Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/799 K.2021/447

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkilinin ... ... Otelini işletmekte olup, davalı ...'nin ise acente işletmeciliği yapmakta olduğunu, davacı şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkiler sebebiyle ... tarihinde ek protokol imzalandığını ve bu protokole göre, davalı alacaklının acenta toplam ... Euro tutarlı 7 parça çeki müvekkil şirkete teslim ettiğini bunun karşılığında, müvekkil şirketin teminat olarak davalı şirkete ...

Euro tutarında senet verdiğini, bu iki şirket arasında cari hesap ilişkisi de bulunduğunu, 2018 yılı turizm sezonu boyunca Acentenin gönderdiği müşterileri kabul ettiğini, bunun karşılığında toplam ... Euro müşteri bedelleri tuttuğunu, ... Euro bunun karşılbunun karşılığında toplam ... Euro müşteri bedelleri tuttuğunu, ... Euro sözleşmede bahsi geçen çekler ve artı bakiye olarak müvekkil şirkete banka kanalıyla ödendiğini, davalı alacaklının ... tarih itibariyle bakiye ...

Euro borcu kaldığını, davalı alacaklı şirketin, bir türlü cari hesabın kapanmasına yönelik taleplerine cevap vermediğini, davalı şirketin bakiye ... Euro borcu olduğunu, buna rağmen bu borcu inkara yönelerek, kendisinin yapmış olduğu icra takibindeki miktara yakın alacağı olduğunu iddia ederek Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile ...

Euro bedelli senedini kısmen icraya koyduğunu, müvekkiller hakkında başkaca haciz işlemlerinin yapılarak mağdur olmasının önlenmesi için davaya konu Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../...

Esas sayılı dosyasının tedbiren dava sonuna kadar durdurulmasını talep etmenin zorunluluk olduğunu, tarafların ticari defter ve banka kayıtlarının incelenmesi ile senet metni üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile metnin ayrı ayn zamanlarda doldurulduğunun sabit olacağı gibi nedenlerle, davacı müvekkillerin davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti ile takibin kötü niyetli yapılması sebebiyle, davalının %20 den az olmayacak oranda icra inkâr tazminatı mahkumiyetine, mahkeme masrafları ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, müvekkili şirket ile davacı arasında ticari ilişki olduğunun doğru olduğunu, iş bu dava ile ileri sürülen iddiaları kabul etmediklerini, ticari defter ve belgeler incelendiği takdirde müvekkil şirketin davacı şirketten alacaklı olduğunun ortaya çıkacağını, icra takibine konu olan senedin müvekkili şirketince doldurulması ile ilgili iddia ise kesinlikle gerçeğe aykırı olup ispata muhtaç olduğunu, aynca bu senetin, müvekkil şirket tarafından karşı tarafa teminat olarak değil aradaki alacak - borç ilişkisine dayalı olarak verilmiş olup,

davacı tarafın borcundan kaçınmak için bu yola başvurduğunu, kaldı ki müvekkili şirketin davalının iddia ettiği gibi kötü niyetli olarak hareket etmiş olsa idi senedin tamamını takibe konu yapabileceği gerçeğinin olduğunu, ancak borç miktarı kadar ki kısım için takip başlattığını, mahkemece ticari defterlerinin incelenmesi ile müvekkil şirketin alacağının açıkça ortaya koyabileceği, dolayısıyla haksız ve kötü niyetli davamn reddine ve davacıların %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkumiyetine, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin karşı taraflara yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyada tüm deliller toplanmış, Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosya tarafların tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli raporda,

Dava dosyası münderecatında yapılan tetkik ve incelemeler ile Sayın Mahkemece tarafıma verilen yerinde inceleme yetkisine istinaden Davacı tarafın ... Mah. ... Cad. No:../.. ... ... adresinde, Davalı Ģirketin ... Mah. ... Cad. No:.. .../... adreslerinde tarafların belge, sistem ve kayıtları üzerinde adreslerinde yerinde yapılan tetkik ve incelemelerde neticesinde takdiri ve değerlendirmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere;

1- Raporun Değerlendirmeler bölümünde açıklandığı üzere,

2- Tarafların ticari defter ve bilgisayar sistemleri üzerinde yapılan kontrolde rapor ekinde yer alan tablolarda yer alan ... ve satış tarihleri kontrol edildiğinde Davalı tarafça Davacı Otelde konaklamaya ilişkin müşterilere satışların daha önceden yapıldığı,

3- Taraflar arasında akdedilen ilk sözleşmede konaklamaya ilişkin düzenlenecek Faturalara ait ödemlerin 30 gün vade üzerinden anlaşıldığı, daha sonra taraflar arasında yapılan mail yazışmalarında bu hususta anlaşmazlık oluştuğu,

4- Davacı tarafın söz konusu ödemeleri girişte peşine çevirmek istediği, ancak mail yazışmalarında da görüleceği üzere bu hususta uzlaşmaya varılamadığı, ilerleyen süreçte bir kısım oda fiyatlarında da anlaşmazlık yaşandığı,

5- Mail yazışmalarında tespit edildiği üzere Davacı otel tarafından Davalının müşterilerinin otele alınmaması nedeniyle Davalının müşterilerini sözleşmenin 3. Maddesi kapsamında başkaca otellere kaydırdığı ve bu hususta Davalı tarafça Davacı tarafa ... tarihli ... seri nolu ... Euro (... TL) , ... tarihli ... seri nolu ... Euro(... TL), ... tarihli ... seri nolu ... Euro(... TL), ... tarihli ... seri nolu ... Euro(... TL) bedelli olmak üzere ... Euro / ... TL tutarında Faturalar düzenlendiği,

6- Davalı tarafça Davacı taraf adına düzenlenen bu kaydırma fark faturalarının Davacı taraf ticari defter kayıtlarında yer almadığı, kaydedilmediği,

7- Yukarıda yapıkan tespit ve açılamalar ışığında Davalı şirketin 2018 yılı ticari defter kayıtlarında yer aldığı şekilde Davalı şirketin Davacı şirkete ... Euro borçlu olduğu gözüktüğü,

8-Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise davacının davalıdan davacının ticari defter kayıtlarında yer aldığı gibi ... Euro alacaklı olduğu görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulmuştur.

Dosya ek rapor aldırılmak üzere tekrar bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli ek raporda,

Dava dosyası münderecatında yapılan tetkik ve incelemeler ile Sayın Mahkemece tarafıma verilen yerinde inceleme yetkisine istinaden Davacı tarafın ... Mah. ... Cad. No:../... ... ... adresinde, Davalı Ģirketin ... Mah. ... Cad. No:../... .../... adreslerinde tarafların belge, sistem ve kayıtları üzerinde adreslerinde yerinde yapılan tetkik ve incelemelerde neticesinde takdiri ve değerlendirmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere;

1- Raporun Değerlendirmeler bölümünde açıklandığı üzere,

2- Tarafların ticari defter ve bilgisayar sistemleri üzerinde yapılan kontrolde rapor ekinde yer alan tablolarda yer alan ... ve satış tarihleri kontrol edildiğinde Davalı tarafça Davacı Otelde konaklamaya ilişkin müşterilere satışların daha önceden yapıldığı,

3- Taraflar arasında akdedilen ilk sözleşmede konaklamaya ilişkin düzenlenecek Faturalara ait ödemlerin 30 gün vade üzerinden anlaşıldığı, daha sonra taraflar arasında yapılan mail

yazışmalarında bu hususta anlaşmazlık oluştuğu,

4- Davacı tarafın söz konusu ödemeleri girişte peşine çevirmek istediği, ancak mail yazışmalarında da görüleceği üzere bu hususta uzlaşmaya varılamadığı, ilerleyen süreçte bir kısım oda fiyatlarında da anlaşmazlık yaşandığı,

5- Mail yazışmalarında tespit edildiği üzere Davacı otel tarafından Davalının müşterilerinin otele alınmaması nedeniyle Davalının müşterilerini sözleşmenin 3. Maddesi kapsamında başkaca otellere kaydırdığı ve bu hususta Davalı tarafça Davacı tarafa ... tarihli ... seri nolu ... Euro (... TL) , ... tarihli ... seri nolu ... Euro(... TL), ... tarihli ... seri nolu ... Euro(... TL), ... tarihli ... seri nolu ... Euro(... TL) bedelli olmak üzere ... Euro / ... TL tutarında Faturalar düzenlendiği,

6- Davalı tarafça Davacı taraf adına düzenlenen bu kaydırma fark faturalarının Davacı taraf ticari defter kayıtlarında yer almadığı, kaydedilmediği,

7- Yukarıda yapıkan tespit ve açılamalar ışığında tarafların ticari defter kayıtlarına göre:

- Davalı şirketin 2018 yılı ticari defter kayıtlarında yer aldığı şekilde Davalı şirketin Davacı şirkete ... Euro borçlu olduğu gözüktüğü,

- Davacı şirketin 2018 yılı ticari defter kayıtlarında yer aldığı şekilde Davacı şirketin Davalı şirketten ... Euro alacaklı olduğu gözüktüğü,

8 - Ancak;

- Davacı otelin Davalının müşterilerinin otele alınmaması nedeniyle Davalının müşterilerini sözleşmenin 3. Maddesi kapsamında başkaca otellere kaydırması ve bu hususta da Davalı tarafça Davacı tarafa aradaki fiyat farklarının ... tarihli ... seri nolu ... Euro (... TL) , ... tarihli ... seri nolu ... Euro(... TL), ... tarihli ... seri nolu ... Euro(... TL), ... tarihli ... seri nolu ... Euro(... TL) bedelli olmak üzere ... Euro / ... TL tutarında Faturalar düzenlenmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,

- Dosya münderecatına ve tespit edilen belgelere göre Davalı tarafın Davacı tarafa bu faturaları düzenlenesinin yerinde olduğu,

- Ancak yukarıda belirtildiği üzere Davalı tarafça Davacı taraf adına düzenlenen bu kaydırma fark faturalarının Davacı taraf ticari defter kayıtlarında yer almadığı, kaydedilmediği,

- Bu mihmalde her ne kadar davanın ... tarihli ... celsesinde alınan ... nolu ara kararda Davalı tarafça Davalı tarafa düzenlenen ve takip konusu yapıldığı belirtilen ... Euro bedelli Faturadan bahsedilmiş ise de; Davalı tarafça Davalı aleyhine ... Euro tutarlı Fatura düzenlenmesinden ziyade, takibin dayanağının Davacı tarafça Davalıya verilen ... Euro bedelli senetin ... Euro luk kısmının takibe konulmasından ibaret olduğu,

- Davalı tarafça Davacı tarafa düzenlenen ve Davacı tarafça ticari defter kayıtlarına alınmayan kaydırma faturalarının fiyat farkından dolayı bahse konu fatura toplamlarının bu takip konusu ... Euro luk miktarı da kapsadığından, Davalı tarafça Davacı taraf adına yapılan takip ve takip konusu tutarın yerinde olduğu,

- Davacının Davalıya ait cari hesabından söz konusu kaydıma faturalarının tutarları mahsup edildiğinde Davalının Davacıya ... Euro borçlu olacağını bildirir rapor sunulmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava; takibe konu senet nedeniyle borçlu olunmadığı iddiasına dayalı menfi tespit ve davadan sonra icra dosyasına ödenen paranın istirdatı istemine ilşkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık takibe konu senedin sözleşmeye bağlı teminat senedi olup olmadığı ve davacının söz konusu senetten kaynaklanan bakiye borca ilişkin icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığına ilişkindir. 6100 sayılı HMK 201.maddesinde "Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz." düzenlemesi mevcuttur.

Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir. İşte bu gaye bir kambiyo senedinde mündemiç hakkın doğumu ve devri açısından hukuki sebebi teşkil eder. Kambiyo senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan bir ilişki "kambiyo ilişkisi" olarak anılmaktadır. Kambiyo senedi vermek suretiyle borç altına giren borçlu "kambiyo Taahhüdü"nde bulunmuş olur.

Kambiyo ilişkisinin altında esas itibariyle bir asıl/temel borç ilişkisi vardır. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır. (YHGK. 12/10/2011 tarih, E.2011/19-473, K.2011/607 sayılı kararı.)

Kambiyo senedi olan bono, kanunen emre yazılı bir kıymetli evraktır. Borçluya, borçlu olduğu edayı yerine getirmekten imtina etme yetkisini ifade eden def'iler emre yazılı kıymetli evrakta klasik olarak senet metninden anlaşılan def'iler, senetteki taahhüdün hükümsüzlüğüne ilişkin def'iler ve taraflar arasındaki ilişkiye dayalı şahsi def'iler olarak üç gruba ayrılmaktadır. Yazılı belge niteliğinde olan bonoya karşı ileri sürülebilecek bedelsizlik gibi kişisel def'ilerin kural olarak yazılı bir belge ile ispatı gerekmektedir. (YHGK. 12/10/2011 tarih ve E.2011/19-473, K.2011/607 sayılı kararı)

Yukarıda belirtilen açıklamalar ve tespitler ışığında mahkememizce yapılan değerlendirmede; dava konusu senedin bono olduğu, davacının imzaya itirazının olmadığı 6100 sayılı HMK'nun 200.maddesi uyarınca senede karşı senetle ispatın zorunlu olduğu, aynı kanunun 201.maddesi uyarıncada senede karşı tanıkla ispatı mümkün olmadığı,

davalının senedine karşı iddianın da ancak yazılı belge ile ispatlanması gerektiği, davacı tarafından yukarıdaki belgeler dışında herhangi bir yazılı belge sunulmadığı gibi dava dilekçesinde yemin deliline de dayanılmadığı böylece senedin teminat senedi olduğu iddiasına dayalı davanın kesin delillerle ispatlanamaması ve yapılan ticari defter incelemesi sonucu alınan bilirkişi raporunda da icra takibindeki miktar üzerinden davalının davacıdan alacaklı olduğunun tespit edilmesi nedeniyle davacının davasının reddine ve İİK 72/4 gereği takip konusu alacağın %20'si tutarındaki tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar vermek

gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır