İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/339 K.2024/1364

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.12.2023 tarih 2023/510 E. 2023/928 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin iptali talep edilen 24.04.2023 tarihli 2022 yılı olağan genel kurul toplantı tarihindeki yönetim kurulu üyesi ve başkanı olduğunu, gündemin 5. maddesinin "2022 yılı Bilanço ve Gelir-Gider tablosunun okunması sırasıyla görüşülmesi ve ayrı ayrı kabulünün oylanması ve ibra edilmesi" şeklinde olduğunu, toplantı öncesi 14 ortak imzalı "Hesap tetkik komisyonu kurulması,

gündemin 5. maddesine eklenmesi" konulu yazılı önerge verildiğini, bu önergenin 27 red 40 kabul oyu ile gündeme eklendiğini, ancak 5. maddedeki kararın 2022 yılına ait bilanço ve gelir - gider tabloların ibra edilip edilmediği hususlarını ihtiva etmediğini, 24/04/2023 tarihli toplantı öncesinde verilen önerge ile gündeme eklenmesi kabul edilen yazılı önerge uyarınca gündemin 5. maddesinde 2022 yılı bilanço ve gelir gider tablolarının okunması sırasıyla görüşülmesi ve ayrı ayrı kabulünün oylanması ve ibra edilmesinin kanuna ve ana sözleşmeye uygun şekilde görüşülüp karara bağlanmadan,

yazılı önerge ile eklenen kısmın görüşülüp karara bağlanamayacağını, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılmasına dair bir önerge veya kararın da bulunmadığını, kanuna ve ana sözleşmeye uygun şekilde bir kabul oylamasının yapılmamasının ve ibra hususunun sonuca bağlanmamasının açıkça kanuna aykırılık teşkil ettiğini, ayrıca hesap tetkik komisyonu üyelerinin denetleme organı üyelerinin taşımaları gereken nitelikleri taşıyıp taşımadıklarının ve komisyon üyesi olup olamayacaklarının tespitinin yapılmadığını, bu nedenle de genel kurul kararının kanuna ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğunu iddia ederek,

davalı kooperatifin 24/04/2023 tarihli genel kurul toplantısının 5. maddesinin ve bu madde ile alınan kararların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, genel kurul toplantısında gündemin 5. maddesinde yer alan 2022 yılı bilanço ve gelir - gider tablolarının okunmuş olduğunu, tablolara ilişkin görüşmenin de açıldığını, toplantı tutanağı ile bu hususların sabit olduğunu ancak sehven oylama sonucunun tutanağa geçmediğini, hesap tetkik komisyonunun görev ve yetkilerinin kimlerin seçilebileceği yönündeki iddia ve itirazları yerinde olmadığını, ihtiyati tedbirin şartlarının oluşmadığını, genel kurul kararının yürütülmesinin geri bırakılması için verilecek bir kararın ihsas-ı rey anlamına geleceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalı kooperatifin 2022 hesap yılına ait 24.04.2023 tarihli genel kurulunun 5. maddesinde belirtilen 2022 yılı bilanço ve gelir-gider tabloları ile ilgili alınan bir karar olmadığından 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi gereğince davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunmaması nedeniyle davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine.

Davacının, davalı kooperatifin 2022 hesap yılına ait 24.04.2023 tarihli genel kurulunun 5. maddesinde belirtilen hesap tetkik komisyonun seçilmesi ile ilgili karara red oyu verdiğini açık açık belirtip oylamadan sonra da muhalefetini tutanağa geçirmediği gerekçesiyle, 6102 sayılı TTK'nın 446/1 (a) maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, hesap tetkik komisyonu seçilmesi kararına yönelik davanın usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, TTK'nın "İptal davası açabilecek kişiler" başlıklı 446/1-d maddesi gereğince yönetim kurulu üyelerinden her birinin olumsuz oy kullanma veya muhalefetini tutanağa geçirtme şartına bağlı olmaksızın iptal davası açma hakkının bulunduğunu, 24/04/2023 tarihli Genel Kurul toplantısının 5. maddesinde Bilanço ve Gelir-Gider Tablolarının görüşülmesi hususunda anılan kanun maddelerine uygun şekilde alınmış bir karar bulunmadığını, açıkça kanuna ve ana sözleşmeye aykırı hareket edildiğini,

24/04/2023 tarihli toplantı öncesi 14 ortak imzalı verilen ve gündeme eklenmesi kabul edilen yazılı önergenin "hesap tetkik komisyonu kurulması, gündemin 5. maddesine eklenmesine" konulu olduğunu, böylece gündemin 5. maddesinin ortaklara toplantı tarihi öncesi tebliğ edilen metninde yer alan kısmı (Gündem 5. madde:"2022 yılı Bilanço ve Gelir-Gider Tablosunun okunması sırasıyla görüşülmesi ve ayrı ayrı kabulünün oylanması ve ibra edilmesi") kanuna ve ana sözleşmeye uygun şekilde görüşülüp karara bağlanmadan, yazılı önerge ile 5. maddeye eklenen kısmın görüşülüp karara bağlanamayacağını,

oysa bilanço ve gelir-gider tablolarının oylamasının ayrı ayrı usulünce gerçekleştirilmediğini, bilanço ve gelir-gider tablolarına dair ibra hususunun da kararda yer almadığını, hesap tetkik komisyonunun bilanço ve gelir gider tablolarının kabul oylamasının ve bilanço ve gelir-gider tablolarının ibra edilip edilmemesi sonucuna bağlı olarak kurulacak bir komisyon olduğunu, bilanço ve gelir-gider tablolarının kabulü/ibrası hususunda olumlu/olumsuz bir karar alınmadan kurulmasının mümkün olmadığını, iyiniyet kuralına aykırı olduğunu,

bilanço ve gelir-gider tablolarına dair kabul oylaması/ibra konularında kanuna uygun karar alınmaması ve hesap tetkik komisyonu kurulmasına ilişkin genel kurul kararının kanuna ve ana sözleşmeye aykırı olduğunu, ihtiyati tedbire itirazın kabulüne ilişkin ara kararın da hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, genel kurul kararının iptali istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesinde yapılan atıf nedeniyle somut olayda uygulanması gereken TTK'nın 446. maddesinde, genel kurul kararına karşı iptal davası açabilecek kişiler "a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın;

çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri, c) Yönetim kurulu, d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri" şeklinde sayılmış olup; davacı, davalı kooperatifte hem ortak hem de yönetim kurulu üyesidir.

İptali talep edilen 5. madde kapsamında alınan kararların içeriği itibariyle TTK'nın 446. maddesi uyarınca kararın yerine getirilmesi davacının kişisel sorumluluğuna sebep olmayacağı için yönetim kurulu üyesi sıfatıyla aktif dava ehliyetinden söz edilemez. Bu nedenle 24.04.2023 tarihli genel kurulun 5. maddesinde belirtilen hesap tetkik komisyonu seçilmesi ile ilgili kararın iptali istemine yönelik davanın reddine karar verilmesi isabetlidir.

Yine aynı maddede 2022 yılı bilanço ve gelir-gider tabloları ile ilgili alınan bir karar bulunmadığından bu maddenin iptali gerektiği yönündeki iddia bakımından davacının hukuki yararının bulunmadığı kanaatine varılmakla, ilk derece mahkemesince bu talep yönünden de davanın reddine karar verilmiş olması isabetli olup, istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.