Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/715 K.2019/718

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Antalya ...

Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davacılar ... ile ...'in aile dostu olduklarını, davacı ...'in ... bölgesinden bir dubleks ev aldığını , ...'in de iş bu evi beğendiğinden aynı bölgede aynı nitelikte bir dubleks evide kendisinin aldığını, davacılar ... ve ...'nin evlerinin iç işlerini yapılması hususunda daha önce tanıdığı ve arkadaşı olan ... ile sözlü olarak piyasa rayiçleri üzerinden hesap görüleceği şeklinde anlaşıldığını, bu anlaşma sonucu davacılardan ...'ın şahsi çeklerinden ve hakim ortak olduğu ... ne ait çeklerden ve ...

TL si nakit olarak toplam ... TL davalı ...'ye (... ...) ödemede bulunulduğunu, dava tarihi itibariyle davalı ...'ye iş bu çeklerden tahsil edilenler ile birlikte yapılan ödeme miktarının ... TL olduğunu, halen davalının elinde vadesi gelmemiş ...

TL tutarında davacılara ait altı adet çek bulunduğunu, davalının yüklenici hak ediş raporlarında belirtilen işlerin bir kısmını hiç yapmadığını, yaptığı bir kısım işin de fiyatlarının fahiş olduğu, bir kısım işlerinde önceden yapılmasına rağmen davalı tarafından kendisi yapmış gibi fiyatlara dahil edildiğini, davacılar tarafından davalının yaptığı işlerin miktarı ve tutarına ilişkin tespit talep edidiğini, yapılan tespit sonucu davalı tarafından yapılan işlerin toplam bedelinin ...

TL olduğunun belirlendiğini, tespit tarihinden sonra ise davalı tarafından herhangi bir imalat yapılmadığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yapılan ... TL fazla ödemenin iadesine, çeklerin dava sonuna kadar ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı vekili Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığını, her bir davacının iddiasının farklı olduğunu, bu nedenle birlikte dava açılamayacağını, HMK.nun 5.maddesi gereğince yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, davacılardan birinin Türk vatandaşı olmaması nedeniyle yasal teminatı yatırması gerektiğini, her bir davacı açısından neticei talebin açıklanması gerektiğini beyanla davanın usulden reddini aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih .../... Esas - .../... Karar sayılı ilamı ile ; " davaya bakmakla görevli mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu " gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosya Mahkememizin .../... Esas sırasına kaydedildikten sonra Mahkememizce yapılan yargılamada ... tarih .../... Esas - .../... Karar sayılı ilamı ile ; " karşı görevsizlik" kararı verilmiştir.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin ...Hukuk Dairesinin ... tarih .../... Esas - .../... Karar sayılı ilamı ile ; "davaya Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nde bakılması gerekitği" belirtilerek Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmiş, bu kez dava dosyası Mahkememizin .../... Esas sırasına kaydedilmiştir.

Görevsiz mahkemede Tapu Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak taşınmazların tapu kayıtları, davacılar tarafından sözleşmeye istinaden verilen çeklere ilişkin bilgiler dosyamız arasına celp edilmiştir.

Antalya ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .../... D.iş sayılı dosya aslı dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce tek hakimli olarak yapılan yargılama sırasında; ... tarihli celse ... nolu ara kararı ile mahallinde keşif icra edilerek bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi bilirkişi heyetine tevdi ile davalı yüklenicinin davacı iş sahiplerine imal ettiği toplam iş bedelinin belirlenmesi, eksik iş varsa bunun bedelinin belirlenmesi ve eksik işin toplam işe oranın belirlenmesi hususlarında tarafların tüm iddia ve itirazlarını karşılar nitelikte rapor alınmasın karar verilmiş, yapılan keşif sonucunda bilirkişiler tarafından dosyaya ibraz edilen ... havale tarihli raporda özetle.

"1- Dosya içeriğinde yapılacak iş ile ilgili olarak taraflar arasında düzenlenmiş bir sözleşmenin bulunmadığı, dolayısıyla davalı tarafça yapılması gereken malzeme/işçilik imalatları cins ve miktarlarının bilinemediği, ayrıca yine dosya içeriğinde taşınmazların mimari, statik, elektrik ve mekanik projelerinin bulunmadığı, bu nedenlerle sayın mahkemenin bilirkişi heyetimizden istediği "eksik iş varsa bunun bedelinin belirlenmesi ve eksik işin toplam İşe oranının belirlenmesi” hususlarında bir değerlendirmenin yapılamayacağı, 2- Dava konusu ... ve ... nolu villalar ile ilgili olarak, Antalya ...Sulh Hukuk Mahkemesinin .../...

D.İş numaralı tespit dosyası içeriğinde ... tarihli Bilirkişi Tespit Raporunun bulunduğunun dava dosyasından görüldüğü, keşif günü tarafımızca yapılan incelemelerde dava konusu ... ve ... nolu villalarda söz konusu Bilirkişi Tespit tarihinden (...) sonra gerçekleştiği anlaşılan inşaat faaliyetlerinin ve imalatların olduğunun ve yine ... tarihli Bilirkişi Raporu ile tespit edilen bazı imalatların ise dava dışı firmalar tarafından taşınmazlarda yapılan çalışmalar sırasında değiştirildiğinin görüldüğü.3-Bilirkişi Tespit Raporunda,

... nolu villa için Elektrik Tesisatında ve Mekanik Tesisatta herhangi bir imalatın bulunmadığının sadece inşai yapıda imalatların bulunduğunun tespit edildiği, ancak keşif günü tarafımızca yapılan incelemelerde ... nolu taşınmazın Elektrik tesisatında, Mekanik tesisatında ve inşai yapıda söz konusu tespit raporundan farklı olarak bazı imalatların bulunduğunun görüldüğü, söz konusu imalatların tespit tarihinden (...) sonra başka firmalara yaptırıldığının davacı tarafça belirtildiği, 4-Bilirkişi Tespit Raporunda, ... nolu villa için inşai yapıda.

Elektrik Tesisatında ve Mekanik Tesisatta bir takım imalatların bulunduğunun tespit edildiği, ancak keşif günü tarafımızca yapılan incelemelerde ... nolu taşınmazda ki her türlü imalatların tamamlandığının ve hali hazırda taşınmazda ikamet edildiğinin tespit edildiği, tamamlanan söz konusu imalatların ... tarihli Bilirkişi Tespit Raporundan sonra ki süreçte başka firmalara yaptırıldığının davacı tarafça belirtildiği, 5-Raporumuzu hazırlarken İnşai, Elektrik ve Mekanik açıdan ... tarihlî Bilirkişi Raporunda ki metrajlara ve tespitlere itibar edilmesi gerektiğinin tarafımızca değerlendirildiği,

zira dava konusu taşınmazda süreç içerisinde dava dışı firmalar tarafından yapılan ve dava konusu olmayan imalatların ve değişikliklerin bulunduğunun görüldüğü, dolayısıyla ... tarihli Bilirkişi Raporunda tespit edilen malzeme/işçilik ve miktarları toplam bedellerinin tarafımızca tekrar hesaplandığı, söz konusu hesaplama yapılırken tespit tarihinde ki (...) piyasa koşullan ile malzeme/işçilik fiyatlannın tarafımızca tekrar değerlendirildiği, Buna göre.

6-... nolu taşınmazda Elektrik ve Mekanik tesisat imalatlamıın bulunmadığı İnşaat İmalatları = ... TL (KDV Dahil), 7-... nolu taşınmazda, İnşaat İmalatları = ... TL (KDV Dahil), Elektrik Tesisat = ... TL (KDV Dahil), Mekanik Tesisat = ... TL (KDV Dahil)..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

Davacılar vekili mahkememize sunduğu ... havale tarihli ıslah dilekçesinde özetle; mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda dava konusu davacılara ait taşınmazlarda yapılan toplam imalatın ... TL olduğu sonucuna varıldığını, söz konusu imalatlar için davacılar tarafından davalı tarafa toplam ... TL ödeme yapıldığını, bilirkişi raporuna göre davacılar tarafından davalı tarafa toplamda ...

TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, dava tarihinde davacıların arasında zorunlu dava arkadaşlığı söz konusu olduğundan tüm davacılar açısından fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ... TL fazla ödemenin iadesini talep ettiklerini, bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerini ... TL ıslah ederek, ıslah yolu ile artırdıkları kısım ve dava dilekçesinde talep ettikleri miktarın birleştirilmesi sonucu bulunan toplam ...

TL'nin dava tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek banka faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacılara ödenmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREK; Dava, eser sözleşmesi kapsamında verildiği iddia edilen ve sözleşmenin ifa edilmemesi / eksik ifa edilmesi nedeni ile karşılıksız kalan çekler yönünden yapılan ödemenin istirdadı talebine ilişkindir.

İş sahibi davacıların, eserin bedeli ile ilgili olarak ödediği parayı ve verdiği çeklerle ilgili yapılan fazla ödemenin istirdadını talep ettiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık eserin hangi oranda yapıldığı, davalı yüklenicinin kaç TL bedele hak kazandığı davacının nakit ve çekle olmak üzere kaç TL fazla ödemede bulunduğu noktasında toplanmaktadır.

6098 Sayılı TBK 471.maddesinde; "Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.

Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır..."

Aynı Kanun 481. Maddesinde "Eserin bedeli önceden belirlenmemiş veya yaklaşık olarak belirlenmişse bedel, yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir. "

482. Maddesinde de "Başlangıçta yaklaşık olarak belirlenen bedelin, işsahibinin kusuru olmaksızın aşırı ölçüde aşılacağı anlaşılırsa işsahibi, eser henüz tamamlanmadan veya tamamlandıktan sonra sözleşmeden dönebilir.

Eser, işsahibinin arsası üzerine yapılıyorsa işsahibi, bedelden uygun bir miktarın indirilmesini isteyebileceği gibi, eser henüz tamamlanmamışsa, yükleniciyi işe devamdan alıkoyarak, tamamlanan kısım için hakkaniyete uygun bir bedel ödemek suretiyle sözleşmeyi feshedebilir. "düzenlemesi mevcuttur.

Yukarıda belirtilen kanun maddeleri doğrultusunda yapılan değerlendirmede; taraflar arasında piyasa rayiçleri üzerinden davacılara ait taşınmazların iç işçiliklerinin yapılması hususunda sözlü anlaşmaya varıldığı, bir kısım işler yapıldıktan sonra davacıların yapılan ödemeye göre iş miktarının az olması sebebi ile tespit yaptırdıkları Antalya ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .../...

D.iş sayılı tespit dosyasında ... tarihinde inşaat, elektrik ve makina mühendisi bilirkişiler aracılığıyla yapılan keşif sonunda düzenlenen ... tarihli rapor ile yapılan iş miktarının tespit edildiği, davacılar tarafından bir kısmı çek ile bir kısmı da nakit olmak üzere davalıya toplamda ...

TL yapıldığı, buna göre yapılan iş miktarı ile ödenen bedel arasında farklılık olduğunun anlaşılması üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkememizce yargılama sırasında yapılan keşif sonunda alınan bilirkişi heyet raporunda da tespit dosyasındaki veriler ile keşifte elde edilen veriler birlikte değerlendirilerek yapılan hesaplama sonucunda davalıya yaptığı işe göre fazla ödeme yapıldığının, davacıların tamamlanmayan işleri dava dışı üçüncü kişilere tamamlattırdıkları tespit edilmiştir.

Yüklenicinin işi yaparken iş sahibinin hak ve menfaatlerini gözetmek zorunda olduğu yasa gereğidir.

TBK 482.maddesindeki "Başlangıçta yaklaşık olarak belirlenen bedelin, işsahibinin kusuru olmaksızın aşırı ölçüde aşılacağı anlaşılırsa işsahibi, eser henüz tamamlanmadan veya tamamlandıktan sonra sözleşmeden dönebilir." şeklindeki düzenleme dikkate alındığında davalının yaptığı iş miktarına göre yaklaşık olarak belirlenen ya da tahmin ettikleri bedelin çok üzerinde davalıya ödeme yapıldığı hususunun tespit edildiği, bu halde davacıların sözleşmeden dönme haklarının da bulunduğu,

sözleşmeden dönmekle ödedikleri fazla miktarı da davalıdan talep etmelerinde hukuka aykırı bir durum olmadığının kabulü ile mahkeme ve yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda tespit edilen fazla ödeme miktarının davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafça dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakkımız saklı tutularak "... TL yapılan fazla ödemenin iadesinin talep edildiği, ... tarihli ıslah dilekçesinde ise dava değerinin bilirkişi raporu doğrultusunda ... TL'lik miktar yönünden ıslah edilerek toplam ... TL'nin dava tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek banka faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesinin" talep edildiği görülmüştür.

Mahkememizce dava dilekçesinde faiz talebi bulunmayan davacının ıslah dilekçesinde toplam alacak miktarı yönünden talep ettiği faize ilişkin olarak faizin ıslah tarihinden mi, dava tarihinden mi uygulanması gerektiği hususunda yapılan değerlendirmede. 6100 sayılı HMK'nun 26.maddesinde taleple bağlılık ilkesi gereğince hakim, iki tarafın iddia ve savunmaları ile bağlı olup, talepten fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.

Davacı vekili, dava dilekçesindeki talebinde faiz talebinde bulunmamıştır ancak aşamalarda ıslah talebinde faiz talebinde bulunmuş, dava tarihinden itibaren tüm talep edilen alacak miktarına faiz işletilmesini istemiştir.

Güncel, 2017/8 Esas, 2019/3 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereği; bir miktar para alacağının faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesinin talep edildiği kısmî davada, dava konusu miktarın kısmî ıslahla faiz talebi belirtilmeksizin arttırılması hâlinde, arttırılan miktar bakımından dava dilekçesindeki faiz talebine bağlı olarak faize hükmedilecektir. Somut davada ise, faiz talebi dava dilekçesinde yapılmamış, ıslah dilekçesinde yapılmıştır.

Söz konunu İBK nın somut olayda uygulanma kabiliyeti yoktur ve tersi bir durum söz konusudur.

Ancak, dava dilekçesinde sehven unutulan faiz talebini, ıslah dilekçesiyle istemek mümkündür (Yargıtay 13. HD nin 2016/10341 esas, 2019/4643 karar sayılı emsal ilamı; iş bu emsal ilamda da ıslah ile talep edilen miktara ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmiştir)Bu açıklamalar ışığında, taleple bağlılık ilkesi gereği, mahkememizce dava dilekçesinde talep edilen miktara faiz işletilmemiş, ıslahla artırılan tutara ilişkin ise ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği kabul edilmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır