Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/202 K.2020/379

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının kooperatif üyesi iken ... tarih ve .../... nolu karar ile haksız ve usulsüz olarak üyelikten ihracına karar verildiğini, davacıya üyelikten çıkarıldığına dair usul ve kanuna uygun surette bir tebligat yapılmadığını, davacının bu usulsüz işlemden davalı kooperatif tarafından gönderilen Antalya ...Noterliği’nin ... tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile haberdar olduğunu, davalı kooperatifin davacının üyeliğinin sonlandırılmasına ilişkin yönetim kurulu kararının kendilerine tebliğ olunmadığını,

ihtarname içeriğinde aidat dahil hiçbir yükümlülüğün yerine getirmediği şeklinde soyut bir gerekçe ileri sürerek üyeliğinin feshedildiğini, üyelikten ihraca ilişkin kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacının kooperatif üyelik aidatları ve diğer yükümlülüklerini yerine getirmediği yönündeki soyut gerekçenin hukuken kabulünün mümkün olmadığını beyanla davacının davalı tarafça kooperatif üyeliğinden ihracı dair kararın iptaline, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı kooperatif üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya duruşma gün ve saatinin usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne ve Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne davalı kooperatifin sicil dosyasının istenmi için müzekkere yazılmış, gelen cevabi yazı ve ekleri dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi'ne .../... esas sayılı dava dosyasının uyap sistem üzerinden gönderilmesi için müzekkere yazılmış, uyap sistem üzerinden gönderilen dosya ve ekleri dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya ...Noterliği'ne ... tarihli ihtarname ile ihtarnamenin tebliğ tarihine ilişkin evrakın onaylı örneğinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış, gelen cevabi yazı ve ekleri dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya ...Ağır Ceza Mahkemesi'ne .../... Esas sayılı dava dosyasındaki yargılama nedeni ile ilgili mahkemeye müzekkere yazılarak ilgili dava dosyasında davacıya gönderilen ... tarihli ihtarnameden önceki üyelikten çıkarılmaya ilişkin Kooperatifler Kanunu 27.maddesi gereğince davacının üyelik aidat borcunu ödemesi hususunda alınan karar ile bu karar doğrultusunda gönderilen ihtarnamelere ilişkin kayıt ve belgelerin bulunup bulunmadığı, var ise bu belgelerin gönderilmesi talep edilmiş, uyap sistem üzerinden gelen cevabi yazı ve ekleri dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememiz yargılaması sırasında; ... tarihli oturum ... nolu ara karar gereği dava dosyasının re'sen seçilecek kooperatif işlemlerinden anlayan mali müşavir bilirikşiye tevdi ile Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayııl dava dosyası, dava dosyası içeresinde bulunan davalı kooperatife ait ticari defter ve belgeler ile Antalya ...Noterliği'nin ... tarihli ihtarnamesi de dikkate alınarak davacının davalı kooperatifin üyeliğinden ihracına ilişkin yapılan işlemlerin usulüne uygun olup olmadığı, dava tarihi itibari ile davacının kooperatif üyeliğinin devam edip etmediği hususunda rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ... havale tarihli raporda özetle; "Dava dosyası ve ekindeki kooperatif kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde,

•Davacı ...'ın davalı kooperatif üyesi iken ... tarihli genel kurul toplantısı ve sonrasında davalı kooperatif tarafından üye olarak kabul edilmediği,

•Davalı kooperatifin davacıya gönderdiği Antalya ...noterliğince düzenlenmiş ... tarihli, ... yevmiye nolu ihtarnamede, davacının davalı kooperatif üyeliğinden ... tarihli .../... nolu yönetim kurulu kararı ile üyelikten ihraç edildiğinin belirtildiği,

•Dava konusu ihraç kararına dayanak olan ihtarnameler dava dosyasına ibraz edilmediği için ihraç kararına dayanak olan ihtarnameler ve içeriği ile ilgili bir değerlendirme yapılamadığı, yine davalı kooperatifin defter ve belgeleri ibraz edilmediği için davacının iddia edildiği gibi davalı kooperatife aidat yükümlüklerini ödeyip ödemediğinin tespiti yapılamadığı..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

... tarihli ek raporda ise özetle; "...Dava dosyası ve davalı kooperatif ticari defterleri ile belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde,

Davacı ...'ın davalı kooperatif üyesi iken davalı kooperatif ... tarihli .../... nolu yönetim kurulu karar ile davalı kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği,

Davalı kooperatif ticari defterlerine göre, ihraç karar tarihi itibariyle davacının ...-TL tutarında davalı kooperatife asıl aidat borcunun olduğu,

İhraç kararına dayanak olacak olan 2 defa ihtarname gönderme şartının davalı kooperatif tarafından yerine getirilmediği, davacının üyelik borcunun ödenmesi için uyarıda bulunulmadığı, bu nedenle de davacının ihraç kararının yerinde olmadığı..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava Kooperarifler Kanununu 27. Maddesi gereği hakkında ihraç kararı verilen kooperatif üyesi tarafından açılan yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu 27. maddesinde: "Ortakların yüklendikleri paylar için ödiyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez." düzenlemesi mevcuttur.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 12.12.2011 tarih 2011/3143 Esas 2011/2477 Karar sayılı emsal içtihadında " Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Dosyada, kooperatif anasözleşmesi, genel kurul tutanakları, ihraca dayanak alınan ihtarnameler ve tebliğine ilişkin belgeler bulunmamaktadır

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve Yapı Kooperatifleri TipAnasözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.Dosyada ihtarnameler ve tebliğ belgeleri bulunmadığından ihtarnamelerin gerekli koşulları taşıyıp taşımadığı anlaşılamamaktadır.

Mahkemece ihraca ilişkin tüm belgeler eksiksiz olarak dosyaya celp edilerek, ihtarnamelerin gerçek borç dışında kalan unsurları bakımından yasa ve anasözleşme hükümlerine uygun olup olmadığı öncelikle değerlendirmeli, ihraç prosedürünün bu yönden usulüne uygun olmadığı sonucuna varılır ise davanın kabul yoluna gidilmeli, ihraç prosedürünün bu yönden usulüne uygun olduğu sonucuna varılır ise gerçek borcun ihtar edilip edilmediğinin incelenmesine geçilmesi gerekecektir..."

Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 04/10/2010 tarih, 2009/3201 Esas, 2010/9657 Karar sayılı emsal içtihadında da"... Dava, aidat yükümlülüğünün yerine getirilmediğinden bahisle, davacı hakkında alınan yönetim kurulu ihraç kararının iptaline ilişkindir.

Dairemizin yerleşmiş içtihatları uyarınca,ihtar konusu yapılan miktarın gerçek borçla tamamen örtüşmesi zorunlu olmayıp, yazılı borç miktarı bakımından küçük farklılıklar bulunması, ihtarı bu nedenle geçersiz kılmaz. ( Y.11.H.D. 21.02.2005 T, E.2004/4845,K.2005/1458 sayılı ilamı)..."şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen kanun maddesi ve emsal içtihadlar doğrultusunda yapılan değerlendirmede: Davacının kooperatife aidat yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesi ile yönetim kurulu tarafından ihracına karar verilerek kararın tebliğ edildiği ancak kooperatife ait ticari defter ve belgeler üzerinde yapılan incelemede kooperatif tarafından aidat borcunun ödenmesi için ve ödenmemesi halinde üyelikten ihraç edileceği ile ilgili olarak 1163 Sayılı Kanun 27.maddesinde belirtildiği şekilde iki defa ihtarname gönderildiğine dair bir belgenin bulunmadığı, soyut ifade ile kooperatif borcu nedeniyle iade edildiğinin belirtildiği,

yapılan incelemede davacının kooperatife ihraç kararı tarih itibariyle ... TL borcunun olduğu kayıtlı ise de ihraç işleminin yukarıda belirtilen kanun maddesi kapsamında yerine getirilmediği anlaşılmakla davacının ihracına ilişkin usulüne uygun olmayan davalı kooperatifin ... tarih .../... nolu yönetim kurulu kararının iptaline karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸E- İmzalı Üye ... · ¸E- İmzalı Üye ... · ¸E- İmzalı Katip ... · ¸E- İmzalı