Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/488 K.2020/295

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkili şirkete ZMMS ile sigortalı bulunan ... plakalı araç trafik kazasına karıştığını ve ... plakalı aracın hasarlanmasına neden olduğunu, kaza sonrasında araç sürücüsünün kaçtığını, Karayolları Trafik Kanunu ve Poliçe Genel Şartları gereğince ödemiş olduğu tazminat miktarı bedelince araç maliki sigortalıya, aracı kullanın olay yerini terk ederek firar etmesi sigorta genel şartlarına aykırılıktan dolayı rücu imkanına sahip olduğunu, Sigorta Genel Şartlarında 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenleme ile de belirgin hale geldiğini, Antalya ...

İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile ödeme emri gönderilmişse de, davalı borçlu borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, haksız itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin birleşen .../...

E. sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkili şirkete ZMMS ile sigortalı bulunan ... plakalı araç trafik kazasına karıştığını ve ... plakalı aracın hasarlanmasına neden olduğunu, kaza sonrasında araç sürücüsünün kaçtığını, Karayolları Trafik Kanunu ve Poliçe Genel Şartları gereğince ödemiş olduğu tazminat miktarı bedelince araç maliki sigortalıya, aracı kullanın olay yerini terk ederek firar etmesi sigorta genel şartlarına aykırılıktan dolayı rücu imkanına sahip olduğunu, Sigorta Genel Şartlarında 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenleme ile de belirgin hale geldiğini, Antalya ...

İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile ödeme emri gönderilmişse de, davalı borçlu borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, haksız itirazın iptali ile takibin devamı ile ayrıca kazaya ilişkin hasar tazminatı hakkında tarafları ve kaza konusu aynı olan Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı takip dosyasında talep etmiş olduğu alacağın Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../...

E. Sayılı takip dosyası ile aynı olduğunu, derdestlik itirazlarının bulunduğunu, davalıya ait ... plakalı aracın üçüncü kişinin sevk ve idaresinde iken ... plakalı araç ile çarpışması sonucu hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, söz konusu aracın ...'a kiralandığını, bu kişinin de davalının bilgisi dışında ... adlı kişiye aracı kiraladığını, bu kişinin de davalının bilgisi dışında ... isimli kişiye aracı kiraladığını, kazanın son kiralayan şahıs tarafından yapıldığını düşündüklerini, kaza ile davalı arasında illiyet bağının bulunmadığını,

kaza yapan kişinin alkollü olması nedeni ile kaza yerini terk ettiği iddiasını davacının ispatlaması gerektiğini, ... plakalı aracın tamiri için ... TL bedel ödenmesinin kabulü mümkün olmadığını, kaza tarihi itibari ile bu aracın ... TL - ... TL aralığında değerinin bulunduğunu, parçalar için sovtaj bedeli düşülüp düşülmediğinin belli olmadığını, belirterek davanın reddine ve davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin birleşen .../... E. sayılı dava dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../...

E. Sayılı takip dosyası ile takip yaptığının takibin haksız olduğunu, davalıya ait ... plakalı aracın üçüncü kişinin sevk ve idaresinde iken ... plakalı araç ile çarpışması sonucu hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, söz konusu aracın ...'a kiralandığını, bu kişinin de davalının bilgisi dışında ... adlı kişiye aracı kiraladığını, bu kişinin de davalının bilgisi dışında ... isimli kişiye aracı kiraladığını, kazanın son kiralayan şahıs tarafından yapıldığını düşündüklerini, kaza ile davalı arasında illiyet bağının bulunmadığını,

kaza yapan kişinin alkollü olması nedeni ile kaza yerini terk ettiği iddiasını davacının ispatlaması gerektiğini, ... plakalı aracın tamiri için ... TL bedel ödenmesinin kabulü mümkün olmadığını, kaza tarihi itibari ile bu aracın ... TL - ... TL aralığında değerinin bulunduğunu, parçalar için sovtaj bedeli düşülüp düşülmediğinin belli olmadığını, belirterek davanın reddine ve davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesine dayanan itirazın iptali istemli davadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık süre içerisinde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 6. vd. maddesinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

Mahkememizin .../... E. sayılı dava dosyasının incelenmesinde; davacının ..., davalının ... Olduğu, itirazın iptali istemli davada itirazın iptali istenilen icra dosyasının Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı takip dosyası olduğu, işbu dava dosyası ile arasında bağlantı olduğundan bahisle birleştirme kararı verildiği görülmüştür.

Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının davacı, borçlunun davalı, ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL için ilamsız takiplere mahsus icra takibinin yapıldığı borçlunun itirazı ile takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının davacı, borçlunun davalı, ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL için ilamsız takiplere mahsus icra takibinin yapıldığı borçlunun itirazı ile takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

...'dan dava dışı kasko sigortalısı ... plaka sayılı araca ilişkin hasar dosyası, araç tescil kayıtları, kazaya ilişkin görüntüleri içerir kayıtlar ile tarafların tutundukları tüm deliller ilgili yerlerden celp olunmuştur.

Sigorta eksper bilirkişi ... ve makine mühendisi bilirkişi ...'nün ... tarihli müşterek raporunda özetle; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in kavşağa yeşil ışıkta, ... plakalı aracın tespit edilemeyen sürücüsünün kırmızı ışıkta girdiği, ... plakalı aracın tespit edilemeyen sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/b maddesi ile belirlenen 84/a maddesi ile asli kusur sayılan "kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme" maddesine aykırı hareket ettiği, ... plakalı araç sürücüsü ...'in kusurlu davranışının bulunmadığı,

meydana gelen kaza sonucu, davaya konu olan ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin hasar tarihi itibari ile KDV hariç ... TL. KDV dahil ... TL olduğu, ... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybının ... TL olduğunu belirtmiştir.

İtirazın iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunun 67. maddesinde “(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.

(Mülga dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/11 md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Borçlunun itirazı üzerine takibin durması ile birlikte alacaklı açtığı itirazın iptali davasında takip talebinde talep ettiği alacağının bulunduğunu ispat külfeti bizzat kendisindedir. Ancak davalı borçlunun icra dairesinde vermiş olduğu itiraz dilekçesinin içeriği yada cevap dilekçesinin içeriğine göre ispat külfeti yer değiştirebilecektir.

İtirazın iptali davasında icra inkar tazminatına karar verilebilmesi için; geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, süresi içinde açılmış bir itirazın iptali davası olması, icra inkar tazminatı talep edilmiş olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacak belgeye ise alacak likit (muayyen, belirlenebilir) nitelikte bulunduğundan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67/2. maddesi uyarınca davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 24/11/2016 tarih 2016/4405E. 2016/15076K. sayılı kararı).

Dava, zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi gereği ödenen bedelin sigortalısından rücuen tazmini istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1409. maddesi şöyledir; "(1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.(2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir."

Sigorta Poliçesi Genel Şartlara göre rücu sebepleri gösterilmiştir. Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı” başlığını taşıyan B.4/f maddesi şöyledir; "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde". Buna göre, kaza yerini terk olgusu rücu gerekçesi oluşturmaktadır.

ZMSS Genel Şartlarının B.4-f. maddesinde bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, sigortacının sigortalıya rücu hakkı olduğu düzenlenmiştir.

Sigortalının aracının sürücüsü geçerli bir mazeret olmaksızın kaza mahallini terk ettiğinden ZMSS Genel Şartlarının B.4-f. maddesi uyarınca sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 30/12/2019 tarih 2019/803E. 2019/2476K. sayılı kararı; aynı mahiyette Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 14/10/2019 tarih 2019/247E.

2019/1901K. sayılı kararı, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 08/10/2019 tarih 2019/91E. 2019/1851K. sayılı kararı).

Sürücünün kaza yerini zorunlu sebeple terk ettiğini ispat külfeti sigortalıya aittir (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 10/07/2019 tarih 2018/2434E. 2019/1492K. sayılı kararı).

Sigortacı tarafından halefiyet ilkesine dayalı olarak açılan rücu davalarında uygulanacak temerrüt faizi oranı, halefiyet ilkesi çerçevesinde saptanmalıdır. Diğer bir deyişle, bu dava sigorta ettiren tarafından açılsa idi o dava sebebiyle hangi oranda temerrüt faizi istenebilecek ise bu davada da aynı oranda temerrüt faizi istenebilecektir. Kasko poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan rücu alacaklısı davacı sigorta şirketinin, üçüncü kişiye ödeme yaptığı tarih itibariyle rücu borçlusu olan davalı temerrüde düşmüş olup faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi olarak kabul edilmesi gerekir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 26/02/2019 tarih 2018/6099E. 2019/2122K. sayılı kararı).

Davamıza gelince; davacı sigorta şirketi esas ve birleşen dava dosyasında zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi gereği ödenen bedelin sigortalısından rücuen tazmini istemine ilişkin itirazın iptali istemi ile dava açmıştır.

Mahkememizin birleşen .../... E. sayılı dava dosyasında, davacı sigorta şirketi ... plaka sayılı aracın "... - ..." tarihleri arasında zorunlu mali mesuliyet sigortacı olması nedeni ile ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybını Sigorta Tahkim Komisyonun ... tarih .../... E. .../... K. sayılı kararı gereğince ödemesi üzerine, bu bedelin rücuen tahsili amacıyla Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı takip dosyası icra takibi yapmış, itiraz üzerine itirazın iptali istemi ile dava açmıştır.

Esas dava dosyasında, ... plaka sayılı aracın kasko sigortacı olan ... tarafından ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında, ... plaka sayılı aracın onarımı için yapmış olduğu ödemenin, ... tarafından ödemeden sonra davacı sigorta şirketinden rücuen tazmin ettiği için, davacı bu bedelin tahsili amacıyla Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı icra takibi başlatmış itiraz üzerine itirazın iptali istemi ile dava açmıştır.

Davalıya ait ... plakalı aracın olay tarihinde kırmızı ışık ihlali yaparak ... plaka sayılı araca çarparak neticesinde, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, sürücünün kazadan hemen sona trafik ekipleri gelmeden önce olay yerini terk ettiği, trafik polislerinin tutanakları düzenlediği, davacının kazada hasar gören araç için davacı sigorta şirketi tarafından ödemelerin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Sigorta eksper bilirkişi ... ve makine mühendisi bilirkişi ...'nün ... tarihli müşterek raporunda özetle; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in kavşağa yeşil ışıkta, ... plakalı aracın tespit edilemeyen sürücüsünün kırmızı ışıkta girdiği, ... plakalı aracın tespit edilemeyen sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/b maddesi ile belirlenen 84/a maddesi ile asli kusur sayılan "kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme" maddesine aykırı hareket ettiği, ... plakalı araç sürücüsü ... kusurlu davranışının bulunmadığı,

meydana gelen kaza sonucu, davaya konu olan ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin hasar tarihi itibari ile KDV hariç ... TL. KDV dahil ... TL olduğu, ... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybının ... TL olduğunu belirtmiştir.

Kaza ve poliçe tarihi itibari ile geçerli olan ZMSS Genel Şartlarının B.4-f. maddesinde bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, sigortacının sigortalıya rücu hakkı olduğu düzenlenmiştir.

Sigortalının aracının sürücüsü geçerli bir mazeret olmaksızın kaza mahallini terk ettiğinden ZMSS Genel Şartlarının B.4-f. maddesi uyarınca sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır. Sürücünün kaza yerini zorunlu sebeple terk ettiğini ispat külfeti sigortalıya aittir. Davalı taraf olay yerinin terkin zaruri olduğu noktasında bir iddiada bulunmamıştır.

Esas dava dosyasında rucuen tazmini istenilen bedelin dava dışı ... plaka sayılı araçta meydana gelen onarım bedeli içinde yer alması nedeni ile buna yönelik davanın kabulü gerekmiştir. Birleşen dosyada talep edilen değer kaybı yönünden ise, her ne kadar sigorta tahkim komisyonunca değer kaybı olarak ... TL belirlenmiş ise de; hükme esas almaya ve denetime elverişli bilirkişi heyeti raporunda ... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybının ...

TL olarak belirlenmesi nedeni ile, bu değer üzerinden tahkim dosyasınında yapılan masraflar (toplam ... TL) ve bu değer üzerinden hesaplanan faiz üzerinden birleşen dosyanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekmiş; esas ve birleşen dosyada icra inkar tazminatı talep edilmediğinden icra inkar tazminatına hükmedilmeksizin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır