Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/982 K.2025/842

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili tarafından, dava dışı ... ... Tic. Ltd. Şti.'den ciro yoluyla alınan ... Bankası ... ... Şubesine ait ... keşide tarihli, ... Seri Numaralı ... -TL bedelli çek ... tarihinde bankaya ibraz edildiğini ve mahkemece verilmiş tedbir kararı bulunduğundan ödeme yapılamıyacağına ilişkin çekin arkasına şerh düşüldüğünü, bunun üzerine müvekkilinin ... tarihinde ilgili çekin tahsili için İstanbul ....

İcra müdürlüğü'nün ... /... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, icra takibi ile çek keşidecisi ve cirantaların icra takibinden haberdar olduğunu, haberdar olmalarına rağmen işbu hususu Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesine bildirmediklerini, Antalya ....

Asliye Ticaret Mahkemesince verilen kararda ilan üzerinden kanunda öngörülen 3 aylık sürenin dolduğunu, çekin ortaya çıkmadığı anlaşıldığından, dava konusu çekin iptaline karar verildiğini, İlgili mahkemece çekin keşide tarihinde ilgili bankaya ibraz edilip edilmediğinin sorulması, keşide tarihinin beklenmesi gerekmekteyken gerekçeli kararında bu hususa ilişin bir gerekçe gösterilmediğini bu nedenlerle Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... /... Esas ... /...

Karar sayılı dosyasından ... Bankası ... ... Şubesine ait ... keşide tarihli, ... Seri Numaralı ... -TL bedelli Çekin İptaline dair verilen kararın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalılardan müvekkili ... ... Şti'nin diğer davalı ... ... Ltd Şti 'ne ... vade ve ... .- TL bedelli bir adet çeki keşide edip kargo ile gönderdiğini fakat ... Kargo vasıtası ile lehdara gönderilen çekin ... tarihinde kuryenin hatası sonucunda kaybolduğunu, çekin kim yada kimlerin elinde olduğunun müvekkili tarafından bilinmemesi nedeniyle Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... /... E. .../...

K. Sayılı kararıyla çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, çekin ... Ltd. Şti. tarafından cirolanmış olarak görüldüğünü, halbuki çekin keşidecisinin ... .... ŞTİ. tarafından düzenlenip lehtar .... Şti. 'ne gönderilmek üzere kargolandığı esnada kurye hatası sonucu kaybolduğundan çekin iptali için dava açıldığını, ... ... Ltd. Şti tarafından cirolanması, bu kıymetli evrakın haksız olarak 3. Kişilerin eline geçerek, keşidecinin zararına cirolandığını, ... ...

Ltdi Şti.'nin imzası ve kaşesinin sahte olduğunu, ayrıca ... ... Ltd. Şti. ile ondan sonraki ciranta olan ... ... ... ... Ltd. Şti. arasında herhangi bir ticari ilişkinin söz konusu olmaması da çekin kaybolduğu sırada kötü niyetli 3. Kişilerin eline geçtiğinin göstergesi olduğunu, ... ... .... Ltd. Şti.'nin bu çeki ...

Ltd Şti. 'den neye istinaden aldığının ispat etmek zorunda olduğunu, davacının ... tarihinde çeki bankaya ibrazında mahkemece verilmiş tedbir kararı olduğundan ödeme yapılamayacağını öğrenmesi üzerine hak sahibi olduğu gerekçesiyle çeki elinde bulundurduğunu mahkemeye bildirmeden icra takibine geçtiğini, Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... /... Esas ... /... Karar sayılı dosyasından ... Bankası ... ... Şubesine ait ... keşide tarihli, ...

Seri Numaralı ... -TL bedelli Çekin İptaline dair verilen kararın çekin kargolandığı sırada kaybolması nedeniyle kötü niyetli 3. Kişilerin eline geçmesini önlemek amacıyla verildiğini, bu nedenlerle hamilin çeki haksız ve kötü niyetli olarak iktisap ettiğini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; zayi nedeniyle çek iptali kararının iptali istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; iptaline karar verilen çekin muşru hamilinin kim olduğu, çek iptali kararının iptali şartlarının bulunup bulunmadığı hususlarından ibarettir.

Dosya içerisine Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas-... /... Karar Sayılı dosyası, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... /... soruşturma numaralı dosyası, İstanbul ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas Sayılı dosyası, İstanbul ... . İcra Müdürlüğünün ... /... Esas sayılı icra dosyası celp edilmiştir.

Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas, ... /... Karar Sayılı dosyası celbedilerek incelendiğinde; iptal talebine konu çekin ... Bankası ... ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... Ltd. Şti. olan ... seri numaralı ... -TL bedelli çek olduğu, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda mahkemenin ... tarihli kararıyla çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... /... soruşturma numaralı dosyasının onaylı örneğinin incelenmesinde; Davalı ... ... Ltd. Şti. Vekilinin ... tarihli şikayet dilekçesi ile, davaya konu çekin hırsızlık olayı neticesinde çalındığı, lehtarın imzasının taklit edildiği iddiasıyla suç duyurusunda bulunulduğu, dosyamızın davacısı ...'ın şüpheli, dosyamızın diğer davalısı çekin lehtarı ... ... Ltd. Şti. Yetkilisinin müşteki şüpheli sıfatıyla ifadelerinin alındığı, dosyada başkaca şüphelilerin bulunduğu, dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

İstanbul ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas Sayılı dosyasının onaylı örneğinin incelenmesinde; Davacı ... ... Ltd. Şti. Tarafından ... tarihinde dosyamızın davacısının da bulunduğu davalılar aleyhine İstanbul ... . İcra Müdürlüğünün ... /... Esas sayılı icra dosyasından dolayı borçlu olmadıkları iddiasıyla menfi tespit davası açıldığı, dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

İstanbul ... . İcra Müdürlüğünün ... /... Esas sayılı icra dosyasının onaylı örneğinin incelenmesinde; Davacı tarafından ... tarihinde dosyamızın davalılarının da bulunduğu borçlulara aleyhine davaya konu edilen çek alacağının tahsili talebiyle kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde yasal bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Bu düzenleme uyarınca davalının dava konusu yapılan çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü davalıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ... ... .... Ltd. Şti.'den ciro yoluyla alınan çekin yetkili hamili olduğunu, çekin ... tarihinde bankaya ibraz edildiğini, çek hakkında mahkemece tedbir kararı bulunduğundan bankaca ödeme yapılmadığını ve bu hususun çekin arkasına şerh düşüldüğünü, bunun üzerine çek alacağının tahsili için İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... /...

Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, icra takibi ile keşideci ve cirantanın çekin ortaya çıkmasından haberdar olmalarına rağmen bunu Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesine bildirmediklerini belirtmiştir.

Çekin onaylı sureti incelendiğinde, davacının çek üzerinde yetkili hamil konumunda bulunduğu ve davalılarca, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi kapsamında davacının çekin iktisabında kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunun kanıtlanamadığı, ciro zincirinde kopukluk olmasının sonuca etkili olmadığı (benzer şekilde Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... /... Esas, ... /... Karar sayılı ilamı) anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)