Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/507 K.2019/794

Mahkememizde görülmekte olan Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, Davacı şirkete ait forkliftin kısa süre kullanılıp iade etmek üzere davalı ...'ne 2017 yılı ... ayında geçici olarak verildiğini, ancak davalı ...'nin piyasaya borçlanıp faaliyetini terk ettiği, ortadan kaybolduğu,

mallarını kaçırdığının görüldüğünü, söz konusu forklifti de beraberinde kaçırdığı düşüncesi ile arayıp ulaşmaya çalışan davacı şirketin ilgilerinin kaçırılan forkliftin diğer davalı ...'nin işyerinde olduğu ve kullanıldığının haricen tespit edildiğini, dava konusu forkliftin kaçırılması ihtimaline binaen tespit talebinde bulunulduğunu, davalı şirket adresine ... tarihinde bilirkişi katılımı ile gidilen tespitte davacı şirkete ait olan dava konusu forkliftin davalı ...'nin adresinde bulunduğu ve kullanılmakta olduğunun belirlendiğini, bilirkişinin 2.el değerini ...

TL olarak belirlediğini, bedelin düşük olduğunu, davacıya ait forklifti esasında yasal dayanağı olmadığı halde elinde bulundurduğu tespit edilen ...'ne gönderilen ihtarla dava konusu forkliftin iadesi ayrıca farkı ve fazlasını talep hakkı saklı kalmak üzere şimdilik aylık ...

TL işgal teminatı-emsal kiranın da ödenmesi talebinde bulunulduğunu, ihtarın tebliğ edildiği anlaşılmış ise de bu aşamaya kadar dava konusu forkliftin davacı şirkete iade edilmediğini, ihtara cevap verilmediği gibi kullanım karşılığı emsal karaya ecrimisile mahsuben herhangi bir ödemede yapılmadığını, davacı şirketin söz konusu forklifti davalı-davalılara satmadığını, faturasını düzenlemediğini, kayıtlarından da çıkarmadığını, iddia ederek,

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, dava konusu forkliftin tedbiren davacıya teslimine, kabul edilmemesi halinde söz konusu forkliftin elden çıkarılmaması ve değerinin düşmemesi için kullanımının davada verilecek karar kesinleşinceye kadar tedbiren teminatsız olarak durdurulmasına, davanın kabulüne, dava konusu forkliftin davacı şirkete aidiyetinin tespiti ile çekişmenin giderilmesine, davalı şirketin müdahalesinin menine, forkliftin davacı şirkete aynen teslimine olmadığı takdirde dava tarihindeki bedeline mahsuben şimdilik ...

TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine, varsa forklifts verilen zararlar ile yıpranmasından kaynaklanacak haklar da saklı kalmak üzere forkliftin davalı şirket eline geçtiği tespit edilecek tarihten itibaren olmadığı takdirde her halde tespit tarihinden itibaren belirlenecek emsal kira karşılığı ecrimisil alacağına mahsuben şimdilik ...

TL'nin ihtarın davalı şirkete tebliği tarihine göre temerrüt gerçekleştiğinden ... tarihinden itibaren işleyen ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ile mahkeme vekalet ücretinin de davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmişlerdir.

CEVAP

Davalı ....'nin cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

Davalı ... vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle, öncelikle ziyletliğin korunması taleplerinin Sulh hukuk mahkemesi tarafından değerlendirilebileceği gözönünde bulundurularak görevsizlik karar verilmesini talep ettiklerini, davalı şirkete dava konusu forkliftin diğer davalı şirketten ... tarihinde satın alındığını, davacının da kabulünde olduğu üzere o tarihlerde dava konusu malın diğer davalı ... zilyedinde bulunduğunu, ... tarih ... nolu faturanın dosyaya sunulacağını, ayrıca bu faturanın her iki davalı şirketin ticari defterlerinde de kayıtlı olduğunu, dava konusu malın tescile tabi bir mal olmadığını,

davalının diğer davalının zilyedinde bulunan forklifti fatura karşılığı satın aldığını, bu forkliftin emanet verildiğini davalının bilme ihtimalinin bulunmadığını, kaldı ki davacının diğer davalıyla aralarında akdedilmiş kira sözleşmesi ya da bedelsiz kullanım için verildiğine ilişkin bir belge sunmadığını, böyle bir belge olsaydı dahi davalının bilme ihtimalinin olamayacağını, davacının diğer davalıdan alacağını tahsil edemeyip davalıdan tahsil ederek haksız kazanç elde etme çabasında olup kötü niyetli olduğunu, ilgili işlemin muvazaalı olduğu iddiası da bulunmamakta olduğunu, bu sebeplerle, görevsizlik kararı verilmesini,

taşınır ve tescile tabi olmayan malların mülkiyetinin zilyetliğin devri yoluyla gerçekleştirileceğinden haksız kazanç eldesi amaçlı açılmış mesnetsiz ve kötü niyetli davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

Dosyada tüm deliller toplanmış, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D.

İş sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiş ve dosya tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli bilirkişi raporunda, Davacının ibraz edilen 2016 ve 2017 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu, davacmm usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarına göre dava konusu forkliftin ... tarihli ... nolu yevmiye kaydı ile ...

Taşıtlar hesabına ...'dan ...

TL'ye satın alındığının kayıtlı olduğu, forkliftin ... tarihli ... yevmiye nolu kapanış kaydında ... taşıtlar hesabında kayıtlı olduğu, ... tarihli ... yevmiye nolu kapanış kaydında ... taşıtlar hesabında kayıtlı olduğu, yani dava konusu forkliftin davacının ticari defter kayıtlarına göre satışının yapılmadığı ve ticari defterlerinde halen kayıtlı olduğu, davalı ... tarafından sayın mahkemenizce verilen inceleme günü ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği, davalı ...'nin ibraz edilen 2017 yılma ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu,

davalı ...'nin usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarına göre dava konusu forklifti ... tarihli ... nolu yevmiye kaydına göre diğer davalı ...'nden ... nolu fatura ile ... TL karşılığı satın aldığı buna karşılık bir ödeme yapmadığı diğer davalı ile aralarındaki cari hesaba mahsuben alımı yaptığı, davalı ...'nin diğer davalı ...'nden ... tarihi itibari ile ...

TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, dava konusu forkliftin halen davacının malı olduğu, davalı ...'nin kendisine ait olmayan bir malı diğer davalı ...'ne satışını yaptığı ve malın aynı zamanda davalı ...'nin ticari defterlerinde de kayıtlı olduğunun tespit edildiğini bildirir rapor sunmuştur.

Dosya daha sonra dava konusu iş makinesinin dava tarihi itibariyle değeri ve aylık kiralama bedelinin tespiti için makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli raporda, forklift makinasının mevcut haliyle 2.el piyasa değerinin ... TL olup, dava konusu forklift in aylık kira bedelinin ... TL olduğunu bildirir rapor sunmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Eldeki dava iş makinasının mülkiyetinin tespiti, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu forkliftin kime ait olduğu noktasında toplanmaktadır.

Taşınır mülkiyeti 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 762. ve 778. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Taşınırlar (menkuller) Türk Medeni Kanunu’nun 762. maddesinde “nitelikleri itibarıyla taşınabilen maddi şeyler ile edinmeye elverişli olan ve taşınmaz mülkiyetinin kapsamına girmeyen doğal güçler” olarak tanımlanmıştır.

Türk Medeni Kanunu’nun 763/1 maddesine göre, taşınır mülkiyetinin nakli için zilyetliğin devri gereklidir.

Taşınır satımının geçerliği kural olarak biçim koşuluna bağlanmış değildir. Ne var ki, bazı özel Kanunlar ile taşınır satımı için geçerlilik koşulu öngörülmüştür. İş makinaları, 2918 sayılı Yasa'nın 22/c-2 ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 29/a ve 42. maddesi uyarınca özel ve tüzel kişilerin üyesi bulunduğu Ticaret ve Sanayi Odalarına tescili zorunlu araçlardandır. Aynı yönetmeliğin 36. maddesinin 2.fıkrasında tescilli, son fıkrasında tescili silinmiş veya tescil edilmediğinden tescil belgesi bulunmayan araçların satış ve devirlerinin geçerli olabilmesi için sahiplik belgesi esas alınarak noterce yapılacağı öngörülmüştür.

Dava konusu olayda ise iş makinasının herhangi bir kimse adına tescilli olmadığı gelen müzekkere cevaplarından anlaşılmıştır. Bu durumda mülkiyetin tespiti açısından zilyetliğin devrine ilişkin genel kuralların uyuşmazlığa uygulanması gereklidir.

Davalı ... yönünden yapılan incelemede: Davacı taraf forkliftin kısa süre kullanılıp iade etmek üzere davalı ...'ne 2017 yılı ... ayında geçici olarak verildiğini iddia etmiştir. Davacı tarafın yemin teklifi üzerine meşruhatlı yemin davetiyesine rağmen yeminin icrası için davalı şirketin temsilcisinin duruşmada hazır bulunmaması nedeniyle davacı taraf davaya konu forkliftin emaneten davalı ... şirketine verildiğini kanıtlamıştır. Bu sebeple tazminat davası bu şirket yönünden kabul edilmiştir. Fakat dava konusu forklift davalı ... şirketine emaneten verildiğinden ve davalı ... şirketinin forklifti şu an kullanmadığı sabit olduğundan şartları oluşmayan ecrimisil talebinin reddi gerekmiştir.

Davalı ... yönünden yapılan incelemede:

Türk Medeni Kanunu’nun 988. maddesinde ; “Bir taşınırın emin sıfatıyla zilyedinden o şey üzerinde iyi niyetle mülkiyet veya sınırlı aynî hak edinen kimsenin edinimi, zilyedin bu tür tasarruflarda bulunma yetkisi olmasa bile korunur” Hükmü yer almaktadır. Bu maddenin uygulanabilmesi için gerekli şartlar şunlardır:

1- Ayni hakkın emin sıfatıyla zilyetten kazanılmış olması,

2- Ayni hakkın kazananının üçüncü kişi olması,

3- Üçüncü kişinin bir ayni hak kazanmış olması,

4- Üçüncü kişinin ayni hakkı iyi niyetle kazanmış olması,

5- Üçüncü kişinin ediniminde tasarruf yetkisi dışında diğer geçerlilik unsurlarının mevcut olması (Lale Sirmen, Eşya Hukuku, 5. Bası, Ankara 2017, s. 91 vd).Anılan koşulların gerçekleşmesi durumu, mülkiyet hakkı sona eren önceki zilyedin üçüncü kişiye karşı taşınır davası veya istihkak davası açamaması hukuki sonucunu doğurur.

Görülüyor ki kanun iyi niyetin korunması hususunda emaneten bırakılan mallarla sahibinin elinden rızası olmadan çıkan mallar hususunda bir ayırım yapmıştır. Bu ayırım şu düşünceye dayanmaktadır; malı başkasına emaneten bırakan kimse az çok risk altına girmiş ve emaneten verdiği şeyin alan tarafından başkasına geçirilmesi tehlikesini göze almış sayılabilir. Oysa bir malı rızası olmadan elinden çıkaran kimsenin böyle bir riske önceden katlandığı söylenemez.

Böyle olunca, bir malı iyi niyetle iktisap eden üçüncü şahsın menfaati, malı emaneten veren kimsenin menfaatine tercih edilmekte, rızası olmadan malı elinden çıkan kimsenin menfaatine ise feda edilmektedir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/4-1367 E. 2018/249 K. Sayılı İlamı)

Dava konusu somut olayda davalı ... Şirketinin emin sıfatıyla zilyet konumunda olduğu, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkememizin kabulündedir. Emin sıfatıyla zilyetten iş makinasının zilyetliğini malik sıfatıyla ve iyi niyetle devralan Davalı ... TMK 988. Maddesi gereği iş makinasının mülkiyetini kazanmıştır. Bu durumun aksi ve davalı şirketin kötü niyetli olması hali davacı tarafından ispat edilememiştir. Bu sebeplerle Davalı ... Şirketine yöneltilen davanın reddi gerekmiştir. Açıklanan tüm bu nedenlerle davacının davasının kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;

1-Davalı ... ne yöneltilen davanın REDDİNE,

2-Davalı ...'ne açılan davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile, ... TL iş makinesi bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin ecrimisil talebinin REDDİNE,

3-Harçlar Kanuna göre alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ... TL nin mahsubu ile eksik alınna ... TL nin davalı ...'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

4-Davacı tarafın yapmış olduğu ilk dava masrafı, posta ve bilirkişi ücretinden ibaret toplam ... TL nin davalı ...'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

5-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ... TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

6-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile, kendisini vekille temsil ettiren davalı ...'ne VERİLMESİNE,

7-Tarafların yatırmış oldukları ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde TARAFLARA İADESİNE,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/12/2019

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır