Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/192 K.2020/507

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İSTEM

Davacı vekili mahkememize verdiği dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında ... tarihinde müşteri taşıt tanıma sözleşmesi imzalandığını, sözleşme şartlarına uyulmaması neticesinde oluşan fesihle icra takibi yapıldığını, davalının öncelikle yetkiye sonra borcun tamamına, faize ve borcun tüm ferilerine karşı yaptığı itiraz ile takibin durduğunu, ... tarihli arabuluculuk anlaşamama tutanağını ekte sunduklarını, yetkiye yönelik itirazların haksız olduğunu, sözleşmenin ... madde de “Taraflar arasında vuku bulacak anlaşmazlıklarda Antalya Mahkemeleri ve İcra daireleri yetkilidir.” Şeklinde yetki kuralının belirlendiğini,

sözleşmenin 5.2.11 maddesinde “Müşteri aylık 1m3 akaryakıt tüketeceğini taahhüt etmektedir.” Ve 5.2.2 maddesindeki düzenleme ise “ Müşteri, mülkiyeti altındaki veya herhangi bir sebeple uhdesinde bulunan taşıtların akaryakıt tüketimini münhasıran ... ... ... sistemi ile ikmal edecektir.” Şeklindedir.

Ancak müşteri en son yakıt alımını ... tarihinde yaptığını, bu sebeple sözleşme şartlarına uymadığını, 5.2.10 maddesindeki düzenleme ise “Müşteri, her ne sebeple olursa olsun iş bu sebeple sözleşme tahtında düzenlenmiş olan maddelere koşulsuz riayet etmekle yükümlüdür.

İşbu sözleşme kapsamından müşterinin bu sözleşmede belirtmiş olan maddelere uymaması, ... ... ... sistemini kullanmaması veya sistemden çıkması, bu işi başka bir kurum ile yapması, müşteriye ait araç/araçların bir ay süre ile yakıt almaması veya yakıt tüketiminin yüzde ellinin altına düşmüş olması dahil olmak üzere bayiye işbu sözleşmeyi tek taraflı fesih etme hakkı vermektedir.

Bayinin bu sözleşmeyi tek taraflı fesih etmesi durumunda müşteri sisteme dahil ettiği her bir araç için bayiye ... Amerikan doları ve katma değer vergisini ceza-i şart bedeli olarak koşulsuz ödeyeceğini beyan ve taahhüt eder.” Şeklindedir. Sisteme kayıtlı olan davalı 4 aracına ait taşıt tanıma sistemi cihazları için ...*...=...

USD+KDV olmak üzere ceza-i şarta ilişkin borcu bulunduğunu, her iki tarafın tacir olduğunu, ticari işlere uygulanan temerrüt reeskont avans faizi uygulandığını ve fahiş olmadığını, bu sebeplerden ceza-i şart için açılmış Antalya ... İcra Dairesinin .../... esas sayılı takibin devamını, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Müvekkilinin davacı ile ... tarihinde taşıt tanıma sözleşmesi yaptığını, bu sözleşmenin aynısı ... tarihinde ...’in ortağı olduğu diğer müvekkilimiz olan ... ile de yapıldığını, söz konusu iki sözleşme de içerikleri bakımından aynı olup iki sözleşme için müvekkilleri ... ve ...’ne ortak kota verildiğini, sözleşmede bu husus dan bahsedilmese de davacı taraf ortak kotayı vermiş ve buna göre hareket edilmiş, sözleşmelere uyulmasına rağmen davacı sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi icra takibine başvurduğunu itiraz sonucu davayı açmanın hasıl olduğunu, sözleşmenin 5.2 maddesi.

“Bayi müşterinin aldığı yakıt üzerinden kdv hariç tutardan 7.5 iskonto yapacaktır.” 5.2.1.1 maddesi ise; “müşteri aylık 1 m3 akaryakıt tüketeceğini taahhüt etmektedir. İş bu sözleşmede müşterinin taahhüt ettiği yakıt miktarı karşılığında indirim söz konusu olmuş ve sözleşmenin 5.2. maddesinde belirtilmiştir.” Şeklinde düzenlenmiştir.

Müvekkilinin ... tarihinde taşıt tanıma istemi için başvurmuş ... ayında onay alıp kullanıma başladığını, bu süreçten sonra davacı vekilinin de sunduğu belgeden anlaşılacağı üzere sözleşmede ki kotayı hiçbir zaman ulaşamadığını, bunun sebebinin kotayı tutturamaması değil ... ile ortak kotası olması olduğunu, kulanıma başladıktan sonra sözleşmede bulunan iskonto bedelini uygulamayacağını müvekkiline bildirmeden fatura düzenlemeye başladığını, haklı olarak itiraz etmesine rağmen iskonto uygulamayarak sözleşmeyi davacının ihlal ettiğini,

sözleşme kurulduğundan itibaren 1m3 kullanımı hiç yapmadığını buna rağmen bir uyarı almadığını çünkü ... ile olan ortak kota her zaman doldurulmuş ve iskonto uygulanmamasına rağmen 10. Aya kadar yakıt alımı devam ettiğini, 10. Aya gelince yakıt kullanımını kesmesi bir bildirimde de bulunmaması kötü niyet ve haksız kazanç elde etme amaçlı olduğunu, herhangi bir uyarıda bulunmaması güven verdiği anlamına geldiği, bununla ilgili örnek Yargıtay kararını dayanak gösterdiği,

belli süreçte sorun çıkarmayıp, uyarı yapmayıp süreçten 1 yıl geçtikten sonra dava açılmış olması kötü niyet göstergesi olduğunu, müvekkilinin yükümlülüklere uymadığını ve bu sebeple tek taraflı olarak feshedildiği belirtildiği, sözleşmenin 9. Maddesi.

“Tarafların herhangi birinin bu sözleşme ile yüklenmiş olduğu edimlere uymaması durumunda diğer taraf özleşmeyi beş gün önceden bildirmek şartı ile tek taraflı olarak fesih etme hakkına sahiptir.” Müvekkile herhangi bir bildirimde bulunmadan sözleşmeyi feshettiğini, dava dilekçe ekinde sunulan sözleşme fesih ihbarnamesini müvekkiline gönderilmediğini, incelendiğinde sözleşmenin tebliğ edildiğini gösteren herhangi bir ibare bulunmadığını, fesih bildirimi noterden gönderildi ise kesinleşme şerhi, iadeli taahhütlü posta ile gönderildiyse gönderim belgesinin sunulması gerektiğini,

dosyaya sunulan dilekçe ise vekilin bile imzası bulunmayan bir bilgisayar çıktısından ibaret olduğunu, fesih ihbarnamesi yollamadığı gibi mahkemeyi yanıltmaya çalıştığını, açıklanan nedenler ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenler ile haksız davanın reddine, %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir

KANITLAR VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından davalı aleyhine Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı takip dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı aleyhine ... USD üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının ... tarihli müşteri taşıt tanıma sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart talebine ilişkin olduğu, davalı borçlu tarafından takibe süresinde itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğu görülmektedir.

2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir.

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı tarafın iddiası taraflar arasında imzalanan ... tarihli müşteri taşıt tanıma sözleşmesi uyarınca davalı tarafından sözleşme şartlarına uyulmaması nedeniyle sözleşmenin feshedildiği, sözleşmeye göre haklı sebeple fesih gerçekleştiğinden davalının cezai şart bedelini ödemesi gerektiği hususlarına dayanmaktadır. Davalı taraf ise sözleşme şartlarına uymasına rağmen davacı tarafından sözleşmeye uygun olarak iskontoların yapılmadığını, davacı tarafın sözleşmeyi feshinin haklı sebebe dayanmadığını ayrıca davacı tarafın sözleşmede belirtilen şekil şartına uymadan sözleşmeyi feshettiğini, bu nedenlerle ortada geçerli bir fesih bulunmadığını ve cezai şart borcunun oluşmadığını beyan etmektedir.

Taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, ... tarihli müşteri taşıt tanıma sözleşmesi kapsamında davacı tarafından yapılan feshin geçerli bir fesih olup olmadığı, fesih geçerli ise feshin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı ve cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

Mahkememiz dosyası bilirkişiye tevdii edilmiş, mali müşavir tarafından düzenlenen raporda özetle; taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, ‘Taşıt tanıma sistemi üzerinden akaryakıt’ alımı/satımı yapıldığını, Davacının dosya üzerinde ihtarname ve fesih şartlarını sözleşme usulüne göre gerçekleştirildiğinin dayanak belgelerle desteklenmesi gerektiğini, davacının sözleşmeye göre ceza-i şarta hak kazanmasına karar verilmesi halinde. Antalya ... İcra Dairesindeki ...

USD alacağa hak kazanabileceğini, davacının sözleşmeye göre fesih, ihbar şartları ile ortak kota şartlarının varlığı halinde ceza-i şartın uygulanamayacağı, sözleşmeye göre 2018 yılı alınamayan %7,5 iskonto bedeli hasıl olması halinde ... TL iskonto hesaplaması yapıldığını, Davacının takip tarihinden itibaren hak edebilecek alacağa ticari işlerde uygulanan değişen oranlarda ticari avans faizi üzerinden temerrüt faizi talep edebileceği yönünde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce dosya maillerin incelenmesi için bilgisayar mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; davacı firma tarafından davalıya ait e-posta adresine 2 adet e-posta gönderildiğini, bunların tarihinin ... ve ... tarihleri olduğu yönünde görüş bildirmiş, davalının e posta adresine gönderilen postaların davalı tarafından okunup okunmadığı ya da e postanın davalının kullandığı e posta olup olmadığı hususunda tespit yapılamadığı görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nun 18/3. maddesine göre; “Tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden düşmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile taaahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.”

Taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde sözleşmenin fesih başlıklı 9. Maddesinde; "taraflarca yapılacak olan ihtar ve ihbarlar yazılı olarak; faks mesajı, müşterinin tanımlatmış olduğu elektronik posta mesajı, ... ( ... ), iadeli taahhütlü posta veya noterden gönderme şekli ile tarafların sözleşme tarihinde belirtilen adrese yapılacaktır" hükmüne yer verildiği görülmüştür.

Tarafların iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre Mahkememizce yapılan değerlendirmede; her ne kadar davacı tarafından ... tarihli müşteri taşıt tanıma sözleşmesi uyarınca davalı tarafından sözleşme şartlarına uyulmaması nedeniyle sözleşmenin feshedilerek cezai şart talebinde bulunulmuşsa da taraflar arasındaki sözleşmenin 9. Maddesi ile belirtilen ihbar şekilleri ve Türk Ticaret Kanunu'nun 18. Maddesi uyarınca tacir olan taraflar arasındaki fesih ihbarının belirli şekil şartlarına bağlandığı kuşkusuzdur.

Sözleşmede yer alan açık hüküm uyarınca fesih ihbarının elektronik posta ya da ... yoluyla yapılabilmesi ancak ilgili elektronik postanın müşteri tarafından tanıtılması halinde mümkün olacaktır.

Buna göre davacı tarafından davalının kullandığı iddia edilen elektronik posta adresine ... ve ... tarihli elektronik posta gönderildiği ve sözleşmenin feshedildiği belirtilmiş ve bu maillerin davacı tarafından gönderildiği bilirkişi raporuyla sabit hale gelmiş ise de "..." adresli elektronik posta adresinin davalı tarafından sözleşme uyarınca tanıtılmış bir adres olduğu hususu veya gönderilen elektronik postanın davalı tarafından okunduğu hususu somut ve kesin şekilde davacı tarafından ispat edilememiştir.

Bu doğrultuda ortada geçerli bir feshin bulunmadığı Mahkememizce kabul edilmiştir. Geçerli bir fesih söz konusu olmadığından davacı tarafın cezai şart talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E imzalı Hakim ... · E imzalı