullanmadığımız evrakların bulunduğu odaydı, şirketin büyük ortağı hisselerini oğluna devretmek istediğinde pay defterine ihtiyacımız oldu, o zaman su baskını olan odada pay defterinin zayi olmuş olabileceğini düşündük, defterin başka bir yerde olma ihtimali yok, ... aylarının başlarındaydı" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dava; TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca açılan zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde. TTK'nın 82/7. maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi belgesi verilmesine ilişkin dava açılabileceği öngörülmüştür.

Hak düşürücü süre mahkemece re'sen gözönünde tutulması gereken dava şartlarından olup, tüm dosya kapsamı ve mahkemece dinlenen tanık beyanları doğrultusunda davacı şirkette yıllar önce sel olayı yaşandığı ve şirkete ait pay defterinin zayi olduğu, bu durumun ortaklar pay defterine ihtiyaç duydukları ... tarihinde fark edildiği iddiasıyla dava açılmışsa da davacı yanın tacir olduğu,

ticari defter ve belgelerin saklanması için basiretli ve tedbirli davranması gerektiği, şirkette yaşanan sel olayının tanık ...'ın "yaklaşık 2 sene önce arşiv odasından güneş enerjisi tesisat borusu geçiyordu, orada bir patlama meydana gelmiş, biz yaklaşık 4 saat sonra farkettik, yetkili müdürlere haber verdik, arşiv odasında ıslanıp zayi olan evrakları çöpe attık, sağlam kalan evrakları başka bir odaya taşıdık" ve tanık ...'nun " yaklaşık 2 yıl önce su sızıntısı veya su basması gibi bir şey olmuş, ben görmedim " şeklindeki beyanından anlaşılacağı üzere yaklaşık 2 yıl önce gerçekleştiği,

davacı şirket ve yetkililerinin su baskınından 2 yıl önce haberdar oldukları, aynı tarihte ticari defter ve belgelerin zayi olup olmadığını denetlemesi gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarihli, ... Esas ve ...

Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, TTK'nın 82/7. maddesinde belirtilen öğrenmenin davacı şirket temsilcisinin ticari belge ve defterlerin kaybolduğunu bilebilir hale gelmesi ile gerçekleştiğinin kabulünün gerekeceği, bu hali ile öğrenmenin yaklaşık 2 yıl önce gerçekleştiğinin kabulü ile davanın yasada belirtilen 30 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından; davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)