İçeriğe geç
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU
Uzmanlık
  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık
  • Şirket Danışmanlığı
  • Marka Hukuku
  • Telif Hukuku
  • Tahkim Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
Makaleler
  • Tüm Makaleler
  • Aile Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku
  • İdare ve Vergi Hukuku
  • Dolandırıcılık ve İBAN Mağduriyeti
  • Miras Hukuku
  • Trafik Hukuku
  • KVKK ve Veri Koruma Hukuku
  • Yapay Zeka ve Web3 Hukuku
  • Enerji ve Çevre Hukuku
  • Silah Suçları
  • Arabuluculuk
  • Ceza Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Medeni Hukuk
  • AİHM ve Anayasa Mahkemesi Başvuru
  • Delil Hukuku ve Emsal Kararlar
  • İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
  • İcra ve İflas Hukuku
  • Sağlık Hukuku ve Malpraktis
  • Fikri Mülkiyet, Marka ve Patent Hukuku
  • Uyuşturucu Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Kripto Para Hukuku
  • Borçlar Hukuku
  • Mevzuat ve Yargıtay Kararları
  • Forex Hukuku
  • Ticaret Hukuku
  • Tüketici Hukuku
  • Sigorta Hukuku
  • Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
  • Örgütlü Suçlar
Kaynaklar

NE YAPMALIYIM?

  • Ne Yapmalıyım?
  • Avukat Seçme Rehberi
  • Uzaktan Temsil
  • Arabuluculuk

MEVZUAT

  • TCK Rehberi
  • CMK Rehberi
  • HMK Rehberi
  • Mevzuat

HUKUKI SÖZLÜK

  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Dilekçeler
  • İnfaz Hesaplama
Karar Arşivi
  • Yargıtay Kararları
  • Danıştay Kararları
  • AYM Bireysel Başvuru
  • AYM Norm Denetimi
  • İstinaf (BAM) Kararları
  • İlk Derece Mahkeme Kararları
  • Karar Arama
Vaka Sonuçları
Hakkımızda
  • Büro Profili
  • Özgeçmiş
  • Medyada Biz
  • Çalışma İlkelerimiz
  • Çalışma Metodolojimiz
  • Online Danışmanlık
  • Ödeme
  • Kariyer
İletişim
  1. Anasayfa
  2. /İlk Derece Mahkeme Kararları
  3. /Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/650 K.2025/812

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Esas2024/650Karar2025/812Tarih12 Kasım 2025Okuma8 dk · 1.503 kelime

KÜNYE

T.C. Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

Esas No
2024/650
Karar No
2025/812
Karar tarihi
12 Kasım 2025
Esas no
2023/292 Esas
Karar no
2025/810
Dava
Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
Dava tarihi
01/05/2023
Karar metni, UYAP Emsal Karar Arama kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

1.503 kelime·8 dk okuma·1 bölüm

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkillerinin murisi sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile ...’in kullandığı ... plakalı aracın ... kavşağı ve ... ...

Caddesi’nin kesiştiği noktada çarpışması sonucu ...’ın ölümü ve karşı araç sürücüsü ...’in yanında bulunan yolcu ...’in yaralandığı ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, karşı araç sürücüsü ...'in sürücülere ait asli kusurlardan 47/1-b kusurunu ihlalden asli oranda kusurlu, sürücü ...’ın ise kazada kusuru olmadığı kanaatine varıldığını, ceza dosyasındda yargılama sırasında müvekkillerinin murisi ...'ın kazada asli kusurlu olduğunu, ...'in tali kusurlu olduğu yönünde rapor düzenlendiğini, ceza dosyasında tespit edilen kusur oranının Yargıtay aşamasından geçip kesinleştiğini,

karşı taraf ... ve karşı tarafın ZMMS'ne karşı açılan tazminat davasının görüldüğü Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../...

E. Sayılı dosyada ise bilirkişi tarafından karşı taraf ...'in %25, müvekkillerin murisi ...'ın %75 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ...'ın kullandığı ... plakalı aracın ZMMS'si ... poliçe numarası ile davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiğini, müvekkillerinin zarar gören 3. Kişi konumunda olduklarını ve murislerinin kazanın oluşumundaki kusurundan etkilenmediklerini, müvekkillerinin destekten yoksun kalma nedeniyle oluşan toplam zararın yaklaşık ...-TL üzerinde olduğunu, müvekkilinin murisinin kullandığı ... plakalı aracın ZMMS'si ...'ye tarafımızdan iadeli taahhütlü mektupla başvuruda bulunulduğunu,

başvurunun ... tarihinde sigorta şirketine ulaştığını, ancak herhangi cevap verilmediğini, davalı ...

A.Ş: tarafından meydana gelen kazaya ilişkin hasar dosyası açıldığını, ...'in aracında oluşan maddi zarar ve diğer araçta yer alan yolcu ...'de oluşan sakatlık neticesinde tazminat ödemesi yapıldığını, taleplere ilişkin Antalya Arabuluculuk Bürosu ... başvuru tarihli, .../... başvuru numaralı dosya ile başvuruda bulunulduğunu ancak olumsuz sonuçlandığını, bu nedenlerle trafik kazasında vefat eden ...'ın desteğinden yoksun kalan davacılar için 6100 sayılı Yasa'nın 107.

Maddesine göre işmdilik ...-TL destekten yoksun kalma t azminatının temerrüd tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecekyasal faizi ile birlikte davalıya ödetilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle;Huzurdaki başvurunun anılan zamanaşımı süreleri geçtikten sonra açıldığını bu nedenle zamanaşımı itirazları doğrultusunda davanın reddinin gerektiğini, yeni düzenlemeye göre zarar görenlerin doğrudan dava açma hakkının ortadan kaldırıldığını, dava öncesinde sigorta kuruluşu'na başvuru zorunluluğunun getirildiğini, haliyle başvurunun tam yapılması gerektiğini, başvuran tarafından geçerli başvuru yapılmadığını, müvekkili şirkete yaptığı başvuruda eksik belgeler bulunduğunu bu nedenle dava şartı yokluğundan usulden ret kararı verilmesi gerektiğini,

sigortalı aracın sürücüsünün kusuru yoksa işletene düşen bir sorumluluğunun olmadığını, kaza tespit tutanağı incelendiğinhde sigortalı araç sürücüsününün kusursuz olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğnun bulunmadığını, kaza esnasında müteveffanın emniyet kemerinin takılı olup olmadığının araştırılması gerektiğini, bu hususun kaza tespti tutanağında belirlenemediğini, destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılırken, davacıların müvekkili sigorta şirketine başvuru tarihi verileri esas alınması gerektiğini,bu nedenlerle usule ilişkin itirazların dikkate alınarak davanın reddini,

kabul anlamına gelmemekle birlikte, alanında uzman bilirkişilerce azami poliçe limitleri ve aktüerya kuralları gözetilerek hesaplama yapılmasını, davacıların müvekkili sigorta şirketine başvurusu ile yapılan ödemenin talebi karşılayıp karşılamadığının tespitini, maddi tazminat talebinin başvuru tarihine göre karşılandığının tespiti halinde davanın reddine karar verilmesini, aleyhlerine hüküm kurulmaması halinde yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletlimesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; destekten yoksunluk kalma tazminatına ilişkindir.

Aktüer bilirkişi ... tarafından hazırlanan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "a) Hukuki takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin yeni tarihli içtihatları çerçevesinde hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu, Progresif Rant Metodu, %10 artırma ve iskonto hesabı kullanıldığı; detaylı hesaplama tablolarının işbu rapora eklendiği; b) Desteğin kusursuz olduğunun kabulü halinde tazminat hesabına gerek olmayacağından, yalnızca desteğin %75 kusurlu olduğu seçeneğe göre hesaplama yapıldığı; c) Davacıların, desteğin %75 oranındaki kusur oranına denk gelen zararlarının toplamının ZMSS ölüm teminatı limitini (...

TL) aştığı, buna göre KTK m. 96 uyarınca davacıların ZMSS ölüm teminatı kapsamında talep edebilecekleri limitlerin; ➢ Davacı ... için ... TL, ➢ Davacı ... için ... TL, ➢ Davacı ... için ... TL, ➢ Davacı ... için ... TL, ➢ Davacı ... için ...

TL ile sınırlı olduğu; d) Davacı ... ve ... için kaza tarihindeki yaşları ve yükseköğrenim gördüklerine dair bir bilgi ve belgeye rastlanmaması nedenleriyle destek payı ayrılmadığı ve dolayısıyla bu davacıların hesaplanabilir destekten yoksun kalma zararının bulunmadığı " sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Aktüer bilirkişi ... tarafından hazırlanan ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "a) Dava dışı ...

A.Ş.’nin ödeme yaptığı tarihe göre yapılan hesaplama neticesinde; yapılan ödemenin davacıların zararlarını karşılamadığının tespit edildiği; b) Desteğin kusursuz olduğunun kabulü halinde tazminat hesabına gerek olmayacağından, yalnızca desteğin %75 kusurlu olduğu seçeneğe göre hesaplama yapıldığı; c) Davacıların, desteğin %75 oranındaki kusur oranına denk gelen zararlarının toplamının ZMSS ölüm teminatı limitini (...

TL) aştığı, buna göre KTK m. 96 uyarınca davacıların ZMSS ölüm teminatı kapsamında talep edebilecekleri destekten yoksun kalma tazminatlarının; ➢ Davacı ... için ... TL, ➢ Davacı ... için ... TL, ➢ Davacı ... için ... TL, ➢ Davacı ... için ... TL, ➢ Davacı ... için ...

TL ile sınırlı olduğu; d) Kök raporda detaylıca izah edildiği üzere, davacılar ... ve ... için kaza tarihindeki yaşları ve yükseköğrenim gördüklerine dair bir bilgi ve belgeye rastlanmaması nedenleriyle destek payı ayrılmadığı ve dolayısıyla bu davacıların hesaplanabilir destekten yoksun kalma zararının bulunmadığı yönünde" sonuç ve kanatine varılmıştır.

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... E. ve .../... sayılı dosyasının incelenmesinde;Davacılarının ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., davalısının ... A.Ş.

Ve ..., davanın Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) olduğu, ... tarihinde "A-1-Davacıların destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin poliçe sınırları içindeki kısmının feragat nedeniyle fazlaya ilişkin kısmının ise esastan reddine, B-1-Davacıların dava konusu kaza sebebiyle yakınlarını kaybetmiş olmaları gözetilerek manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne;Davacılardan ... için ... TL, diğer her bir davacı içen ...

TL olmak üzere toplam ... TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza tarihi olan ..., davalı sigorta şirketinden İMMS sigorta poliçesi kapsamında ve sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere ihbar tarihini takip eden 8. Günün sonu olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınıp davacılara ayrı ayrı verilmesine, Fazlaya dair taleplerinin reddine," karar verildiği, hükmün istinaf edilmesi üzerine ... tarih ve .../... Esas- .../...

Karar sayılı kararın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilmiş olmakla Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından sunulan değer arttırım dilekçesi ile;Dava değerinde belirttikleri her bir kalemin bilirkişi raporu doğrultusunda toplam ... TL’den ... TL’ye arttılmasını, arttırdığımız ... TL’nin eksin harcının hesaplanıp tarafımıza tamamlattırılmasını, ... TL’nin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı, davacı ...'ın maliki olduğu ve davacıların murisi ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki ... Plaka sayılı aracın çarpışması sonucu davacıların desteği ...'ın vefat ettiği, dava konusu olay nedeniyle Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında ... plakalı aracın ZMMS'sı ... A.Ş. ile sulh olunduğu ve ... tarafından sigortalısının kusuru (%25) oranında davacılara ... TL ödeme yapıldığının anlaşıldığı, dosyamız kapsamında alınan ve mahkememizce de benimsenen ... tarihli aktüerya bilirkişisi tarafından tanzim edilen ek raporda, dava dışı ...

A.Ş.’nin ödeme yaptığı tarihe göre yapılan hesaplama neticesinde yapılan ödemenin davacıların zararlarını karşılamadığı, davacıların, desteğin %75 oranındaki kusur oranına denk gelen zararlarının toplamının ZMSS ölüm teminatı limitini (... TL) aştığı, davacıların teminat kapsamında talep edebilecekleri destekten yoksun kalma tazminatlarının davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, ve davacı ... için ...

TL olduğu, davalının belirlenen bu zarardan ZMMS sigortacısı sıfatıyla TBK, KTK ve ZMMS genel şartları uyarınca sorumlu olduğu, davacı ...'ın ve davacı ...'ın ise kaza tarihindeki yaşları dikkate alınarak hesaplanabilir destekten yoksun kalma zararının bulunmadığının tespit edildiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

SONUÇ / HÜKÜM

HÜKÜM

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile,

-Davacı ... için ...-TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı ... için ...-TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı ... için ...-TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı ... için ...-TL destekten yoksun kalma tazminatının ve davacı ... için ...-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigortadan temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine,

-Davalı ... şirketinin kaza tarihi itibariyle geçerli sigorta teminatı limitiyle (...-TL) sınırlı sorumlu tutulmasına,

-Davacı ... ... ve Davacı ... ...'ın destekten yoksun kalma tazminatı talebinin REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan ... TL peşin harcın+tamamlama harcın mahsubu ile bakiye ...-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3-İş bu dava dosyasında davacı tarafından peşin yatırılan gider avansından kullanılan tebligat, yazışma, bilirkişi ücretleri toplamı ...-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

4-Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin harç, ...-TL tamamlama harcı ile ...-TL başvurma harcı olmak üzere toplam ... -TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden Karar Tarihinde Yürürlükte Bulunan AAÜT'ye göre ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

6-Davalı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden Karar Tarihinde Yürürlükte Bulunan AAÜT'ye göre ... TL vekalet ücretinin davacı ... ve davacı ...'dan alınarak davalıya verilmesine,

7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ...-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2025

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza

Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/650, K. 2025/812, 12 Kasım 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama

Bu karar size uygun mu?

Davanızda bu kararın emsal değerini değerlendirmek için avukat desteği alın.

Görüşme Planla

Karar Bilgileri

Mercii
Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2024/650
Karar No
2025/812
Tarih
12 Kasım 2025

İlgili Kararlar

  • İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/651 K.2025/783
  • İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/651 K.2025/770
  • Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/652 K.2025/894
  • İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/652 K.2025/879
  • İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/652 K.2025/1599
  • İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/653 K.2025/834

Tüm Arşiv

İlk Derece Mahkeme KararlarıYargıtay Kararları
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU

Siber suç ve ağır ceza odaklı butik hukuk bürosu. Bilişim, kripto ve dolandırıcılık mağduriyeti ile trafik kazası davalarında uzman avukatlık desteği.

InstagramLinkedIn

Hukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

MENÜ

  • Anasayfa
  • Uzmanlık Alanı
  • Makaleler
  • Makale Arşivi
  • Online Danışmanlık
  • Hakkımızda
  • Medyada Biz
  • Kariyer
  • Ödeme
  • İletişim

UZMANLIK

  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık

HUKUKI KAYNAKLAR

  • Ne Yapmalıyım?
  • Uzaktan Temsil
  • Avukat Seçme Rehberi
  • International
  • Dilekçe şablonları
  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Yargıtay Kararları
  • İnfaz Hesaplama
  • Arabuluculuk
  • llms.txt(AI keşif)

POPÜLER ARAMALAR

  • Siber Suç Avukatı
  • Dolandırıcılık Avukatı
  • Ağır Ceza Avukatı
  • Ceza Avukatı
  • Ceza Soruşturması Avukatı
  • IBAN Mağduru
  • Uyuşturucu Suçları Avukatı
  • Cinayet Avukatı

İLETIŞIM

  • Turkiye
  • 0 (850) 308 38 83
  • 0 (850) 308 38 83
  • [email protected]
  • Pazartesi — Cuma · 09:00 – 18:00

Aycan Ceylan

Hukuki Uyarı: Bu sitedeki tüm içerik, görsel ve veriler telif hakkı ile korunmaktadır. Sayfa kaynağını görüntüleme, sağ tıklama, kopyalama, öğeyi denetleme (DevTools) ve scraping dahil tüm kullanıcı etkileşimleri 6698 sayılı KVKK ve 5651/5237 sayılı Kanunlar uyarınca IP adresi, oturum bilgisi, tarayıcı/cihaz bilgileri ile birlikte loglanmaktadır. İzinsiz veri çekilmesi, kopyalanması veya tersine mühendislik halinde yasal işlem başlatılır. © Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.
© 2025 Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.KVKK Aydınlatma MetniHukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

KVKK Bilgilendirmesi

Bu site deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanır. Devam ederek kabul etmiş sayılırsınız. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde, kişisel verilerinizin KVKK aydınlatma metni kapsamında işlendiğini kabul etmiş sayılırsınız.

KVKK Aydınlatma Metni
1. Format
2. Tarih / Saat
3. Bilgiler

Görüşme formatını seçin

Tarih ve saat seçin

Randevu en az 30 dakika sonrası için verilebilir. Ofis saatleri: Pzt–Cum 09:00 – 18:00.

İletişim bilgileriniz

Randevunuz alınacak ve ödeme işlemi için sizi telefonunuzdan arayacağız.