Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/558 K.2021/235

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkili ile davalı arasında ... kayıtlarınca da anlaşılacağı üzere kabul etmemekle birlikte ... TL lik bir ticari alışveriş gerçekleştiğini, müvekkili tarafından banka kanalı ile ... TL ödeme, müvekkilinin talimatı ile de kredi borçlusu olan ... kalanı ile de ... TL olmak üzere toplam ... TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin iş bu ödemelerin ... TL olan kısmını banka üzerinden ...

TL lik kısmını ... kanalı ile icra takibi başladıktan sonra ödendiğini, ancak bu ödemelerin karşı tarafça icra dairesine bildirilmediğini, müvekkilinin kayıtları incelendiğinde karşı yandan ... TL alacaklı durumda olduğunu, bu sebeplerle, davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, müvekkilinin tacir olmayıp zirai faaliyet ile uğraşan ekim ve dikimi ile kendine ait arazi üzerinden herhangi bir dükkan ya da mağaza olmaksızın satım yapan el emeği ile geçinen küçük çiftçi olduğunu, bu sebeplerle görev itirazında bulunduklarını, müvekkilinin alacağını sürüncemede bırakmak nedeniyle açılmış bulunan iş bu haksız ve kötü niyetli davanın ve tedbir talebinin reddine, davalının müvekkiline %20 icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyada tüm deliller toplanmış, Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası'na, Esnaf ve Sanatkarlar Odasına ve Vergi Dairesine müzekkere yazılmış, gelen yazı cevaplarında davalının vergi kaydı bulunmadığı belirtilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava menfi tespit ve istirdat davasıdır.

6100 sayılı H.M.K. 2. Maddesinde; "...Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir..."

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı, ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Buna göre işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin vazifesi içerisinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi uyarınca ticari sayılan davalara Ticaret Mahkemesi tarafından bakılacağı hususu düzenlenmiştir.

Yargıtay HGK'nın 18.11.2015 gün ve 2014/15-301 E. 2015/2659 K. sayılı emsal içtihadında da "6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nun 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Bir işin ticari veya adi olması, farklı kuralların uygulanmasını gerektirir. Bir işin ticari olup olmadığını kanunda öngörülen kurallar uyarınca saptamak gerekir. Eğer iş ticari ise özel ticari kuralların uygulanması zorunlu olur. Ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işler, yani, haklı veya haksız fiil yahut işletmeyi ilgilendiren her iş ayrık durumlar dışında, ticari iş sayılır. Bu işler, eğer bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari iş sayılmazlar...

Ticari davalar ise; aynı Kanunun 4/1. maddesinde tanımlanmıştır.

Bu maddeye göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Medenî Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545,

ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde belirtilmiştir.

Antalya Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü ile Antalya Ticaret ve Sanayi Odası'nın cevabi yazılarında sicil kayıtlarının tetkiki sonucu davalının herhangi bir ticari faaliyetinden dolayı vergi kaydının bulunmadığı, bildirilmiş olup, davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; her ne kadar dava mahkememizde açılmış ise de; davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Buna göre, eldeki davada davalının tacir olmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın da ticaret mahkemesinde görülmesi gereken mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşıldığından davaya bakma görevinin mahkememize ait olmadığı, genel görevli asliye hukuk mahkemesinin olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla, davacının davasının görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır