Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/851 K.2025/769

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: "Davacı müvekkili, ... tarihinde davalı ...'den ... kilometre araç satın aldığını, aracın ...

Plakalı, ... marka, ... model, ... cins, ... motor nolu, ... şasi numaralı olduğunu, aracın satın alınmasından bu yana herhangi bir parça ve aksamında müdahalede bulunulmadığı gibi tramer kaydı da olmadığını, araçta değişen, sökülen ve boyanan parça olmaması beklentisi içinde sıfır km araç satın alan davacı müvekkili, aracı teslim aldıktan bir süre sonra sıfır araçta olmaması gereken hatalar farkettiğini, araç ekspertize götürüldüğünde araçta fabrika üretiminden kaynaklı kusurlar olduğu tespit edildiğini, ekspertiz raporuna göre; sağ ön kapı gergisinin kontrol edilmesi gerektiği, sağ arka çamurlukta iç kısmın ezik olduğu,

motor kaputunda tutma menteşesinin ezik olduğu, sağ marşbiyel ve sol marşbiyelin kaplama olduğu tespit edildiğini, satılan malın gizli ayıplı olmakla müvekkili şirket araçtaki hataları fark eder etmez önce mail yolu ile davalı şirkete bildirildiğini, dönüş olmaması üzerine ... ...

Noterliği ... no ve ... tarihli İhtarname uyarınca davalılara ayıplı malın misli ile değiştirilmesi için ihtarda bulunulduğunu ancak herhangi bir dönüt alamadığını, söz konusu ihtara da dönüş olmayınca eldeki iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkilinin yaşadığı durumun aracın satış fiyatını düşürdüğü ve satışını zorlaştırdığını, davacı müvekkilinin dürüstlük kuralı gereğince beklediği vasıfların satılanda bulunmaması ve satılanın kullanım amacı bakımından taşıması gereken vasıfları taşımadığını, davaya konu olayda araçta bulunan gizli ayıbın olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacağını,

... yetkili servisinin araçta bulunan kusurları kabul ettiğini, ... müşteri hizmetleri araçta bulunan kusurları gidermeyi ve birtakım hediye promosyonlar vermeyi teklif etmiş ise de söz konusu hususlar aracın değerini önemli ölçüde etkilediğini, sonrasında aracın misliyle değişimini yapabileceklerini söylemelerine rağmen ilerleyen süreçte hiçbir gelişme olmadığını, araçtaki hasarların gözle görülmesinin mümkün olmadığını ve inceleme yapılması gerektiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme hakkı neticesinde ayıplı aracın misliyle değiştirilmesine,

mümkün değil ise araç bedelinin tarafların tacir olması sebebiyle temerrüt tarihinden itibaren işletilecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıya iadesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle: " Davacı tarafça müvekkili şirketten satın alınan ... plakalı araca ilişkin olarak ayıplı satıldığı iddiası ile ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayanılarak alacak davası açıldığını, davacının satın almış olduğu araçta fabrika üretiminden kaynaklı kusurlar olduğunu beyan ettiklerini, müvekkilinin davaya konu aracın üreticisi olmadığını, müvekkilinin sadece araçların satışını gerçekleştiren yetkili bayi konumunda olduğunu, araçların üretimini ve dağıtımı yapan ... olduğunu,

müvekkili şirketin üretim süreçlerine dahli ve etkisi söz konusu olmadığından üretim kaynaklı kusurlardan sorumlu tutulması söz konusu olamayacağını, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, aracın kusurlu olması nedeniyle böyle bir davanın açılması şartları oluştuğunu bu nedenle davacı taraf gerekli olan ihbar ve ihtar yükümlülüğününü de yerine getirmediğini, davacı müvekkili şirket ile davalının şirket olmaları nedeniyle söz konusu satım işleminin ticari satım olduğunu,

davacı taraf aracı muayene ettirme yükümlülüğü üzerinde olmasına rağmen bu yükümlülüğü yerine getirmemesinin taraflarınca atfedilecek bir kusur olmadığını, davacının davasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle davanın usulden reddine, davanın ...'ye ihbarına, davacının haksız davasının reddine, yargılama giderleri ile yasal avukatlık ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme kalemince ... plakalı aracın aktif/pasif maliklik bilgilerinin Uyap ortamından temin edilmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. ... ... Noterliği'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Dava konusu aracın incelenmesi için ... tarihinde mahallinde keşif yapılmıştır.

Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ın ... tarihli raporunda özetle: " Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki dava konusu aracın kilometre düzeyi, hasarlı parçalar, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle aracın mevcut haliyle üzerinde fiziki olarak yaptığım incelemeler sonucunda.

Davacının otomobil konusunda uzman olmadığı için Yukarıda detayları açıklanan tespit sonucu belirlenen hasarları tespit edemeyeceği, değerlendirildiğinden aracın gizli ayıplı ve kusurlu olarak satıldığı, görüş ve kanaatine varılmıştır. " şeklinde rapor edilmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ın ... tarihli ek raporunda özetle: " Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, Dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda; Yapılan değerlendirmeler sonucunda ... plakalı aracın ayıplı olarak değer kaybının ...-TL (... LİRA) olduğu, Görüş ve kanaatine varılmıştır. " şeklinde rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ; davacının davalıdan satın almış olduğu ... plakalı aracın ayıplı olduğu iddiasıyla aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi ve bu talep yerinde görülmez ise araç bedelinin davalıdan tahsili talebine yöneliktir.

Türk Borçlar Kanununun ;

219.maddesinde ;"Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."

225.maddesinde ;"Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz.

Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir."

231.maddesinde ;" Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.

Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz."

227.maddesinde ;" Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." denilmiştir.

Benzer bir olayda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2021/831 Esas- 2022/540 Karar sayılı ilamında ;" 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesine göre; bir maldaki ayıp, satıcının zikir ve vaat ettiği vasıflarda veya niteliği gereği malda bulunması gereken lüzumlu vasıflarda eksiklik olmasıdır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 23/1-c maddesi uyarınca ticari alım satımlarda satılanda bulunan ayıp, açık ayıp niteliğinde ise alıcının teslim tarihinden itibaren 2 ve 8 günlük süreler içerisinde satıcıya bildirimde bulunması gereklidir. Ancak ayıp gizli ayıp niteliğinde ise aynı maddenin atfı ile TBK'nın 223. maddesi uyarınca ortaya çıktığı tarihte derhal satıcıya bildirilmesi gerekir.

Satıcının ağır kusurlu olması ya da satıcılığı meslek edinmiş olması sebebiyle bilmesi gereken bir ayıbın bulunması halinde, TBK'nın 225. maddesi uyarınca, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulması mümkün değildir. Satılanın ayıplı olduğunu, satıcıya süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulduğunu veya satıcının ağır kusurlu olduğunu ispat yükü alıcıdadır." denilmiştir.

Yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, alınan bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu ve tüm dava dosyası birlikte değerlendirildiğinde ;davacının davaya konu ... tarihinde davalı ...'den satın aldığı, aracı satın aldıktan sonra ... tarihinde ekspertize soktuğu ve aldığı ekspertiz raporu üzerine davalı şirkete noter aracılığıyla bildirimde bulunduğu,

alınan bilirkişi raporundan da araçta gizli ayıpların bulunduğu anlaşılmış ve bu gizli ayıplardan dolayı gizli ayıplardan satıcılığı meslek edenmiş olan davalının ağır kusurlu olduğu ve bu nedenle davalının ihbara ilişkin bildirimin süresinde yapılmadığını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı mahkememizce değerlendirilmiş, araçtaki ayıp nedeniyle aracın ... TL değer kaybına uğradığı ve böylelikle davacının ... TL fazladan ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı taraf, ayıplı aracın misli ile değiştirilmesini talep etmiş ise de ; aracın değeri ve ayrıca ayıbı nedeniyle değer kaybı tutarı ve dosya kapsamı da dikkate alınarak, satış bedelinin indirilmesi hükümlerinin uygulanmasının yoluna gidilmiş ve belirtilen nedenlerden dolayı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza