Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/583 K.2021/416

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalılar arasında imzalanan ... tarihli protokol uyarınca; davalıların ... ...'da olan hisselerinin tamamının kayıtsız ve şatsız olarak davacı şirkete devri hususunda anlaştıklarını, protokole göre davalılar iş bu şirkette olan hisselerinin tamamını davacı şirkete devredecek, davacı şirket de devrin karşılığı olarak ...

Euro bedeli, devralınan ..., o da ...'ne ödeyecek, bedelin tamamı ödendikten sonra alınan ...

Euro bedelli teminat çekleri davacı şirkete iade edilecek, şeklinde anlaşmaya varıldığını, davacı şirketin imzalanan protokol gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini, ancak davalı şahısların, ...'da olan hisselerinin tamamını davacı şirkete devretmediğini, şirkette hisseleri kalmadığından devretmelerinin de hukuken ve fiilen imkansız hale geldiğini, davacı şirket tarafından keşide edilen Antalya ...

Noterliğinin ... tarih ... yevmiye sayılı ilhtarnamesi ile imzalanan protokolün davalılar açısından ifasının imkansızlaştığı, bu nedenle ödenen ... Euro'nun ve teminat için verilen çeklerin iadesinin davalılardan talep edildiği, davalı şirketin tüm iyiniyetli girişimleri sonuçsuz kalınca imzalanan protokol çerçevesinde dava tarihinden önce ödenen ve iade alınan ... Şubesi ... çek numaralı ... tarihli ... Euro bedelli çek, ... Şubesi ... çek numaralı ... tarihli ...

Euro bedelli çeklerin bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ve masrafları ile birlikte davacıya geri ödenmesi için davalılar hakkında ... tarihinde Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, yine imzalanan protokol çerçevesinde davacı firma tarafından tanzim edilen ve ... euro devir bedelinin teminatı olarak verilen, protokole göre 3. Kişilere devir ve temlik yasağı olan ... Şubesi ... çek numaralı ... tarihli ...

Euro bedelli çek,... Şubesi ... çek numaralı ... tarihli ... Euro bedelli çek ile ... Şubesi ... çek numaralı ... tarihli ... Euro bedelli çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, imzalanan çeklerin iptaline, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ..., ..., ... vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, öncelikle mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, esas yönünden ise; davacının ... tarihinde imzalandığını iddia ettiği hisse devrine ilişkin protokolün, tarafların karşıklıklı irade beyanını içermediği, protokolün sözleşme taraflarınca imzalanmadığını, sözleşmenin karşı tarafı olan davacının sözleşmeyi imzalayarak ve davalılara göndermediğini, TBK hükümleri gereğince, sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme taraflarının karşılıklı birbirine uygun irade beyanlarının oluşması,

taraflarca imzalanması ve sözleşme nüshalarının taraflara verilmesi gerektiğini, davacının, ...-Euro bedelli iki çeki ... tarihli protokol çerçevesinde davalılara verildiği iddiasını kabul etmediklerini, davacının davalılara işbu protokol gereğince dava tarihinden önce ...

Euro'nun (... çek numaralı, ... tarihli ...- EUR bedelli çek ve ... çek numaralı, ... tarihli ...-EUR bedelli çek) ödediğini ve artık hisse devri imkânsız olduğundan işbu bedelin faizi ve masraflarıyla birlikte davacıya geri ödenmesi için icra takibi başlattığını beyan ettiğini, ancak davalılar ile davacı şirket arasında akdedildiği iddia edilen protokolün hiçbir zaman geçerli olmayıp ve işbu protokol çerçevesinde davacı şirketin davalılara herhangi bir ödemesi bulunmadığını, bu nedenle söz konusu icra takibine itiraz etmediklerini,

yukarıda belirtilen iki adet çek davalılara verilmediği gibi bedelinin de davalılar tarafından tahsil edilmediğini, davaya konu çeklerden ... tarihli ... numaralı çekin davalı ...'a davacı tarafından verilmediğini, bu çekin üçüncü şahıslardan alındığını, ... tarihli ...

Numaralı çekin ise hamili davalılardan ... olup diğer davalıların işbu dava konusundaki çeklere ilişkin talepler yönünden herhangi bir husumet ehliyeti ve taraf sıfatı bulunmadığını, davalılar ... ve ... yönünden husumet yokluğundan davanın reddini, ... tarihli ...

Numaralı çekteki ciro silsilesinden de anlaşılacağı üzere davalı ...'ın çeki davacıdan değil, çeklerin arkasından görüleceği üzere 3. Kişilerden ciro yolu ile devralması nedeniyle iyiniyetli 3. kişi olup davacıya karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu ... tarihli ... numaralı çek ve ... tarihli ... numaralı çeklerin ise delil olarak gönderilmediğini, söz konusu çekler gönderilmediğinden bu çeklere ilişkin itiraz haklarının saklı olduğunu, delillerini hasretmek ve karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil sunma hakları saklı olmak kaydıyla davanın reddini,

yargılama giderlerinin ve ücret-i vekaletin davacı taraf üzerine bırakılmasını karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; çeklerin usulüne uygun olarak tanzim edilerek davalı şirkete teslim edilmiş olup anılan çeklerin teminat çeki olduğu hususunun gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın iddialarını dayandırdığı ... tarihli protokolde davalı şirketin imzasının bulunmadığını, davalı şirketin yöneticilerinin tasarrufu ile şirket ortakları ..., ... ve ...'a ciro edildiğini, en son olarak hamil ...’a çekin ulaştığını, çekin bir teminat çeki olmadığını, şayet çekler davacının iddia ettiği gibi teminat çeki olsa idi tahsil kabiliyeti bulunmayacağından iptalinin istenmesinde de hukuki yarar bulunmadığını,

usulüne uygun olarak ciro edilmiş çeklerin tahsil kabiliyeti bulunmakta olduğundan çeklerin lehtarı olan davalı şirketin ödeme tehditi altında olduğunu belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını istemiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı ile davalı şirketin hisselerinin davacıya teslimi konusunda ... tarihinde davalı şirketin hissedarları arasında yapılan protokolde davalı gerçek kişi şahısların hisselerinin tamamını protokole göre davacıya devredecekleri, davacının da devrin karşılığında ... Euro bedeli devralınan davalı şirkete ödeyeceği, bu tutarın dava dışı ...'ne ödeneceğinin kararlaştırıldığı, protokolde belirtilen ödemeler yapıldıktan sonra ...

Euro bedelli çeklerin ... tarafından davacıya iade edeceğinin kararlaştırıldığı, davacının protokol gereği edimini eksiksiz yerine getirdiğini iddia ettiği, ancak davacı şahısların hisselerini devretmemeleri ve devretme olanaklarının da kalmaması sebebiyle protokolde belirtilen çeklerin iadesinin talep edildiği, çeklerin iade edilmemesi üzerine ödenen ... tarihli ... Euro ve ... tarihli ... Euro bedelli çekler yönünden çek bedellerinin iadesi istemiyle Antalya ...

İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasından takip başlatıldığı, ödenmeyen ve protokolde belirtilen diğer çekler yönünden de menfi tespit talebinde bulunulduğu görülmüştür.

Davalı tarafça davacının ibraz ettiği dava dilekçesi ekindeki protokolün davacı tarafça imzalanmadığı, karşılıklı irade beyanlarını içermediği, bu sebeple geçerli olmadığının belirtildiği, ayrıca davacı gerçek kişiler yönünden yetki itirazında bulunulduğu görülmüştür.

Uyuşmazlığın çözümünde mahkememizce incelenmesi gereken hususun: Taraflar arasındaki düzenlendiği iddia olunan ... tarihli protokolün geçerli olup olmadığı, protokol gereği tarafların hisse devrine ilişkin edimlerini eksiksiz yerine getirip getirmediğinin, buna göre davacının borçlu olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafın yetki itirazı yönünden yapılan değerlendirmede:

Yetki, bir uyuşmazlığa veya talebe hangi yerdeki görevli mahkemenin bakacağını ifade eder. Yetkinin kamu düzeninden olmadığı hallerde, yetki itirazı sadece ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Bu davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir, aksi hâlde dinlenemez. İlk itirazlar, dava şartlarının incelenmesinden sonra ön sorunlar gibi incelenir ve karara bağlanır. (HMK m. 117) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yerleşim yeri, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir(HMK m. 6) Mahkemelerin yetkisi bazı hallerde ise, kamu düzenini ilgilendirmektedir. Bu hususun dava şartı olduğu 6100 sayılı HMK 114/1-ç maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı, davalı gerçek kişilerin, yine davalı şirketteki hisselerinin kendisine devri konusunda anlaştıklarını ancak kendisinin üzerine düşen tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen davalıların edimlerini yerine getirmediğini, artık bunun da mümkün olmadığını beyan ederek, bu devir karşılığında verilen teminat çeklerinden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davacının yerleşim yeri ... olmasına rağmen davalıların yerleşim yerleri ...dur.

Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Davalı gerçek kişiler yetki itirazında bulunmuşlardır.

Yargılamada öncelikli olarak, taraflar arasındaki iddia edilen sözleşme ve bunun gereği iddia edilen şirket ortaklığının devrine ilişkin hususlar, devrin mümkün olup olmadığı, geçerli olup olmadığı incelenecek, sonrasında adı geçen çeklerin hukuki niteliği belirlenerek, borçlu olunup olunmadığı çözüme kavuşturulacaktır. Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Davalıların ise tümünün yerleşim yeri ...dur.

İddia gereği, davalı gerçek kişiler öncesinde davalı tüzel kişinin ortaklarıdır ve davanın bir bütün halinde tüm davalıların yerleşim yerinde açılması gerekir. Davalı gerçek kişilerin de bu yönüyle yetki itirazları mevcuttur.

Tüm dosya kapsamı, açıklamalar ışığında, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan ... · ¸E- İmzalı Üye ... · ¸E- İmzalı Üye ... · ¸E- İmzalı Katip ... · ¸E- İmzalı