Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/749 K.2019/471

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkili tarafından ... Şubesi'ne ait ... tarihli ... nolu ... TL bedelli çek aralarındaki ticari ilişki sebebiyle lehtar ...'ye gönderilmek üzere ... tarihinde ...

Kargo firmasına teslim edildiğini, çekin kargo şirketine ait ... plakalı araç içerisinde iken çalındığı bilgisinin çekin lehtarı olan ... yetkilileri tarafından müvekkiline bildirildiğini, müvekkili tarafında da Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının .../... soruşturma nolu dosyası ile ... tarihinde şikayetçi olduğunu, savcılık tarafından çeke çalıntı kaydı düşürüldüğünü, lehtar ...'ye ithafen sözde ciranta olarak vurulan kaşe ve üzerine atılan imzaların sahte olduğunu, vurulan sahte kaşede ...'nin ticari unvanı ... olarak ... olan mersis no da ... olarak sahta şekilde düzenlendiğini, çekin sahte olduğunu,

kambiyo senedi vasfında olmadığını belirterek dava konusu çekin kötü niyetli kişiler tarafından çalındığını, çekin kambiyo senedi niteliğini yitirdiğini, davacının anılan çek nedeniyle davalıya herhangi bir borcu olmadığını, çekin ödenmesini engeller mahiyette muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde, yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin ...

Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının ... kargo firmasına çek teslim ettiğinin ispata muhtaç olduğunu, davacının delil olarak gösterdiği ... tarihli ... kargo unvanlı Taşıma senedi mahiyetindeki belgede kargo firması tarafından teslim alınan paketin Dosya'dan ibaret olduğu açıkça belirtildiğini, davacının davasını yazılı belgeler ile ispatlaması gerektiğini, davacı konusu çekin kambiyo senedi vasfını haiz olduğunu, Türk Ticaret Kanunu çekin geçerlilik şartlarını tahdidi olarak saydığını şayet varsa çekteki sahte cirolar çeki geçersiz kılan bir sebep olmadığını, müvekkili şirketin davacıdan herhangi bir talebinin olmadığını,

müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı ... Şubesine ait ... tarihli ... nolu ... TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

... Şubesine yazılan tedbir istemli yazımıza verilen cevabı yazıda, dava konusu çekin ... tarafından ibraz edildiği, çekin karşılık işlemine tabi tutulmuş olduğunundan tedbir işleminin yerine getirilemediğinin bildirildiği görüldü.

TTK. 790. maddesinde; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır."

TTK.792. Maddesinde de; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemeleri mevcuttur.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 29/01/2018 gün, 2016/15409 Esas, 2018/212 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Mahkemece yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, asıl ve birleşen dosya davacıları arasında ticari ilişkiye dayalı dava konusu çeklerin verildiği, ancak ne asıl davanın davacısı ne de birleşen dosyanın davacısı olan şirketin davalılar ile ticari ilişkilerini belgeleyen herhangi kayıt ve dayanağa rastlanmadığı, dava konusu edilen her iki çekinde birleşen dava davacısı olan keşideci tarafından asıl dava davacısı ... adına kesildiği, davalıların usulüne uygun tebligatlara rağmen beyanda bulunmayıp defter ibraz etmediği,

davalı ... ile asıl davanın davacısının arasında ticari ilişkiye dayalı herhangi bir kayda rastlanmadığı, davalı ...'ında davalı cirantalarla ilişkisini belirler kayıt ve dayanak olmadığı,asıl dava davacısının davalı ... yetkilisi aleyhine takip yapmasına davacı ile davalı şirket arasındaki ilişkinin delili olarak dayanılamayacağı, davalı şirketin aksini ispat amacı ile herhangi bir dayanak sunmadığı, davacıların gerek asıl gerekse birleşen dava yönünden iddialarının yerinde olduğu gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı ...,keşidecisi ... lehdarı ...,cirantaları ... ve ... olan ... tarih ... TL bedelli; keşidecisi ... lehdarı ..., cirantaları ... ve ... olan ... tarih ... TL bedelli, keşidecisi ... lehdarı ...,cirantaları ... ve ... olan ... tarih ... TL bedelli çeklerin ciro yolu ile hamilidir.

TTK 790.maddesi “ cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır” TTK 792.maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olupda hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir.

Bu durumda açıklanan yasa hükümleri ve imzaların istiklali prensibi uyarınca kanıtlanamayan asıl ve birleşen davaların reddi ..." karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen kanun maddeleri ve emsal içtihad doğrultusunda mahkememizce yapılan değerlendirmede: dava konusu çek üzerinde davalının ciro silsilesi ve imzaların istiklali ilkesi gereği yetkili hamil olduğu, hamilin kötü niyetle çeki iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu hususunun da davacı tarafça ispatlanamadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza